کارت سوخت جایگاهها در ۱۱ استان حذف شد؛ اگر کارت یا سهمیه بنزین نداشته باشیم، چه کنیم؟
با محدودشدن کارت سوخت جایگاهها در ۱۱ استان، شرایط دریافت بنزین بدون کارت، سهمیه جدید ۱۰ هزار تومانی و وضعیت سوختگیری مسافران اعلام شد.
طرح جمعآوری کارتهای اضطراری جایگاههای بنزین در ۱۱ استان کشور اجرایی شده است؛ طرحی که بهدنبال آن، سهمیه جدیدی با نرخ هر لیتر ۱۰ هزار تومان به کارت سوخت شخصی خودروها اختصاص مییابد. اما محدود شدن کارتهای جایگاه این پرسش را برای بسیاری از رانندگان ایجاد کرده است که اگر کارت سوخت همراه نداشته باشند یا سهمیه بنزینشان تمام شود، چگونه میتوانند سوختگیری کنند؟
کرامت ویسکرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران، در گفتوگو با صداوسیما جزئیات اجرای طرح، شرایط دریافت بنزین برای مسافران، سهمیه رانندگان تاکسیهای اینترنتی و احتمال گسترش محدودیتها به سایر استانها را تشریح کرده است.
ویسکرمی در این گفتوگو تاکید کرده است که «جمعآوری کارتهای اضطراری به معنای حذف کامل این کارتها از جایگاهها نیست.» به گفته او، برای رانندگانی که کارت سوخت همراه ندارند، سهمیه آنها تمام شده یا در سفر به بنزین نیاز پیدا میکنند، امکان دریافت سوخت با استفاده از کارتهای باقیمانده در جایگاهها پیشبینی شده است.
کارت سوخت جایگاهها در کدام استانها محدود شده است؟
طرح جمعآوری کارتهای اضطراری از مرداد ۱۴۰۵ بهصورت آزمایشی در استان کرمان آغاز شد. در شهریورماه، سیستان و بلوچستان و در ماه مهر، خراسان جنوبی به طرح پیوستند. از ابتدای آبانماه نیز هشت استان دیگر مشمول شدند و تعداد استانهای تحت پوشش به ۱۱ استان رسید. ۱۱ استان مشمول طرح جمعآوری کارت سوخت جایگاهها عبارتند از:
- کرمان
- سیستان و بلوچستان
- خراسان جنوبی
- خراسان رضوی
- خراسان شمالی
- اردبیل
- آذربایجان شرقی
- آذربایجان غربی
- کردستان
- هرمزگان
- یزد
در این استانها استفاده از کارت سوخت شخصی در اولویت قرار گرفته و دسترسی عمومی به کارتهای اضطراری جایگاهها محدود شده است.
اگر کارت سوخت نداشته باشیم یا سهمیه بنزین تمام شود، چه اتفاقی میافتد؟
یکی از مهمترین نگرانیها درباره طرح جدید، وضعیت افرادی است که کارت سوخت همراه ندارند یا موجودی سهمیه آنها به پایان رسیده است. مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی اعلام کرده که کارتهای اضطراری بهصورت محدود در جایگاهها باقی میمانند تا رانندگان در شرایط ضروری بتوانند بنزین دریافت کنند:
افرادی که کارت سوخت ندارند یا سهمیه آنها به پایان رسیده است، میتوانند به جایگاه مراجعه کنند تا پس از بررسی و کنترل سامانهای وضعیت خودرو و سهمیه، سوخت مورد نیاز در اختیارشان قرار گیرد.- کرامت ویسکرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی
بنابراین، تاکید شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی بر این است که پایان سهمیه بنزین یا همراه نداشتن کارت سوخت به معنای محرومشدن از سوختگیری نیست؛ اما برخلاف گذشته، استفاده از کارت جایگاه به بررسی وضعیت خودرو و سهمیه در سامانه وابسته خواهد بود.
همچنین برای خودروهایی که به دلیل مشکلات ثبتی یا سامانهای امکان دریافت کارت هوشمند سوخت ندارند، سازوکارهای جداگانهای پیشبینی شده است. خودروهای امدادی، برخی خودروهای دولتی و گروههایی با نیاز ویژه نیز مشمول تمهیدات خاص خواهند بود.
مسافران در استانهای مشمول چگونه بنزین دریافت کنند؟
محدود شدن کارتهای اضطراری در استانهای پرتردد، بهویژه مسیرهای بیناستانی، نگرانیهایی را برای مسافران ایجاد کرده است. ویسکرمی با اشاره به شرایط خراسان رضوی گفت که به دلیل تردد بالای زائران و مسافران، امکان استفاده از کارتهای اضطراری در جایگاههای بینراهی این استان پیشبینی شده است.
