در دهمین سال فعالیت مارکتپلیس دیجیکالا، حمید و سعید محمدی از برنامههای این شرکت برای خرید با کمک هوش مصنوعی، ارائه زیرساخت فروش به کسبوکارهای مستقل و توسعه مراکز لجستیکی گفتند.
حمید و سعید محمدی، همبنیانگذاران دیجیکالا، در مراسم دهمین سال فعالیت مارکتپلیس این شرکت از برنامههای خود برای دهه آینده تجارت الکترونیک گفتند. به گفته آنها، دیجیکالا در حال توسعه «دیا»، دستیار هوش مصنوعی برای فرایند خرید است و میخواهد بخشی از خدمات فروش خود را در اختیار فروشگاههای اینترنتی و کسبوکارهای فعال در شبکههای اجتماعی نیز بگذارد.
سعید محمدی گفت پروژه تجارت مبتنیبر دستیارهای هوش مصنوعی در دیجیکالا آغاز شده و قرار است «دیا» بهزودی معرفی شود. او اضافه کرد تغییرات هوش مصنوعی تنها به مسیر خرید محدود نخواهد بود و ابزارهای مورد استفاده فروشندگان نیز تغییر میکنند.
حمید محمدی با اشاره به تحول روش جستوجوی کالا گفت ممکن است در آینده بخشی از کاربران بهجای جستوجو در فروشگاههای اینترنتی، انتخاب محصول را از طریق دستیارهای هوش مصنوعی انجام دهند و سپس برای خرید به فروشگاه هدایت شوند. او این روند را یکی از موضوعاتی دانست که دیجیکالا و فروشندگان باید خود را برای آن آماده کنند.
پیشبینی تقاضا؛ یکی از برنامههای هوش مصنوعی دیجیکالا
سعید محمدی از توسعه ابزارهای هوش مصنوعی برای فروشندگان نیز خبر داد. به گفته او، پیشبینی تقاضای کالا میتواند به فروشندگان کمک کند موجودی خود را متناسب با زمان و میزان سفارشها مدیریت کنند.
او هدف این ابزارها را پیشبینی با دقت بیش از ۹۰ درصد عنوان کرد و گفت: این رقم نتیجه ارزیابی یک سامانه آماده یا دقت تاییده شده ابزارهای فعلی دیجیکالا نیست. محمدی گفت بخش مهمی از برنامههای سال آینده شرکت به خودکارسازی فرایندها با هوش مصنوعی، هم در بخش خرید و هم در پنل فروشندگان، مربوط خواهد بود.
«خرید با دیجیکالا» برای فروش خارج از مارکتپلیس
حمید محمدی همچنین از طرحی با نام «خرید با دیجیکالا» گفت که به گفته او کار روی آن از یکی دو ماه پیش آغاز شده است. هدف این طرح، ارائه خدمات تجارت الکترونیک گروه دیجیکالا به کسبوکارهایی است که میخواهند فروش را در وبسایت یا صفحه اجتماعی خود انجام دهند.
به گفته او در این مدل فروشنده همچنان ویترین و ارتباط مستقیم با مشتری را مدیریت میکند و میتواند از خدماتی مانند پرداخت، اعتبار، لجستیک و ابزارهای بازاریابی دیجیکالا استفاده کند. محمدی گفت این طرح برای کسبوکارهایی نیز در نظر گرفته شده که مدل فروش یا نوع ارتباطشان با مشتری با عرضه کالا در مارکتپلیس دیجیکالا سازگار نیست.
برنامه ساخت مرکز پردازش رباتیک و شهر لجستیکی
سعید محمدی از آغاز عملیات اجرایی یک مرکز پردازش رباتیک جدید خبر داد و گفت برنامهریزی شده است این مرکز تا پایان سال آینده افتتاح شود. او همچنین اعلام کرد دیجیکالا در حال طراحی یک شهر هوشمند لجستیکی در حاشیه استان تهران، در فضایی حدود یک میلیون مترمربع است و اجرای تدریجی آن را آغاز کرده است.
مارکتپلیس چگونه شکل گرفت؟
همبنیانگذاران دیجیکالا در این مراسم به تصمیم خود برای گذار از فروش مستقیم به مدل مارکتپلیس نیز پرداختند. به گفته حمید محمدی، دیجیکالا پس از حدود ۱۰ سال فعالیت، در سال ۱۳۹۵ به تنوعی نزدیک به ۱۲۰ هزار کالا رسیده بود؛ اما همچنان نمیتوانست پاسخگوی تقاضای مشتریان برای همه محصولات و کالاهای تخصصی باشد.
او گفت ورود فروشندگان دیگر به پلتفرم، در آن زمان تصمیمی دشوار بود؛ زیرا کنترل کیفیت خدمات و حفظ اعتمادی که دیجیکالا در سالهای نخست فعالیت خود ایجاد کرده بود، به یکی از نگرانیهای اصلی شرکت تبدیل شده بود. سعید محمدی نیز گفت مارکتپلیس در آغاز بسیاری از ابزارهای امروزی فروشندگان را نداشت و بازخورد آنها در توسعه این بخش نقش داشته است.
