بررسی آیفون دوئو؛ یک شروع تماشایی و ناتمام

یک دهه پس‌از آیفون X، اپل دوباره سراغ تغییری رفته است که عادت‌های کاربران آیفون را به‌هم می‌ریزد. این‌بار بحث بر سر حذف‌شدن دکمه‌ی هوم یا اضافه‌شدن بریدگی به نمایشگر نیست؛ کاربر باید از نو بیاموزد که چطور گوشی را در دست بگیرید، چه زمانی بازش کند و کدام کارها واقعا روی صفحه‌ی بزرگ‌تر بهتر انجام می‌شوند؛ اما اگر بخواهیم نیمه‌ی پُر لیوان را نگاه کنیم، آیفون پس‌از سال‌ها تغییرات تدریجی، دوباره چیزی برای غافلگیر کردنتان دارد.

بهای تجربه‌ی جدید آیفون از دو هزار دلار شروع می‌شود؛ بااین‌حال، موجودی آنلاین دوئو در همان روزهای نخست تمام شد و زمان تحویل بعضی سفارش‌ها تا اواخر ژانویه به‌تعویق افتاد؛ بنابراین به‌نظر می‌رسد که حداقل در هفته‌ها و ماه‌های ابتدایی عرضه، بسیاری برای تجربه‌‌کردن نخستین آیفون تاشدنی مشتاق‌اند؛ تجربه‌‌ای که خارج از باغ محصور اپل، هفت‌سال پیش، رنگ‌وبوی حقیقت گرفت.

حال باید از خودمان بپرسیم، وقتی باز و بسته‌کردن نمایشگر برایمان عادی شد، چه چیزی از دوئو باقی می‌ماند که هزینه‌ی بیشتر، وزن بالاتر و امکانات ازدست‌رفته را توجیه کند؟ در بررسی آیفون دوئو، با ارزیابی تجربه‌ی استفاده‌ی روزمره و اعداد و ارقام ثبت‌شده در آزمایش‌های زومیت سعی داریم به همین پرسش پاسخ دهیم تا ببینیم انتخاب دوئو به‌جای آیفون ۱۸ پرو مکس یا گلکسی زد فولد ۸، کجا به نفع کاربر تمام می‌شود و کجا باید با محدودیت‌هایش کنار آمد؛ با زومیت همراه باشید.

نخستین و جسورانه‌ترین ریسک اپل در طراحی آیفون دوئو، به فرم‌فکتور آن بازمی‌گردد. برخلاف تمام آیفون‌های بیست سال گذشته که نسل‌به‌نسل کشیده‌تر و قدبلندتر می‌شدند، آیفون دوئو قد کوتاه‌تر و عریض‌تر است و طراحی به‌اصطلاح، «پاسپورتی» دارد؛ ترندی که از مدتی پیش با آغاز شایعات عرضه‌ی دوئو و معرفی دستگاه‌هایی همچون هواوی پیورا ایکس مکس و گلکسی زد فولد ۸، جان دوباره گرفت.

هنگامی‌که برای نخستین‌بار، دوئو را در دست می‌گیرید، کیفیت ساختش مسحورتان می‌کند. شیشه‌ی یکپارچه‌ی پشتی با انحنایی ملایم و چشم‌نواز به ماژول دوربین می‌رسد و روی فریم تیتانیومی دستگاه سوار می‌شود. اتصال قطعات دقیق است و ظاهر دستگاه همان حس کالای لوکسی را منتقل می‌کند که از گوشی ۲هزار دلاری انتظار داریم؛ البته فریم آینه‌ای به‌همان اندازه که نور را خوب منعکس می‌کند، اثر انگشت را هم واضح نشان می‌دهد.

تماشایی‌ترین بخش از مهندسی آیفون دوئو، لولایی است که مقاومتش در طول حرکت تغییر می‌کند. در لحظه‌ی ابتدایی باز کردن گوشی، باید کمی نیرو وارد کنید تا بر کشش آهنرباها غلبه کنید؛ سپس حرکت نرم‌تر می‌شود و در زاویه‌های میانی، برخلاف گلکسی زد فولد ۸، مقاومت دوباره افزایش می‌یابد تا بتوانید گوشی را مانند لپ‌تاپی کوچک یا به‌شکل چادر روی میز نگه دارید. در انتهای مسیر، دو نیمه با حرکتی رضایت‌بخش در امتداد یکدیگر قرار می‌گیرند و صفحه تخت می‌شود. هنگام بستن هم صدای بسته‌شدن بدنه، حس استحکام مجموعه را تکمیل می‌کند.

اپل برای دوئو گواهی IP68 را اعلام کرده؛ بدین‌مفهوم که گوشی توانسته است در شرایط کنترل‌شده‌ی آزمایشگاهی، در برابر گردوغبار و غوطه‌وری در آب تا عمق ۶ متر به‌مدت ۳۰ دقیقه، دوم بیاورد. این رتبه، به‌ویژه در حفاظت در برابر ذرات، مزیت مهمی درمقایسه‌با IP48 گلکسی زد فولد ۸ محسوب می‌شود؛ البته در تست‌های بی‌رحمانه‌ی کانال یوتیوب Jerry Rig Everything، تاشدنی سامسونگ در زمینه‌ی مقاومت در برابر گردوخاک و خم‌شدن لولا، بهتر از آیفون دوئو ظاهر شد.

اما روی دیگر سکه را هنگامی می‌بینید که یک هفته با آیفون دوئو زندگی کنید تا واقعیت‌های ارگونومیک آن کم‌کم خودشان را نشان دهند. آیفون دوئو در حالت باز تنها ۵٫۲ میلی‌متر ضخامت دارد؛ اما وقتی آن را می‌بندید، ضخامتش به ۱۱٫۳ میلی‌متر می‌رسد؛ یعنی حدود ۳۰ درصد ضخیم‌تر از آیفون ۱۸ پرو مکس؛ وزن دستگاه هم ۲۵۴ گرم است که آن را ۵۳ گرم (۲۶ درصد) سنگین‌تر از گلکسی زد فولد ۸ سامسونگ می‌کند.