بر این اساس، مسافران فاقد کارت سوخت یا سهمیه کافی میتوانند به جایگاه مراجعه کنند. پس از بررسی سامانهای اطلاعات خودرو و موجودی سهمیه، امکان دریافت بنزین برای آنها فراهم خواهد شد. البته در توضیحات منتشرشده مشخص نشده است که مسافران در هر نوبت حداکثر چند لیتر بنزین میتوانند با کارت اضطراری دریافت کنند یا این فرایند در تمام جایگاههای استانهای مشمول به یک شکل انجام میشود.
سهمیه جدید بنزین ۱۰ هزار تومانی چگونه محاسبه میشود؟
در طرح جدید، بخشی از بنزینی که پیشتر با کارت اضطراری جایگاهها عرضه میشد، بهصورت سهمیه سوم به کارت سوخت شخصی خودروهای مشمول انتقال یافته است. قیمت هر لیتر بنزین در این سهمیه ۱۰ هزار تومان است و مقدار آن براساس الگوی مصرف استان تعیین میشود.
به گفته مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، برای محاسبه سهمیه جدید، ابتدا میزان بنزین مصرفشده با کارت جایگاه در ماههای گذشته در هر استان محاسبه و سپس بر تعداد خودروهای شخصی همان استان تقسیم شده است.
سهمیه جدید از سهمیههای قبلی مالکان خودرو کسر نمیشود و بهصورت سهمیهای جداگانه در کارت سوخت آنها قرار میگیرد.- کرامت ویسکرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی
در نتیجه، اختصاص سهمیه سوم به معنای کاهش سهمیههای قبلی خودرو نیست. بر اساس اظهارات این مقام مسئول، بیش از ۸۵ درصد دریافتکنندگان سهمیه جدید اعلام کردهاند که این شرکت معتقد است مقدار اختصاصیافته پاسخگوی نیازشان بوده است. گفتنی است که میزان دقیق سهمیه سوم برای هر استان و جزئیات نحوه انتقال یا ذخیره آن اعلام نشده است.
سهمیه بنزین رانندگان اسنپ و تپسی چقدر است؟
رانندگان فعال در تاکسیهای اینترنتی از جمله اسنپ و تپسی، بهدلیل پیمایش بیشتر، مشمول سازوکار جداگانهای برای دریافت سهمیه اضافی بنزین هستند. مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی اعلام کرده است که سهمیه این رانندگان براساس میزان پیمایش ماهانه آنها تعیین و علاوه بر سهمیه معمول خودرو به کارت سوختشان اختصاص داده میشود.
جزئیات اعلامشده به شرح زیر است:
پیمایش ماهانه | سهمیه بنزین |
|---|---|
تا ۱۰۰۰ کیلومتر | استفاده از سهمیه معمول خودرو |
۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومتر | ۱۰۰ لیتر سهمیه اضافی |
بیش از ۲۰۰۰ کیلومتر | محاسبه براساس عملکرد ثبتشده در سکو |
بیش از ۳۰۰۰ کیلومتر | ۳۰۰ لیتر سهمیه اضافی |
اطلاعات پیمایش رانندگان از طریق سکوهای حملونقل اینترنتی در اختیار شرکت ملی پخش قرار میگیرد و سهمیه اضافی براساس عملکرد اعلامشده محاسبه میشود.
در توضیحات ویسکرمی، مقدار دقیق سهمیه برای همه بازههای پیمایش، بهویژه فاصله ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلومتر، مشخص نشده است.
آیا میتوان سهمیه بنزین ۱۵۰۰ تومانی را ذخیره کرد و ابتدا از سهمیه گرانتر استفاده کرد؟
یکی دیگر از پرسشهای رانندگان این است که آیا امکان تغییر ترتیب مصرف سهمیهها وجود دارد؛ برای مثال، آیا میتوان سهمیه ارزانتر را برای آینده نگه داشت و هنگام سفر ابتدا از سهمیه ۱۰ هزار تومانی استفاده کرد؟ ویسکرمی در پاسخ به این پرسش اعلام کرد: «سامانه فعلی از نظر فنی و عملیاتی امکان انتخاب ترتیب مصرف سهمیهها را ندارد.»
به گفته او، این درخواست در حال بررسی قرار دارد و در صورت وجود امکان فنی، درباره اجرای آن تصمیمگیری خواهد شد. بنابراین، در شرایط فعلی رانندگان نمیتوانند ترتیب مصرف سهمیههای بنزین را به انتخاب خود تغییر دهند و هنوز تصمیم قطعی برای اضافهشدن چنین قابلیتی اعلام نشده است.
جمعآوری کارت سوخت در تهران
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی در پاسخ به این پرسش که آیا پس از ۱۱ استان اعلامشده در تهران یا سایر استانها هم کارت سوخت جایگاهها جمعآوری میشود یا نه، گفت: «تاکنون تصمیمی برای گسترش طرح به استانهای دیگر گرفته نشده است.»
