حدود ۷ ماه پس از حمله به دانشگاه شریف، بازسازی هنوز آغاز نشده/ نیاز به حمایت فوری از زیرساخت پردازشی هوش مصنوعی

مسعود تجریشی می‌گوید با گذشت بیش از ۶ از حمله به زیرساخت‌های فناوری و محاسباتی این دانشگاه، بازسازی مرکز محاسبات سریع (HPC) هنوز آغاز نشده؛ زیرا تاکنون اعتباری برای جبران خسارت‌ها تخصیص نیافته و خدمات پردازش هوش مصنوعی و GPU به حدود ۱۷۰ مرکز دانشگاهی و پژوهشی همچنان متوقف است.

رئیس دانشگاه صنعتی شریف، در گفت‌وگو با مهر درباره آخرین وضعیت بازسازی زیرساخت‌های پردازشی و محاسباتی هوش مصنوعی این دانشگاه که در جریان جنگ ۴۰ روزه آسیب دید، اظهار کرد:

واقعیت این است که تاکنون هیچ‌گونه بازسازی انجام نشده؛ چراکه هنوز اعتباری برای این موضوع تخصیص پیدا نکرده است. ما بارها و مکرر اعلام کردیم که زیرساخت پردازشی و حیاتی دانشگاه از دست رفته و نیازمند حمایت فوری هستیم.

- مسعود تجریشی، رئیس دانشگاه صنعتی شریف

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که پس از حمله به مرکز فناوری اطلاعات دانشگاه صنعتی شریف در فروردین‌ماه، تجریشی از بازیابی خدمات آموزشی و زیرساختی در کمتر از ۲۴ ساعت خبر داده و گفته بود خدمات داخلی دانشگاه نیز طی ۵ تا ۷ روز به حالت عادی بازمی‌گردد. او هم‌چنین با تاکید بر امکان بازسازی سریع مجموعه اعلام کرده بود که در صورت تامین منابع مالی، می‌توان در مدت حدود یک سال مجموعه‌ای جدید و حتی با کیفیت بهتر احداث و بهره‌برداری کرد. اکنون، با گذشت حدود ۷ ماه از آن اتفاق، رئیس دانشگاه می‌گوید بازسازی زیرساخت‌های پردازشی هنوز آغاز نشده و دلیل اصلی تعویق در بازسازی نیز عدم تخصیص بودجه لازم است.

رئیس دانشگاه شریف با اشاره به جلسات اخیر برای تامین منابع مالی بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده دانشگاه گفت: «مقرر شده بود بانک‌ها از محل منابع مالیاتی خود به چهار دانشگاهی که دچار خسارت شده‌اند کمک کنند.» او با بیان این که میزان خسارت برآوردشده از سوی مراجع قضایی و دادگستری مشخص است، افزود:

رقمی که از سوی مراجع قضایی و دادگستری برای میزان خسارت برآورد و اعلام شده، مشخص است؛ اما اکنون به ما اعلام کرده‌اند سقف پرداختی دولت حدود ۵ همت (هزار میلیارد تومان) بیشتر نیست، زیرا ارزیابی دولت بر مبنای توان پرداخت و منابع موجود صورت گرفته است.

- مسعود تجریشی، رئیس دانشگاه صنعتی شریف

تجریشی هم‌چنین با اشاره به تفاهم چهار بانک با چهار دانشگاه، از جمله دانشگاه صنعتی شریف، برای بازسازی مراکز فناوری آسیب‌دیده در جنگ از محل اعتبار مالیاتی، خواستار توجه ویژه به دانشگاه‌هایی شد که خدمات ملی ارائه می‌کنند.

رئیس دانشگاه صنعتی شریف با انتقاد از شیوه ارزیابی خسارت‌ها تاکید کرد که مساله اصلی، جایگزینی تجهیزات از دست‌رفته است. به گفته او، ارزیابی‌های انجام‌شده بر مبنای ارزش دفتری و کاغذی تجهیزات صورت گرفته و استهلاک دستگاه‌ها در محاسبات لحاظ شده است؛ در حالی‌ که این تجهیزات تا پیش از آسیب‌دیدن همچنان فعال بودند و به کشور خدمات ارائه می‌کردند. تجریشی در توضیح این موضوع گفت:

مساله اصلی ما این است که تجهیزات از دست‌رفته باید جایگزین شوند. ارزیابی‌هایی که انجام شده، بر مبنای ارزش کاغذی و دفتری دستگاه‌هاست؛ به این معنا که می‌گویند این سرور یا GPU ده سال کار کرده و ارزش فعلی آن مستهلک شده است. در حالی که آن دستگاه تا پیش از آسیب کاملا فعال بود و به کشور خدمت می‌داد. اکنون برای جایگزینی همان تجهیزات، با توجه به افت ارزش ریال، تورم انباشته و نرخ ارز، باید هزینه‌های گزاف ارزی پرداخت شود.