در دوره‌ای که سامسونگ و سازندگان چینی، از هواوی با خانواده‌های میت X و میت XT گرفته تا آنر با مجیک V، پیوسته مرزهای ضخامت و وزن تاشدنی‌ها را جابه‌جا می‌کنند، دوئو در حالت بسته حس یک پاره‌آجر کوچک، فشرده و سنگین را دارد؛ البته میت XT با ساختار سه‌تاشوی خود در رده‌ای متفاوت قرار می‌گیرد؛ اما آن هم نشان می‌دهد رقابت بر سر جادادن نمایشگر بیشتر در بدنه‌ای قابل‌حمل، چقدر جدی شده است.

کوپرتینونشین‌ها بارها نشان داده‌اند که برای انتقال حس کیفیت، روی استفاده از فلز، شیشه و پرداخت دقیق بدنه حساب ویژه‌ای باز می‌کنند؛ اما مشکل از جایی آغاز می‌شود که وزن حاصل از این انتخاب‌ها، راحتی استفاده را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد؛ موردی که پیش‌تر در ویژن پرو و ایرپاد مکس تجربه کرده بودیم و اکنون نیز در آیفون دوئو شاهدش هستیم. فریم تیتانیومی و مقاومت متغیر مکانیزم لولا با اینکه بر جذابیت و حس پریمیوم دستگاه افزوده‌اند، از ارگونومی آن نیز کاسته‌اند.

اظهارنظر جان ترنوس، مدیرعامل اپل، درباره‌ی برخی گوشی‌های تاشدنی اولیه نیز بحث را داغ‌تر کرد. او در مصاحبه با تایم گفته بود آن محصولات حس «ارزان و بنجل» داشتند؛ اما هم‌زمان، گزارش‌های خرابی لولا و از کار افتادن نمایشگر دوئو در فضای آنلاین دست‌به‌دست می‌شد و خوراک میم‌های اینترنتی را فراهم می‌کرد. در ادامه نیز گزارش‌هایی از پذیرش مشکل در «تعداد محدودی از دستگاه‌ها» و تعویض رایگان نمونه‌های معیوب منتشر شد.

نمای بسته‌ی آیفون دوئو نیز تقارن آشنای آیفون را ندارد. گوشه‌های تیز بدنه در سمت لولا با گوشه‌های گرد سمت مقابل متفاوت است و این تفاوت، ترکیب بصری نمایشگر و حاشیه‌های اطرافش را نامتوازن جلوه می‌دهد. در کنار نمای منظم‌تر فولد ۸، طراحی دوئو کمی نامأنوس به‌نظر می‌رسد؛ به‌ویژه از شرکتی که وسواس در تناسب و تقارن، بخشی از هویت بصری آن محسوب می‌شود.

تغییر مهم دیگر، به کنار رفتن Face ID و بازگشت Touch ID روی دکمه‌ی کناری مربوط می‌شود. حسگر اثر انگشت در هر دو وضعیت باز و بسته در دسترس قرار دارد؛ اما رفتار آن کمی با انتظار کاربر قدیمی آیفون تفاوت دارد. لمس سریع دکمه کافی نیست و باید انگشت را لحظه‌ای روی آن نگه دارید؛ مکثی که ظاهرا برای جلوگیری از بازشدن ناخواسته‌ی قفل هنگام بررسی اعلان‌ها در نظر گرفته شده؛ برای کسی که سال‌ها به Face ID عادت کرده، همین وقفه‌ی کوتاه، وقتی روزی پنجاه بار تکرار شود، آزاردهنده است.

با باز کردن گوشی، مسئله‌ی جهت‌گیری هم اضافه می‌شود. دوئو به‌طور طبیعی در وضعیت افقی باز می‌شود؛ اما برای کار با بسیاری از برنامه‌ها، ناخودآگاه آن را عمودی می‌گیرید. اگر دستگاه را ساعت‌گرد بچرخانید، دکمه‌های صدا به سمت راست و پایین منتقل می‌شوند؛ در تجربه‌ی ما، جهت عملکردشان هم خلاف انتظار بود و دکمه‌ی بالایی صدا را کم می‌کرد؛ البته خوشبختانه این مورد را می‌توان از بخش تنظیمات Sound & Haptics و غیرفعال‌سازی گزینه‌ی Fixed Position Volume Controls، تغییر داد.

دکمه‌ی Action نیز از آیفون دوئو حذف شده است. مجموع این تغییرات باعث می‌شود مدتی طول بکشد تا بدون نگاه‌کردن بدانید دکمه‌ی کناری کجاست. از سوی دیگر، ثبت اثر انگشت شست و اشاره‌ی هر دو دست و حتی انگشت کوچک، به راهی برای کنارآمدن با موقعیت‌های مختلف گرفتن گوشی تبدیل می‌شود.

جای اسپیکر مکالمه در بالای نمایشگر بیرونی هم چندان ایدئال نیست و تراز کردن آن با گوش، در مقایسه با گلکسی زد فولد۸، توجه بیشتری می‌خواهد. دوئو عملا عادت‌هایی را که طی نزدیک به دو دهه استفاده از آیفون شکل گرفته‌اند، به چالش می‌کشد. گاهی گوشی را از جیب بیرون می‌آورید و یکی‌دو ثانیه طول می‌کشد تا جهت درست گرفتنش را پیدا کنید.

