مدیرکل حوزه ریاست مرکز ملی فضای مجازی بر ضرورت تکمیل شبکه ملی اطلاعات برای جلوگیری از تسلط پلتفرمهای خارجی بر هویت کاربران تأکید کرد.
به گزارش مرکز ملی فضای مجازی، جواد آزادی احمدآبادی، مشاور دبیر شورای عالی و مدیرکل حوزه ریاست مرکز ملی فضای مجازی، در یادداشتی از ضرورت تکمیل شبکه ملی اطلاعات نوشته است. یادداشت اینطور شروع میشود: «اگر هویت شهروند در زمین بازی دیگری ساخته شود، بحث از حقوق او در دادگاههای داخلی، افقی جز سراب نخواهد بود. اکنون با یک پرسش وجودی و راهبردی مواجهیم: در فضایی که ماشینها مدام ما را دستهبندی و پیشبینی میکنند، «من کیستم؟» و چه کسی معمار این «من» است؟»
آزادی احمدآبادی در ادامه یادداشت خود به تاثیر پلتفرمهای دیجیتال بر هویت کاربران پرداخته و معتقد است شرکتهای فناوری با جمعآوری و تحلیل دادههای رفتاری، تصویری از افراد میسازند که میتواند برای پیشبینی تصمیمها و رفتارهای آینده آنها استفاده شود.
او با اشاره به دیدگاههای شوشانا زوبوف و تاینا بوچر توضیح میدهد که الگوریتمها علاوه بر انتخاب محتوایی که کاربران میبینند، میتوانند بر برداشت آنها از مسائل و نحوه تصمیمگیریشان نیز تأثیر بگذارند.
به اعتقاد این مقام مسئول، وابستگی کاربران به پلتفرمهای خارجی، حاکمیت دولتها بر هویت دیجیتال شهروندان را با چالش مواجه کرده است. او میگوید وقتی ارتباطات اجتماعی، اطلاعات شخصی و سابقه فعالیت افراد در یک پلتفرم خارجی شکل میگیرد، انتقال این داراییها به سرویسهای دیگر دشوار میشود و کاربران به قواعد همان پلتفرم وابسته میمانند.
تاکید بر تکمیل شبکه ملی اطلاعات برای مدیریت هویت دیجیتال
مشاور دبیر شورای عالی فضای مجازی، راهکار مقابله با این وابستگی را توسعه زیرساختهای داخلی و تقویت حکمرانی در فضای مجازی میداند.
او تاکید میکند که سیاستگذاران نباید تنها به اقدامات محدودکننده متکی باشند و لازم است زیرساختهایی ایجاد کنند که شهروندان بتوانند بدون وابستگی به پلتفرمهای خارجی، هویت دیجیتال خود را مدیریت کنند. آزادی احمدآبادی در این زمینه مینویسد:
نقش نهاد متولی فضای مجازی و شورای عالی در این میان، تدوین و ابلاغ چارچوبهایی است که به شهروندان امکان دهد بدون وابستگی به پلتفرمهای فراملی، هویت خود را در بستر شبکه ملی اطلاعات مدیریت کنند.- جواد آزادی احمدآبادی، مشاور دبیر شورای عالی فضای مجازی
او شبکه ملی اطلاعات را فراتر از یک زیرساخت فنی توصیف میکند و آن را قلمرویی برای اعمال حاکمیت ملی در فضای دیجیتال میداند.
سه اقدام پیشنهادی برای توسعه زیرساختهای بومی
آزادی احمدآبادی برای تحقق این هدف، سه اقدام را ضروری میداند.
نخست، توسعه فناوریهای هویت خودسازمانده است؛ مدلی که در آن کنترل اطلاعات هویتی و دادهها بهجای پلتفرمها در اختیار شهروندان قرار میگیرد.
دومین اقدام، تدوین چارچوب حقوقی بومی برای حفاظت از حقوق دیجیتال کاربران است. به گفته او، این قوانین باید امکان پیگیری حقوق کاربران و اعتراض به تصمیمهای خودکار الگوریتمی را فراهم کنند.
سومین اقدام نیز سرمایهگذاری در توسعه خدمات و پلتفرمهای بومی است. او تأکید دارد که این خدمات باید با جلب اعتماد کاربران و ارائه امکانات کاربردی، آنها را به استفاده داوطلبانه تشویق کنند، نه اینکه صرفاً از طریق محدودیت به دنبال حفظ کاربران باشند.
هشدار درباره وابستگی نسلهای آینده به پلتفرمهای خارجی
مدیرکل حوزه ریاست مرکز ملی فضای مجازی در پایان یادداشت خود بار دیگر بر ضرورت ایجاد زیرساخت مستقل هویت دیجیتال در شبکه ملی اطلاعات تاکید میکند و مینویسد:
اگر ما نتوانیم در بستر شبکه ملی اطلاعات، یک زیرساخت هویتی مستقل و امن ایجاد کنیم، نسلهای آینده به جای آنکه شهروند ایران باشند، شهروندان سیلیکونولی خواهند بود.- جواد آزادی احمدآبادی، مشاور دبیر شورای عالی فضای مجازی
او در پایان، مساله مالکیت دادههای شهروندان را نیز مطرح میکند و معتقد است استقلال هویت دیجیتال بدون مشخصشدن حقوق کاربران نسبت به دادههایشان کامل نخواهد شد.
آزادی احمدآبادی اعلام کرده است که در یادداشت بعدی خود با عنوان «اقتصاد داده؛ مالکیت شهروندان بر دادهها» به این موضوع خواهد پرداخت.