خودراکس | ناهماهنگی سامانه راهور و تولیدکنندگان؛ علت اشتباه بودن اطلاعات کارت‌های موتور چیست؟

ناهماهنگی میان سامانه راهور و خطوط تولید موتورسیکلت یکی از چالش‌های پنهان اما تاثیرگذار در روند شماره‌گذاری و صدور کارت‌های موتور است. فرآیند ثبت اطلاعات هر وسیله نقلیه از لحظه خروج از کارخانه تا ورود داده‌ها در سامانه راهور چند مرحله‌ای و وابسته به دقت انسانی و نرم‌افزاری است. کارخانه‌های تولیدکننده موظف‌اند شماره شاسی، شماره موتور، رنگ، تیپ، مدل و مشخصات مالک اولیه را از طریق وب‌سرویس به سامانه راهور ارسال کنند؛ اما در بسیاری از موارد، این داده‌ها یا ناقص وارد می‌شوند یا به دلیل خطاهای سیستمی و قطعی موقت، در پایگاه داده راهور ثبت نهایی نمی‌شوند.

از طرف دیگر، نبود هماهنگی کامل بین ساختار اطلاعاتی تولیدکنندگان و استانداردهای داده‌ای پلیس، موجب می‌شود بخشی از اطلاعات یا با تاخیر به‌روزرسانی شود یا حتی با قالب اشتباه ثبت گردد. به عنوان نمونه، ممکن است شماره شاسی در کارخانه با حرف انگلیسی کوچک درج شود اما در سامانه راهور به‌صورت بزرگ‌نویسی شده، که همین تفاوت ظاهری مانع از تطبیق خودکار اطلاعات می‌شود. در برخی موارد نیز تاخیر در ارسال فایل‌های تجمیعی از سوی کارخانه، باعث می‌شود تا مدت‌ها موتور جدید شماره انتظامی نگیرد یا کارت شناسایی آن صادر نشود.

مشکل دیگر به زیرساخت ارتباطی و کیفیت وب‌سرویس‌ها برمی‌گردد؛ هنگامی که سرورها در ساعات اوج ترافیک پاسخ‌گو نیستند یا هماهنگی زمانی بین سیستم‌ها از بین می‌رود، داده‌های اشتباه یا ناقص منتقل می‌شوند. در نهایت، این ناهماهنگی‌ها باعث می‌شود اطلاعات درج‌شده روی کارت موتور با داده‌های ثبت‌شده در سامانه راهور مغایرت داشته باشد. این موضوع نه تنها دردسر اداری برای تولیدکنندگان و مالکان به‌وجود می‌آورد، بلکه اعتبار فرآیند شماره‌گذاری را نیز زیر سوال می‌برد.

اشتباه بودن اطلاعات روی کارت موتور شاید در نگاه اول مسئله‌ای جزئی به نظر برسد، اما در عمل می‌تواند دردسرهای حقوقی و مالی متعددی برای مالک ایجاد کند. وقتی شماره شاسی یا موتور به‌درستی در سامانه راهور ثبت نشده باشد، کوچک‌ترین اقدام اداری از تمدید بیمه گرفته تا فروش وسیله، با مانع روبرو می‌شود. 

به‌عنوان مثال، تصور کنید مالک موتورسیکلتی قصد دارد بیمه شخص ثالث خود را تمدید کند، اما هنگام استعلام، سامانه بیمه مرکزی شماره شاسی درج‌شده در کارت را با اطلاعات راهور تطبیق نمی‌دهد. نتیجه؟ درخواست او رد می‌شود و مجبور است با مراجعه حضوری، فرآیند تصحیح اطلاعات را طی کند؛ فرایندی که گاهی هفته‌ها زمان می‌برد.

در معاملات نیز این مغایرت دردسرساز است. خریداران هنگام انتقال سند، با استعلام از سامانه راهور متوجه می‌شوند اطلاعات کارت با پایگاه داده مطابقت ندارد، در نتیجه معامله متوقف می‌شود. در مواردی حتی گزارش‌هایی وجود دارد از موتورهایی که کارت‌شان با مشخصات وسیله‌ دیگری صادر شده؛ چنین اشتباهی می‌تواند به اتهام مالکیت اشتباه یا حتی سوءظن سرقت منجر شود. از سوی دیگر، وقتی اطلاعات اشتباه در سیستم درج شده باشد، احتمال بروز خطا در استعلام خلافی یا سابقه تخلفات نیز بالا می‌رود؛ مثلا ممکن است تخلف موتوری دیگر به اشتباه برای شما ثبت شود.

این ناهماهنگی‌ها علاوه بر هزینه‌ زمانی و مالی، برای مالکان حس بی‌اعتمادی نسبت به دقت سامانه‌های رسمی ایجاد می‌کند. در نهایت، پیامد اشتباه بودن اطلاعات کارت موتور چیزی فراتر از یک مشکل اداری ساده است؛ این مسئله عملا بر مالکیت قانونی، نقل‌وانتقال، بیمه و حتی اعتبار وسیله نقلیه تاثیر مستقیم دارد و اصلاح آن نیازمند همکاری سریع‌تر بین تولیدکننده و پلیس راهور است.