بخش زیادی از کلنجار رفتن‌ها با طراحی تاشدنی اپل، به‌محض بازشدن گوشی و روشن‌شدن نمایشگر داخلی به حاشیه می‌روند. نمایشگرهای آیفون دوئو، دو چهره‌ی متفاوت را از تاشدنی اپل به‌نمایش می‌گذارند؛ صفحه‌ی داخلی ۷٫۶ اینچی آن، مهم‌ترین نقطه‌ی قوت دستگاه است؛ در مقابل، نمایشگر بیرونی ۵٫۴ اینچی گاهی آن‌قدر محدود می‌شود که شما را زودتر از آنچه می‌خواهید به بازکردن گوشی وامی‌دارد.

هر دو نمایشگر از پنل LTPO OLED با نام تجاری Super Retina XDR و نرخ نوسازی تا ۱۲۰ هرتز استفاده می‌کنند. نسبت ابعاد یکسان، حدود ۱:۱٫۴۵، کمک می‌کند محتوا هنگام بازشدن گوشی با تناسب بیشتری به نمایشگر بزرگ منتقل شود. انیمیشن بسیار چشم‌نواز و خیره‌کننده‌ی این انتقال نیز با حرکت لولا هماهنگ است؛ جزئیاتی که در اپ‌های سازگار، تغییر وضعیت دستگاه را طبیعی‌تر می‌کند.

نمایشگر داخلی و بیرونی آیفون دوئو با وضوح ۲۶۷۰ × ۱۸۷۸ و ۲۰۳۴ × ۱۳۹۸ پیکسل به تراکم بسیار خوب ۴۳۰ و ۴۶۰ پیکسل‌براینچ دست می‌یابند که به‌مقدار اندکی از رقبایی همچون گلکسی زد فولد۸ و پیورا ایکس مکس بالاتر است. هر دو پنل به‌لطف فناوری FRC، توانایی پشتیبانی از محتوای ۱۰بیتی HDR با استانداردهای HDR10 و Dolby Vision را نیز دارند.

هر دو نمایشگر از فناوری‌های Haptic Touch و True Tone پشتیبانی می‌کنند و به‌گفته‌ی اپل، فضای رنگی گسترده‌ی DCI P3 را نیز پوشش می‌دهند. ما امکان ارزیابی ادعای اپل را نداشتیم؛ چراکه آیفون برخلاف رقبای اندرویدی، پوشش فضاهای رنگی را به‌صورت خودکار و بسته به نوع محتوا، تطبیق می‌دهد؛ اما تاشدنی اپل فضای sRGB را به‌طور کامل، بسیار دقیق و دمای خنثی پوشش می‌دهد.

اپل روشنایی بیشینه‌ی نمایشگر داخلی و بیرونی آیفون دوئو حین نمایش محتوای SDR و HDR را به‌ترتیب ۱۶۰۰ و ۳۰۰۰ نیت عنوان می‌کند؛ ما در اندازه‌گیری‌های زومیت روشنایی SDR را به‌ترتیب ۱۵۵۶ و ۱۱۹۹ نیت به‌دست آوردیم و برای محتوای HDR نیز به اعداد خیره‌کننده‌ی ۳۹۹۸ و ۳۲۴۲ نیت رسیدیم؛ بنابراین آیفون دوئو زیر نور آفتاب نیز خوانایی خود را تا حدود زیادی حفظ می‌کند.

در اندازه‌گیری‌های زومیت، حداکثر روشنایی نمایشگرهای داخلی و بیرونی دوئو در حالت تنظیم دستی، به اعداد بسیار خوبِ ۱۲۳۲ و ۹۴۲ نیت رسید؛ حداقل روشنایی نیز به‌ترتیب ۱٫۱۳ و ۰٫۷۶ نیت به‌دست آمد؛ بنابراین تاشدنی اپل در محیط‌های تاریک نیز همراه مهربانی برای چشمان کاربر خواهد بود.

ویژگی متمایز نمایشگر داخلی، پوشش مات نانو‌تکسچر روی ساختار ده‌لایه‌ی آن است؛ حرکت انگشت روی این سطح، حس لمس کاغذ مرغوب یا صفحه‌ی کتاب‌خوان‌هایی مانند کیندل را تداعی می‌کند. رد انگشت کمتر به‌چشم می‌آید و بازتاب نور محیط چنان مهار می‌شود که پنل‌های براق بعضی تاشدنی‌ها در کنارش شبیه آینه به‌نظر می‌رسند.

پوشش مات روی نمایشگر به پنهان‌شدن تاخوردگی وسط پنل نیز کمک می‌کند؛ همان چیزی که اپل با تعبیر «مسطح ادراکی» یا Perceptually Flat توصیف می‌کند. از نمای روبه‌رو، فرورفتگی نمایشگر تقریبا از توجه خارج می‌شود؛ البته زیر انگشت هنوز وجودش حس می‌شود و از زاویه‌ی کناری، به‌‌ویژه روی پس‌زمینه‌های روشن نیز دیده می‌شود؛ اما کاهش بازتاب باعث شده است تا تاخوردگی نمایشگر دوئو کمتر از گلکسی زد فولد ۸ و پیکسل فولد جلب توجه کند.

بهای پوشش مات روی نمایشگر داخلی، افت اندک شفافیت تصویر است؛ رنگ مشکی زیر نور محیط کمی تخت‌تر دیده می‌شود و تصویر، درمقایسه‌با پنل براق نمایشگر بیرونی، اندکی از جلوه‌ی کنتراست و تیزی خود را از دست می‌دهد؛ اما در استفاده‌ی روزمره، مزیت کاهش بازتاب اغلب بیشتر از این تفاوت به‌چشم می‌آید.

با بستن گوشی و خداحافظی با نمایشگر باشکوه داخلی، تجربه‌ی کاربری آیفون دوئو تغییر می‌کند. نمایشگر ۵٫۴ اینچی بیرونی از نظر محدودیت فضای کار، گاهی کاربر را به دوران آیفون ۵ برمی‌گرداند؛ آن هم در روزگاری که به صفحه‌های بزرگ پرو مکس عادت کرده‌ایم.