- مسعود تجریشی، رئیس دانشگاه صنعتی شریف

او ابراز امیدواری کرد که منابع موردنیاز با رقمی واقعی‌تر و در سریع‌ترین زمان ممکن پرداخت شود تا دانشگاه بتواند با خرید مجدد سرورها و پردازنده‌های گرافیکی (GPU)، دست‌کم بخشی از مرکز محاسبات سریع خود را دوباره وارد مدار خدمت‌رسانی کند.

تجریشی درباره سرنوشت پروژه‌ها و ادعای برخی افراد مبنی بر جایگزین‌شدن ظرفیت‌های پردازشی دانشگاه شریف از طریق سایر مراکز، این ادعا را رد کرد.

او گفت: «این موضوع که گفته شود خدمات دانشگاه شریف جایگزین شده یا پژوهشگران بدون مشکل از جای دیگری استفاده می‌کنند، درست نیست. ما پیش از این به حدود ۱۷۰ مرکز و مجموعه دانشگاهی و پژوهشی در کشور خدمات پردازش هوش مصنوعی و GPU می‌دادیم، اما اکنون این خدمات به دلیل تخریب زیرساخت‌ها به طور کامل متوقف شده است.»

رئیس دانشگاه صنعتی شریف در ادامه از هزینه‌ای خبر داد که این دانشگاه برای جلوگیری از توقف کامل فعالیت‌های ضروری خود پرداخت می‌کند. به گفته او، دانشگاه در حال حاضر ماهانه بیش از ۱۰.۵ میلیارد تومان صرفاً برای اجاره بخشی از ظرفیت‌های حداقلی پردازشی هزینه می‌کند. تجریشی در این‌باره خاطرنشان کرد:

در حال حاضر ما حتی ماهانه بالغ بر ۱۰.۵ میلیارد تومان صرفا برای اجاره برخی ظرفیت‌های حداقلی پردازشی پرداخت می‌کنیم تا کارهای ضروری لنگ نماند. این‌طور نبوده که کسی بیاید این خلأ بزرگ را جبران کند یا هزینه آن را بپردازد؛ خدمات عملا متوقف شده و جبران آن نیازمند تصمیم‌گیری عاجل و تامین بودجه واقعی است.

- مسعود تجریشی، رئیس دانشگاه صنعتی شریف

پس از حمله اخیر اسرائیل و آمریکا به مرکز فناوری اطلاعات دانشگاه صنعتی شریف، تجریشی از خسارت‌های فیزیکی قابل‌ توجه به زیرساخت‌های این مجموعه خبر داده بود. با این‌ حال، او در نخستین اظهارات خود پس از حادثه اعلام کرد که خدمات آموزشی و زیرساختی دانشگاه در کمتر از ۲۴ ساعت بازیابی شده‌اند و بازسازی کامل نیز در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام خواهد شد.

رئیس دانشگاه صنعتی شریف در آن زمان درباره بازیابی خدمات آموزشی گفته بود: «در این مرکز، سرورهایی مستقر بود که دانشجویان برای دریافت خدمات آموزشی مجازی از آن استفاده می‌کردند و خوشبختانه توانستیم در کمتر از ۲۴ ساعت این خدمات را بازیابی کنیم و مجدداً در اختیار کاربران قرار دهیم.»

او در ادامه توضیح داده بود که برخی خدمات داخلی دانشگاه، از جمله خدمات ارائه‌شده به دانشکده‌ها و بخش‌های اداری، به هماهنگی و راه‌اندازی مجدد تجهیزات نیاز دارند و پیش‌بینی می‌شود بازگشت کامل این بخش‌ها به وضعیت عادی بین ۵ تا ۷ روز زمان ببرد.

تجریشی در زمان اعلام برآوردهای اولیه خسارت گفته بود: «خسارت واردشده به این مرکز، با توجه به وجود تجهیزات پیشرفته‌ای مانند GPU فارم، سرورها و بانک‌های اطلاعاتی، بیش از ۴ تا ۵ همت برآورد می‌شود.»

او هم‌چنین با اشاره به دامنه خدمات این مرکز، اعلام کرده بود که مجموعه یادشده علاوه بر دانشگاه، به حدود ۷۶۰ شرکت مستقر در اطراف دانشگاه نیز خدمات زیرساختی، از جمله سرور و خدمات فناوری اطلاعات، ارائه می‌کرد.