برای رفع اشتباهات درج‌شده در کارت موتور و همسان‌سازی داده‌ها با سامانه راهور، چند مسیر رسمی و عملی وجود دارد:

• مراجعه حضوری به مراکز شماره‌گذاری و تعویض پلاک: دقیق‌ترین روش برای اصلاح اطلاعات اشتباه است. در این مراکز، بخش ویژه‌ای برای بررسی مغایرت‌ها وجود دارد. مالک باید مدارکی مانند کارت موتور، برگه سبز، فاکتور فروش و کارت ملی را همراه داشته باشد تا اصلاح در همان سامانه انجام گیرد.
• دریافت تاییدیه از شرکت تولیدکننده: اگر خطا از سمت کارخانه باشد (مثل اشتباه در شماره شاسی یا موتور)، لازم است مالک نامه‌ رسمی اصلاحیه از شرکت تولیدکننده بگیرد. این نامه به عنوان سند فنی، مبنای تغییر در سامانه راهور قرار می‌گیرد.
• ثبت درخواست از طریق سامانه راهور ۱۲۰ یا دیگر سازمان‌های ذی‌ربط: این مسیر برای اصلاح خطاهای سیستمی مناسب است. کاربر می‌تواند با وارد کردن کد VIN یا شماره موتور، وضعیت ثبت اطلاعات را بررسی کرده و درخواست اصلاح ارسال کند. در برخی موارد، بدون نیاز به صدور کارت جدید، اطلاعات در سیستم مرکزی تصحیح می‌شود.
• استفاده از سامانه‌های آنلاین استعلام و تطبیق اطلاعات: قبل از هر اقدام رسمی مثل بیمه یا فروش، بهتر است مالک از طریق سرویس‌های آنلاین، تطبیق داده‌ها را بررسی کند. این کار از بروز مشکلات بعدی مانند رد شدن بیمه یا توقف معامله جلوگیری می‌کند.
• پیگیری صدور کارت جدید در صورت لزوم: اگر کارت فعلی دارای اطلاعات اشتباه چاپ‌شده باشد، پس از تایید نهایی در سامانه، کارت جدید صادر می‌شود. بهتر است مالک تا زمان دریافت کارت جدید، رسید اصلاح اطلاعات را نزد خود نگه دارد. ساده‌ترین و سریع‌ترین راه برای اطلاع از وضعیت صدور یا ارسال کارت موتور، استفاده از سامانه رهگیری مرسولات سازمانی ناجا است. این سامانه به‌صورت آنلاین و بدون نیاز به مراجعه حضوری، امکان بررسی وضعیت کارت را تنها با وارد کردن شماره پلاک موتور سیکلت فراهم می‌کند.
• همکاری و هم‌ترازی میان کارخانه و پلیس راهور: در نهایت، راه پایدار حل این مسئله، هماهنگی ساختاری بین تولیدکنندگان و سامانه‌های راهور است. تبادل داده‌ها باید به‌صورت دیجیتالی و استاندارد انجام شود تا احتمال بروز خطا در مراحل شماره‌گذاری به حداقل برسد.

در کنار اصلاح اطلاعات کارت موتور، بررسی وضعیت بیمه نیز اهمیت زیادی دارد؛ چرا که مغایرت در شماره شاسی یا موتور می‌تواند باعث اختلال در تمدید یا مشاهده سوابق بیمه شود. پیش از هر اقدام برای صدور یا تصحیح کارت، بهتر است مالک از صحت داده‌های ثبت‌شده در سامانه‌های رسمی اطمینان پیدا کند. یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای این کار، استفاده از راهنمای کامل برای استعلام بیمه شخص ثالث موتور به‌صورت آنلاین است که به مالکان کمک می‌کند بدون مراجعه حضوری، وضعیت بیمه‌نامه خود را بررسی و از اعتبار اطلاعات ثبت‌شده در سیستم راهور و بیمه مرکزی اطمینان حاصل کنند. این اقدام ساده از بسیاری از مشکلات بعدی مانند رد شدن بیمه یا نیاز به اصلاح چندباره مدارک جلوگیری خواهد کرد.

جمع‌بندی؛ ضرورت هماهنگی و صحت داده‌ها

هماهنگی میان سامانه راهور و تولیدکنندگان موتورسیکلت، تنها یک موضوع فنی نیست بلکه پایه اعتماد در نظام خدمات موتورسیکلت است. ناهماهنگی داده‌ها میان کارخانه و سامانه‌های رسمی باعث استعلام‌های بی‌نتیجه، تاخیر در صدور مدارک و مشکلاتی چون رد شدن بیمه، توقف معامله یا ابهام در مالکیت می‌شود. 

اصلاح و به‌روزرسانی مداوم داده‌ها نخستین گام برای بازگرداندن این اعتماد است. تا زمانی که تبادل اطلاعات بین خطوط تولید و سامانه راهور دقیق و لحظه‌ای نباشد، هیچ پیشرفت دیگری در خدمات آنلاین پایدار نخواهد بود. برای حل این مشکل، باید زیرساخت‌های ارتباطی بازنگری، فرآیند صحت‌سنجی اطلاعات در مبدا الزامی و ابزارهای عمومی استعلام برای کاربران فراهم شود. همچنین بررسی دقیق داده‌ها پیش از صدور کارت باید به یک استاندارد ثابت تبدیل گردد تا مغایرت کارت‌ها و سردرگمی مالکان پایان یابد و خدمات موتورسیکلت بر پایه شفافیت و دقت واقعی شکل گیرد.