اپل برای دسترسی آسان‌تر با دست راست، داک، ساعت، نشانگر آنتن و داینامیک آیلند را در ستونی در سمت راست چیده است. این تصمیم دو پیامد دارد؛ اگر چپ‌دست باشید یا بخواهید به گوشه‌ی بالا سمت چپ برسید، دسترسی دشوارتر می‌شود؛ از طرف دیگر، فضای مفید بعضی برنامه‌ها محدود می‌ماند. در Messages، با بازشدن کیبورد، گاهی فقط دو یا سه پیام را هم‌زمان می‌بینید.

در گلکسی زد فولد ۸، نمایشگر بیرونی کشیده‌تر از پنل دوئو (۱:۱٫۵۸ دربرابر ۱:۱٫۴۵) است و بخش بزرگی از کارهای روزمره را بدون بازکردن گوشی پوشش می‌دهد. صفحه‌ی بیرونی دوئو برای تایپ طولانی و کار جدی، زودتر به محدودیت می‌رسد؛ اما با بازکردن دستگاه نیز همه‌چیز حل نمی‌شود. اپل گزینه‌ی کوچک کردن یا دوپاره‌کردن کیبورد در آیپد را اینجا ارائه نمی‌دهد.

نتیجه را وقتی بهتر می‌فهمید که یک دستتان فنجان قهوه باشد و با دست دیگر گوشی بازشده را نگه دارید؛ در چنین شرایطی، شست‌تان به کلیدهای میانی نمی‌رسد و ممکن است ناگهان خودتان را در حال تلاش برای لمس دکمه‌ی ارسال با نوک بینی پیدا کنید!

تماشای ویدیو هم به نسبت تصویر محتوا وابسته است. ویدیوهای ۱۶:۹ یوتیوب روی صفحه‌ی داخلی حدود ۵۰ درصد بزرگ‌تر از آیفون ۱۸ پرو مکس دیده می‌شوند؛ اما فیلم‌های سینمایی عریض با نوارهای سیاه پهن در بالا و پایین همراه‌اند و در برخی نسبت‌های تصویر، اندازه‌ی مفیدشان تقریبا به همان پرو مکس می‌رسد؛ بنابراین تمام محتوای ویدیویی به یک اندازه از مساحت بیشتر صفحه سود نمی‌برد.

اسپیکرهای استریوی آیفون دوئو در دو گوشه‌ی مخالف بدنه قرار گرفته‌اند و در تجربه‌ی ما، میدان صوتی بازتری از رقیب سامسونگی ایجاد می‌کنند؛ اما از نظر عمق بیس و شفافیت صدا، آیفون ۱۸ پرو مکس همچنان یک پله بالاتر می‌ایستد. گوشی تاشدنی اپل همانند آیفون‌های دیگر، در زمینه‌ی کُدک‌های بلوتوث، کاربر را به استاندارد AAC محدود می‌کند؛ از LDAC یا aptX Lossless خبری نیست.

نمایشگر بزرگ زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد که نرم‌افزار از فضای اضافه استفاده کند. اینجا یکی از مهم‌ترین چالش‌های دوئو آغاز می‌شود. اپل می‌توانست تجربه‌ای نزدیک‌تر به iPadOS و برنامه‌های آماده‌ی آن را دنبال کند؛ اما تصمیم گرفته قابلیت‌های گوشی تاشدنی‌اش را بر بستر iOS 27 و نسخه‌ی ۲۷٫۱ توسعه دهد؛ این انتخاب، هم امکانات تازه‌ای به آیفون آورده، هم محدودیت‌های قدیمی‌اش را به صحنه‌ای بزرگ‌تر منتقل کرده است.

مهم‌ترین قابلیتی که به‌لطف نمایشگر داخلی به آیفون دوئو اضافه شده، امکان اجرای دو اپلیکیشن کنار هم است؛ صرفا باید اپلیکیشنی را به یک سمت بکشید تا صفحه به دو نیمه‌ی برابر تقسیم شده و امکان اجرای اپلیکیشن دوم، کنار آن فراهم شود. با لمس جداکننده‌ی میان پنجره‌ها، دو اپلیکیشن به یک ترکیب تبدیل می‌شوند و در فهرست برنامه‌های اخیر نیز کنار هم باقی می‌مانند؛ شبیه دو صفحه‌ی کتابی که دوباره به همان نقطه‌اش برمی‌گردید.

استراتژی اپل در مورد چندوظیفگی آیفون دوئو تا حدی به تجربه‌ی سرفیس دوئو شباهت دارد؛ مایکروسافت اجرای هم‌زمان دو اپلیکیشن را به‌موجب دو نمایشگر مجزا پیش می‌بُرد و اکنون اپل رفتار مشابه را روی نمایشگر یکپارچه‌ی آیفون دوئو پیاده کرده است. می‌توان برنامه‌ای را در یک نیمه باز نگه داشت و در نیمه‌ی دیگر سراغ صفحه‌ی اصلی و ویجت‌ها رفت، فایلی را از یک اپلیکیشن به اپلیکیشن دیگر درگ و دراپ کرد یا دو پنجره‌ی مروگر را کنارهم قرار داد. خواندن مطلب در کنار یادداشت‌برداری، مقایسه‌ی دو صفحه و مراجعه به اطلاعات هنگام نوشتن پیام، از نمونه‌های کاربردی چندوظیفگی در دوئو هستند.