به گفته ویسکرمی، اگر تصمیم جدیدی برای اجرای طرح در سایر استانها اتخاذ شود، موضوع دستکم ۱۰ روز پیش از آغاز اجرا از طریق رسانههای رسمی، از جمله صداوسیما، به اطلاع مردم خواهد رسید.
چرا کارتهای اضطراری جایگاهها جمعآوری میشوند؟
شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، کاهش صفهای طولانی، مدیریت مصرف و جلوگیری از عرضه خارج از شبکه بنزین را از اهداف این طرح عنوان کرده است. به گفته ویسکرمی، پیش از اجرای طرح در برخی استانها صفهای چندکیلومتری شکل میگرفت و رانندگان ناچار بودند ساعتها برای دریافت ۱۵ تا ۳۰ لیتر بنزین با کارت اضطراری منتظر بمانند.
کارتهای اضطراری جایگاهها روزانه با ۶ هزار لیتر بنزین شارژ میشوند و با هر کارت حداکثر ۲۵۵ تراکنش امکانپذیر است. به همین دلیل، در برخی جایگاهها سقف مجاز تراکنشها یا موجودی سوخت کارت در ساعات ابتدایی روز تمام میشد. ویسکرمی توضیح داد که طبق قوانین و اسناد بالادستی، دستکم ۹۵ درصد سوختگیریها باید با کارت شخصی انجام شود و استفاده از کارت اضطراری جایگاهها حداکثر پنج درصد باشد.
این در حالی است که به گفته او، سهم استفاده از کارت جایگاه در برخی استانها به ۴۰ تا ۵۰ درصد رسیده بود. مدیرعامل شرکت ملی پخش همچنین اعلام کرد که استفاده از کارت اضطراری امکان ردیابی دقیق تعداد دفعات و میزان سوخت دریافتی هر فرد را محدود میکرد و در برخی موارد به عرضه خارج از شبکه و قاچاق سوخت منجر میشد.
اجرای طرح چه تاثیری بر مصرف بنزین داشته است؟
براساس آمار اعلامشده از سوی ویسکرمی، مصرف بنزین در ۱۱ استان مشمول طرح طی ۲۴ روز نخست آبان در مجموع ۳ درصد کاهش یافته است.
او همچنین مدعی شد که اجرای طرح در استان کرمان توانسته صفهای چندکیلومتری جایگاهها را برطرف کند و در دیگر استانهای مشمول نیز ازدحام ناشی از استفاده از کارتهای اضطراری کاهش یافته است. به گفته ویسکرمی در همین دوره، استفاده از گاز طبیعی فشرده یا CNG نیز افزایش داشته است.
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی توضیح میدهد که مصرف CNG در کشور نسبت به دوره پیش از نیمه نخست شهریور، ۱۸٫۵ درصد افزایش یافته و به حدود ۱۸ میلیون مترمکعب در روز رسیده است. این در حالی است که ظرفیت عرضه روزانه CNG کشور حدود ۳۵ تا ۴۰ میلیون مترمکعب اعلام شده و نزدیک به چهار میلیون خودروی دوگانهسوز در کشور وجود دارد.
بنزین ویژه در چند استان عرضه میشود؟
ویسکرمی همچنین اعلام کرد که بنزین ویژه تاکنون در ۱۷ استان کشور عرضه شده است. به گفته او، مجموع عرضه این نوع بنزین به حدود ۳ میلیون لیتر رسیده و برنامه گسترش توزیع آن به استانهای دیگر در حال اجراست.
با وجود این، در اظهارات منتشرشده فهرست استانهای عرضهکننده، قیمت هر لیتر و زمانبندی دقیق توسعه توزیع بنزین ویژه مشخص نشده است.
اگر جایگاه بنزین از ارائه سوخت خودداری کرد، چه کنیم؟
شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی از رانندگانی که در دریافت بنزین با مشکل مواجه میشوند خواسته است موضوع را از طریق سامانه پاسخگویی شبانهروزی این شرکت گزارش کنند. شماره رسیدگی به مشکلات سوختگیری ۰۹۶۲۷ است و این سامانه بهصورت ۲۴ساعته پاسخگو خواهد بود.
براساس توضیحات ویسکرمی، درخواستهای ثبتشده در سامانه ۰۹۶۲۷ به مناطق عملیاتی مربوط ارجاع داده میشود تا مشکل بررسی و برای تامین سوخت متقاضی اقدام شود. او همچنین تاکید کرده است که به کارکنان شرکت ملی پخش در سراسر کشور دستور داده شده در ارائه خدمات به مسافران و رانندگانی که در سوختگیری دچار مشکل میشوند، همکاری لازم را داشته باشند.