چندوظیفگی دوئو به‌‌لطف سادگی پیاده‌سازی‌اش، کاربردی به‌نظر می‌رسد؛ اما درمقایسه‌با گلکسی زد فولد ۸ و تاشدنی‌های شیائومی و هواوی، از نظر تعداد اپ‌ها و پنجره‌ها بسیار محدودتر است؛ از تغییر آزادانه‌ی اندازه‌ی پنجره‌ها، اجرای سه برنامه یا پنجره‌های شناور خبری نیست و تقسیم صفحه تنها به‌صورت برابر و در حالت افقی انجام می‌شود. اگر گوشی را عمودی بگیرید، نمی‌توانید دو برنامه را بالا و پایین هم قرار دهید؛ مگر اینکه ویدئو را تمام‌صفحه کنید، به حالت تصویر در تصویر ببرید و بالای برنامه‌ی دوم قرار دهید.

اپلیکیشن‌های iOS فعلا روی آیفون دوئو تجربه‌ی یک‌دستی ارائه نمی‌دهند؛ بعضی از همان ابتدا برای نمایشگر بزرگ‌تر آماده‌اند، بعضی هنوز با ابعاد تازه کنار نیامده‌اند و گروهی هم تقریبا همان چیزی را نشان می‌دهند که روی آیفون معمولی می‌دیدیم. در گروه نخست، برنامه‌های بهینه‌شده برای iOS 27.1 قرار دارند؛ از نتفلیکس که جلوه‌ی بازتاب نور رابطش را با زاویه‌ی لولا هماهنگ می‌کند تا Edits اینستاگرام، Apple Books و Carrot Weather که از فضای اضافه استفاده‌ی بهتری می‌کنند.

گروه دوم، برنامه‌هایی هستند که برای iOS 27 به‌روز شده‌اند؛ اما چیدمانشان هنوز با نمایشگر دوئو سازگار نیست؛ مانند لایت‌روم که بعضی ابزارهای ویرایشش روی عکس قرار می‌گیرند. گروه سوم نیز شامل بسیاری از بازی‌ها و برنامه‌هایی مانند Google Docs می‌شود که در مستطیلی کوچک وسط صفحه اجرا می‌شوند و تنها می‌توان آن‌ها را بزرگ‌نمایی کرد. در چنین موقعیت‌هایی، نمایشگر بزرگ دوئو بیش‌از آنکه فضای کار بیشتری بدهد، فضای خالی بیشتری پیش چشمتان می‌گذارد.

با توجه به سابقه‌ی اپل در همراه‌کردن توسعه‌دهندگان با تغییرات اساسی محصولاتش نظیر گذار از اینتل به اپل‌سیلیکون، انتظار داریم وضعیت در هفته‌ها و ماه‌های آینده بهتر شود. به‌روزرسانی بیش‌از ۵۰ اپلیکیشن کلیدی، از جمله گوگل مپس و اینستاگرام، درست یک روز پیش‌از انتشار بررسی رسانه‌ها و بهینه‌سازی بیش‌از هزار اپ در کمتر از دو هفته نیز از نشانه‌های اولیه‌ی این همراهی است. استقبال از دوئو می‌تواند روند بهینه‌سازی اپ‌ها را تقویت کند؛ هرچه کاربران بیشتری سراغ دستگاه بروند، سازگارکردن اپ‌ها برای توسعه‌دهندگان توجیه اقتصادی بیشتری پیدا می‌کند.

بخش مهمی از توان اپل در همراه‌ساختن توسعه‌دهندگان به ساختار آن برمی‌گردد. کوپرتینونشین‌ها از طراحی تراشه و سخت‌افزار گرفته تا سیستم‌عامل و ابزارهای توسعه را در اختیار دارد و می‌تواند تغییرات این لایه‌ها را هماهنگ پیش ببرد. تعداد محدودتر مدل‌ها و ترکیب‌های سخت‌افزاری نیز کار توسعه‌دهنده را آسان‌تر می‌کند؛ او به‌جای مواجهه با مجموعه‌ای بسیار گسترده از دستگاه‌ها و رفتارهای متفاوت، با خانواده‌ای مشخص‌تر و مسیر فنی روشن‌تری روبه‌روست.

در دنیای ویندوز و اندروید به‌سختی می‌توان توسعه‌دهندگان را با تغییرات همراه ساخت. مایکروسافت و گوگل باید سیستم‌عامل و ابزارهایشان را با محصولات شرکت‌های متعدد، نسل‌های مختلف سخت‌افزار و دامنه‌ی وسیع‌تری از اندازه‌ها و شیوه‌های استفاده سازگار نگه دارند. سازنده‌ی تراشه، تولیدکننده‌ی دستگاه و توسعه‌دهنده‌ی سیستم‌عامل نیز اغلب شرکت‌های جداگانه‌اند. توسعه‌دهنده هم باید برنامه‌اش را در شرایط متنوع‌تری آزمایش کند و برای رفتارهای متفاوت آماده باشد.

اگر گله و شکایت درباره‌ی محدودیت‌های چندوظیفگی و سطح سازگاری اپ‌ها را کنار بگذاریم، قابلیت‌ها و ویژگی‌های جذابی هم در تجربه‌ی نرم‌افزاری آیفون دوئو به‌چشم می‌آید؛ به‌عنوان مثال، اپل برای آنکه چینش اپ‌ها و ویجت‌ها در صفحه‌ی هوم روی هر دو نمایشگر را آشنا نگه دارد، نشان‌گر سیگنال وای‌فای، شبکه و شارژ باتری را باهم ادغام کرده و همراه با داک اپ‌ها، به ضلع کناری صفحه‌نمایش انتقال داده است.

به‌عنوان یک برتری به گلکسی زد فولد۸، می‌توان به پشتیبانی از قلم اشاره کرد که امسال و با قلم Apple Pencil (USB-C) به آیفون دوئو اضافه خواهد شد. قابلیت StandBy هم در iOS 27 برای نخستین‌بار بدون اتصال شارژر کار می‌کند؛ بدین‌ترتیب که وقتی گوشی را مانند چادر روی میز می‌گذارید، ساعت، تقویم و ویجت‌ها در دسترس قرار می‌گیرند و نور ملایم نمایشگر نیمه‌باز می‌تواند بخشی از تجربه‌ی بیدارباش صبحگاهی باشد.

قابلیت iPhone Handoff هم جابه‌جایی خط eSIM فعال میان دو آیفون را آسان می‌کند. Siri AI و ابزارهای Apple Intelligence، از ویرایش عکس با Clean Up تا خلاصه‌سازی و جست‌وجو در اطلاعات شخصی، روی نمایشگر داخلی آیفون دوئو فضای بیشتری برای ارائه‌ی نتیجه دارند؛ هرچند دسترسی به این امکانات همچنان به زبان، منطقه و شرایط پشتیبانی بستگی دارد.

اجرای هم‌زمان اپلیکیشن‌ها روی نمایشگر بزرگ، در بدنه‌ای با ضخامت ۵٫۲ میلی‌متر، چالش جدی دفع حرارت و مصرف انرژی ایجاد می‌کند. دوئو از تراشه‌ی ۲نانومتری A20 Pro و موتور عصبی دوگانه‌ی ۱۶ هسته‌ای استفاده می‌کند؛ همان تراشه‌ای که به آیفون ۱۸ پرو مکس هم قدرت می‌بخشد؛ اما شکل بدنه، فضای در دسترس برای محفظه‌ی بخار و قرارگرفتن دو نیمه روی هم، شرایط متفاوتی برای مدیریت گرما به‌وجود می‌آورند که در ادامه راجع‌به آن‌ها صحبت می‌کنیم.

اپل عملکرد تراشه‌ی A20 Pro آیفون دوئو را درمقایسه‌با A19 Pro تا ۲۰ درصد سریع‌تر در پردازش چندهسته‌ای CPU، بالغ‌بر ۴۰ درصد سریع‌تر در پردازش‌های گرافیکی و ۲برابر سریع‌تر در پردازش‌های هوش مصنوعی می‌داند. ما در تست‌های زومیت به برتری حدود ۲۵درصدی CPU، بالغ‌بر ۳۵درصدی GPU و ۴۰درصدی موتور پردازش عصبی دست پیدا کردیم.

آیفون دوئو به‌طرز محسوسی از رقیب اندرویدی‌اش، گلکسی زد فولد۸ نیز سریع‌تر است؛ در آزمون تک‌رشته‌ای گیک‌بنچ که شاخص چابکی دستگاه در کاربری‌های روزمره محسوب می‌شود، تاشدنی اپل برتری حدود ۳۵درصدی دارد، در شبیه‌ساز بازی‌های گرافیکی، اختلاف عملکرد به ۱۵ درصد می‌رسد؛ اما شکاف عملکردی در بازی‌های ری‌تریسینگ، به بیش‌از ۲برابر افزایش می‌یابد.

به‌نظر می‌رسد که اپل با‌توجه به محدودیت‌های فیزیکی آیفون دوئو، اندکی عملکرد A20 Pro را در تاشدنی خود محدود کرده است و به‌همین دلیل در مقایسه‌ی عملکرد دستگاه با آیفون ۱۸ پرو مکس، شاهد اختلاف ۵ تا ۱۵درصدی هستیم؛ اختلاف عملکرد در پردازش‌های مربوط به واحد گرافیک، بیشتر به‌چشم می‌آید.

اپل می‌گوید به‌لطف سیستم مدیریت حرارت و محفظه‌ی بخار، آیفون دوئو در پردازش‌های سنگین و اجرای بازی‌های گرافیکی، عملکرد درخشانی دارد؛ اما فیزیک را نمی‌توان دور زد! وقتی گوشی بسته است، لایه‌های نمایشگر و چیدمان داخلی، مسیر انتقال گرما را پیچیده‌تر می‌کنند و در استفاده‌ی سنگین، افزایش دمای بدنه محسوس می‌شود؛ مثلا هنگام استفاده از قابلیت‌های دوربین که هر دو نمایشگر را روشن نگه می‌دارند.

برای ارزیابی پایداری عملکرد آیفون دوئو، سراغ دو آزمون ۲۰دقیقه‌ای رفتیم؛ آزمون اول، واحد CPU را تحت بار پردازشی سنگین قرار می‌دهد تا عملکرد دستگاه در کاربری‌های روزمره و پرفشار بیازماید و آزمون دوم با رندر بازی‌های گرافیکی 1440p، پایداری عملکرد گوشی حین اجرای مداوم بازی را می‌سنجد.

در آزمون پایداری عملکرد CPU به پایداری ۸۷٫۱درصدی آیفون دوئو رسیدیم که به‌خودیِ خود، نتیجه‌ی مطلوبی به‌حساب می‌آید؛ اما درمقایسه‌با پایداری ۹۱٫۴درصدی آیفون ۱۸ پرومکس، در سطح پایین‌تری قرار می‌گیرد و حتی از نتیجه‌ی ۸۷٫۵درصدی به‌دست‌آمده با آیفون ۱۷ پرومکس نیز ضعیف‌تر است.

در آزمون پایداری عملکرد GPU، افت عملکرد آیفون دوئو را درست‌مانند آیفون ۱۸ پرومکس حدود ۳۵ درصد به‌دست آوردیم؛ بنابراین در ضعیف‌ترین حالت، عملکرد دستگاه درمقایسه‌با ابتدای آزمون، ۳۵ درصد افت داشت؛ اما با بررسی وضعیت عملکردی دستگاه در طول آزمون، متوجه تفاوت رفتاری آن می‌شویم.

تاشدنی اپل در تمام مدت آزمون، عملکرد ضعیف‌تر از برادرش ارائه می‌دهد و صرفا درصد اختلاف بهترین و ضعیف‌ترین عملکردشان برابری می‌کند. در دقایق دوم تا نهم آزمون، پردازنده‌ی گرافیکی آیفون ۱۸ پرومکس بالغ‌بر ۳۴ درصد بهتر از دوئو بوده است. گذشته از بحث سطح پایداری عملکرد، ما حداکثر دمای بدنه‌ی آیفون دوئو را درست‌مانند آیفون ۱۸ پرومکس، حدود ۴۴ درجه‌ی سانتی‌گراد اندازه‌گیری کردیم.

آیفون دوئو در چهار نسخه‌ی ۲۵۶ و ۵۱۲ گیگابایتی و یک و ۲ ترابایتی به‌فروش می‌رسد و در تمامی نسخه‌ها، رم دستگاه ۱۲ گیگابایتی است. مودم اختصاصی نسل دوم اپل C2 و تراشه‌ی ارتباطی N1 با پشتیبانی از Wi-Fi 7 و بلوتوث ۶، بخش دیگری از مجموعه‌ی سخت‌افزاری آیفون دوئو هستند.

اپل درگاه سیم‌کارت فیزیکی را در آیفون دوئو برای تمام بازارها کنار گذاشته است و گوشی تاشدنی‌اش را صرفا با پشتیبانی eSIM عرضه می‌کند می‌کند؛ تصمیمی که به صرفه‌جویی در فضای داخلی کمک می‌کند؛ اما خریدار احتمالی دوئو در ایران باید ابتدا منتظر لغو ممنوعیت رجیستری و سپس، فعال‌شدن eSIM اپراتورهای بزرگ باشد.

با دیدن بدنه‌ی باریک و تراشه‌ی قدرتمند، شاید انتظار داشته باشید باتری و شارژدهی جزو نقاط ضعف آیفون دوئو باشد؛ اما نتیجه‌ی آزمون‌ها خلاف این تصور بود. اپل باتری دوتکه‌ای با ظرفیت ۴۸۸۳ میلی‌آمپرساعت را میان دو نیمه‌ی دستگاه تقسیم کرده که حدود ۵۰۰ میلی‌آمپرساعت از باتری آیفون ۱۸ پرومکس کم‌حجم‌تر و ۱۰۰ میلی‌آمپرساعت حجیم‌تر از باتری گلکسی زد فولد۸ است.

در آزمون پخش مداوم ویدیوی زومیت، دوئو روی نمایشگر داخلی به ۲۴ ساعت و ۱۲ دقیقه و روی نمایشگر بیرونی به ۳۶ ساعت و ۱۱ دقیقه رسید. هر دو نتیجه رضایت‌بخش و مطلوب هستند؛ اما برتری حدود ۷ساعته‌ی گلکسی زد فولد۸ هنگام پخش ویدئو روی نمایشگر داخلی، جالب‌توجه است.

در استفاده‌ی ترکیبی نیز گوشی یک روز کامل و پرکار را پشت سر گذاشت و بالاتر از فولد۸ و آیفون ۱۸ پرومکس قرار گرفت؛ البته اگر بیشتر روز را با نمایشگر داخلی کار کنید، باتری زودتر تخلیه می‌شود و دوئو همچنان به شارژدهی آیفون ۱۸ پرو مکس نمی‌رسد. پخش پیوسته‌ی ویدیو هم معادل استفاده‌ی روزمره نیست؛ دوربین، بازی، شبکه‌ی همراه و روشنایی محیط می‌توانند نتیجه را تغییر دهند.

سیستم شارژ سیمی آیفون دوئو از فناوری‌های شارژ سریع پاوردلیوری PD 3.2 و AVS با حداکثر توان ۶۰ وات پشتیبانی می‌کند و به‌گفته‌ی اپل، با آداپتور سازگار، ظرف ۲۰ دقیقه، حدود ۵۰درصد از ظرفیت باتری را پُر می‌کند. گوشی از فناوری شارژ بی‌سیم مگ‌سیف و Qi2 تا سقف ۲۵ وات نیز پشتیبانی می‌کند؛ البته قد کوتاه گوشی باعث می‌شود روی بعضی پدهای شارژ خودرو به‌درستی تراز نشود.

وقتی ۷۰۰ دلار بیشتر از آیفون ۱۸ پرو مکس هزینه می‌کنید، انتظار دارید بهترین دوربین ممکن را در جیب داشته باشید؛ اما به‌محض اینکه آیفون دوئو را برای عکاسی برمی‌گردانید، متوجه می‌شوید که اپل «پرو بودن» دوربین را قربانی فرم‌فکتور متفاوت دوئو کرده؛ اما همین بدنه‌ی تاشو، پارادوکس جالبی هم خلق کرده است؛ آیفون دوئو هم بدترین دوربین سلفی ۱۰سال اخیر آیفون را دارد، هم می‌تواند بهترین عکس‌های سلفی تاریخ آیفون را ثبت کند!

در پنل پشتی دستگاه، دو دوربین ۴۸مگاپیکسلی اصلی و اولتراواید قرار دارند. دوربین اولتراواید از حسگر و لنز مشابه آیفون ۱۸ پرو استفاده می‌کند؛ اما حسگر دوربین اصلی حدود ۳۳ درصد کوچک‌تر است و پشتِ لنزی با دیافراگم f/1.6 قرار دارد. ابعاد 1/1.56 اینچی و پیکسل‌های ۱٫۰ میکرومتری حسگر با نمونه‌های استفاده‌شده در آیفون ایر و آیفون 17e برابری می‌کند.

هواوی و شیائومی پیش‌تر نشان داده‌اند که می‌توان تله‌فوتو را هم در بدنه‌ی تاشدنی‌ها جا داد؛ اما متأسفانه دوئو چنین دوربین مستقلی ندارد و برای عکاسی پرتره و بزرگ‌نمایی، به ایجاد کراپ روی تصویر دوربین اصلی متکی است. دیافراگم متغیر و امکانات حرفه‌ای مانند ProRAW، ProRes و ثبت ویدیوی Log نیز در فهرست قابلیت‌های دوئو نیستند.

آیفون دوئو در نور روز و به‌لطف پردازش تصویر A20 Pro بخش زیادی از محدودیت سخت‌افزاری‌اش را جبران می‌کند. دوربین اصلی خروجی باکیفیتی دارد تا جایی که در بعضی صحنه‌ها تشخیص تفاوت عکس‌های آن با آیفون ۱۸ پرو آسان نیست. دوربین اصلی دوئو درمقایسه‌با گلکسی زد فولد۸ نیز عکس‌های به‌مراتب پروضوح‌تر و شارپ‌تری می‌گیرد.

ضعف‌های دوربین اصلی دوئو در تاریکی شب با افت شفافیت و افزایش نویز نمایان می‌شود؛ اما این گوشی درمقایسه‌با گلکسی زد فولد۸ حتی در تاریکی نیز عکس‌های پروضوح‌تر و کم‌نویزتر و پرجزئیات‌تری ثبت می‌کند.

زوم ۲برابری با برش تصویر حسگر اصلی انجام می‌شود و کیفیت قابل قبولی دارد؛ اما هنگام عکاسی از سوژه‌های دور، جای خالی تله‌فوتو آشکار می‌شود. بزرگ‌نمایی دیجیتال در ویدیو به ۶برابر و در عکس به ۱۰برابر محدود است و در نمونه‌های ما، از حدود ۴برابر به بعد افت کیفیت بیشتر به‌چشم می‌آمد.

دوربین سلفی بیرونی از حسگر ۱۲مگاپیکسلی Center Stage با ابعاد مربعی استفاده می‌کند و وضوح آن از دوربین ۱۸مگاپیکسلی آیفون ۱۸ پرو کمتر است؛ اما امکان انتخاب کادر افقی یا عمودی بدون چرخاندن فیزیکی گوشی را فراهم می‌سازد.

دوربین ۴مگاپیکسلی داخلی دوئو زیر پنل و در گوشه‌ی بالا سمت راست پنهان شده است؛ بدین‌ترتیب وقتی از آن استفاده نمی‌کنید، حفره‌ی سیاه آشکاری یکپارچگی تصویر را برهم نمی‌زند؛ اما خروجی آن کیفیت بسیار پایینی دارد؛ شاید کیفیت تصویر برای FaceTime و تماس ویدئویی در محیط روشن کارراه‌انداز باشد؛ اما برای عکس یادگاری، باید سراغ گزینه‌ی دیگری بروید.

به‌لطف فرم‌فکتور تاشدنی دوئو می‌توانید عکس‌های سلفی‌تان را با دوربین‌های پشتی بگیرید؛ صرفا باید دوئو را به‌سمت بچرخانید و با کشیدن اسلایدر روی صفحه، نمایشگر بیرونی را به منظره‌یاب دوربین‌های پشتی تبدیل کنید؛ بدین‌ترتیب می‌توانید عکس‌های سلفی بسیار باکیفیتی بگیرید.

قابلیت Duo Preview هم اجازه می‌دهد هنگام عکاسی، نمایشگر بیرونی روشن بماند تا سوژه‌ی انسانی‌تان، کادر و ژست خودش را ببیند. Smart Take آمادگی افراد را تشخیص می‌دهد و ثبت عکس را خودکار انجام می‌دهد. Kid Cue نیز با نمایش انیمیشن‌هایی مانند اسنوپی، نگاه کودکان را به‌سمت دوربین جلب می‌کند.

هرچقدر که نمایشگر داخلی دوئو هیجان‌انگیز باشد، گوشی بالاخره باید تا شود، در جیب جا بگیرد و هنگامی‌که فقط یک دستتان آزاد است، باید روی نمایشگر بیرونی‌اش امکان تایپ‌کردن داشته باشید. دوئو در همین لحظه‌های معمولی، به‌اندازه‌ی لحظه‌ی بازشدنش قانع‌کننده نیست. به همین محدودیت‌ها باید فقدان دوربین تله‌فوتو، دوربین اصلی ضعیف‌تر از آیفون ۱۸ پرو، برچسب قیمتی میلیارد تومانی در ایران و سرنوشت نامعلوم رجیستری را نیز اضافه کنید.

آیفون دوئو از جهاتی نخستین نسل مک‌بوک ایر را به یاد می‌آورد؛ محصولی گران‌قیمت و متفاوت که برای رسیدن به شکل تازه‌اش، کمبودهای آشکاری داشت. مک‌بوک ایر بعدها مسیر مهمی را در صنعت باز کرد و به پرفروش‌ترین لپ‌تاپ بازار بدل شد؛ هنوز برای پیش‌بینی سرنوشتی مشابه درباره‌ی دوئو زود است؛ اما جسارت تغییر را می‌توان در آن دید.

اگر فیلم‌سازی با گوشی، عکاسی با دوربین تله‌فوتو یا تجربه‌ای متوازن‌تر برایتان اولویت دارد، آیفون ۱۸ پرو مکس با ۷۰۰ دلار قیمت کمتر برای مدل پایه انتخاب به‌مراتب منطقی‌تری است؛ اما اگر از نزدیک به بیست‌سال تکرار فرم آشنای گوشی‌ها خسته شده‌اید، قیمت ۲هزار دلاری مانع اصلی نیست و برای این فضای اضافه کاربرد مشخصی دارید، دوئو یکی از هیجان‌انگیزترین تجربه‌هایی است که امروز می‌توان در دنیای آیفون پیدا کرد.