به گفته سعید محمدی، اکنون ۴۲۶ هزار فروشنده از هزار و ۶۱۵ شهر در مارکتپلیس دیجیکالا حضور دارند. او میانگین فروش هر فروشنده در سال ۱۴۰۴ را حدود ۱٫۲ میلیارد تومان اعلام کرد. احمد نقوی، معاون بازرگانی دیجیکالا، نیز در همین مراسم گفت فروش مارکتپلیس در سال گذشته بهلحاظ ارزش دلاری حدود ۲۵ درصد رشد کرده و سهم این بخش از کل کسبوکار دیجیکالا از حدود ۷۰ به ۷۵ درصد رسیده است.
صفحه اختصاصی برای فروشندگان دیجیکالا
در این مراسم، دیجیکالا قابلیت صفحه اختصاصی فروشندگان را هم معرفی کرد. خریداران میتوانند نام فروشنده را جستوجو کنند و در صفحه او سابقه فعالیت، امتیازها، سفارشهای موفق و نشانهای فروشگاه را ببینند. فروشندگان نیز امکان چیدن کالاها در قفسههای دلخواه و نمایش کد تخفیف و ویدئوهای مربوط به کسبوکار خود را دارند.
بهنام شوشتری، مدیر محصول ارشد پلتفرم دیجیکالا، هدف این قابلیت را دیدهشدن هویت و اعتبار فروشنده در کنار کالاهای او عنوان کرد. نسخه تازه مرکز آموزش فروشندگان یا «سلر آکادمی» نیز با امکاناتی مانند جستوجو میان مطالب آموزشی و تکمیل خودکار اطلاعات فروشنده معرفی شد.
فاضلی: دادههای دیجیکالا میتواند به تصمیمگیری فروشندگان کمک کند
محمد فاضلی، جامعهشناس، در این مراسم، ارزش بازارگاه را فراتر از فراهمکردن محلی برای فروش کالا دانست. به گفته او، بازارگاه یک شبکه است؛ شبکهای که به فروشندگان امکان میدهد به مشتریان خارج از شهر خود دسترسی پیدا کنند، تغییرات تقاضا را زودتر ببینند و برای تامین یا ارسال کالا با یکدیگر همکاری کنند. او گفت اهمیت حضور در چنین شبکهای بهویژه زمانی بیشتر میشود که شرایط اقتصادی، برنامهریزی برای فروش و مدیریت موجودی را دشوار کرده باشد.
به گفته او، در صورت گشایش تدریجی مرزهای کشور، بازارگاه میتواند به فروشندگان کمک کند بازگشت تقاضا را در گروههای کالایی و مناطق مختلف سریعتر تشخیص دهند. با این حال، فاضلی هشدار داد که بهبود احتمالی شرایط بهمعنای ترمیم سریع قدرت خرید مردم نیست و فروشنده برای استفاده از فرصتهای تازه همچنان به موجودی کالا و امکان ارسال نیاز دارد. در سناریوی ادامه شرایط جنگی و فرسایش اقتصادی هم دادههای بازار میتوانند نشان دهند خریداران بهسمت چه کالاهای جایگزین و ردههای قیمتی حرکت میکنند؛ اطلاعاتی که برای تصمیم فروشنده درباره خرید بعدی و تکمیل انبار اهمیت دارد.
فاضلی گفت در شرایط درگیری یا بحران، نیاز فروشنده و خریدار به اطلاعات روشنتر میشود: چه کالایی موجود است، سفارش چگونه پیگیری میشود و وضعیت پرداخت، ارسال و مرجوعی چیست. به باور او، در چنین وضعیتی مسئولیت بازارگاه برای حفظ کارکرد این زیرساختها سنگینتر خواهد بود. او تاکید کرد که در بحران نمیتوان بقای کسبوکارها را تضمین کرد، اما میتوان وضعیت سفارش و پول مشتری و فروشنده را شفاف نگه داشت و مسیرهای فروشی را که همچنان کار میکنند، حفظ کرد.
این جامعهشناس افزایش احتمالی هزینه سوخت را نیز یکی از تغییراتی دانست که میتواند بر تجارت آنلاین اثر بگذارد. از نگاه او، گرانترشدن سوخت هم رفتوآمد مشتری برای خرید حضوری و هم ارسال بسته را پرهزینهتر میکند. فاضلی پیشنهاد کرد بازارگاه با استفاده از دادههای سفارش و مسیر، امکان تجمیع بستهها و ارسال آنها در مسیرهای مشترک را بررسی کند. به گفته او، دادهها همچنین میتوانند به فروشنده نشان دهند هزینه واقعی ارسال چه اثری بر حاشیه سود کالایش دارد.
فاضلی پیشنهاد کرد دیجیکالا داشبوردی کاربردی برای فروشندگان و «نقشه فرصت و کمبود کالا» توسعه دهد. چنین ابزاری، به گفته او، میتواند جستوجوهای بینتیجه، شکاف موجودی و تقاضای مناطق مختلف را به فروشنده نشان دهد؛ برای مثال مشخص کند در کدام منطقه کالایی با یک رده قیمتی مشخص کم است و آیا فروشنده امکان تامین آن را دارد یا نه. او ارائه این اطلاعات را بهویژه در دورههای بحران برای تنظیم محتاطانه موجودی و شناسایی نیازهای فوری مفید دانست.
او در پایان پیشنهاد کرد نمایندگانی از فروشندگان، سلر آکادمی و دیجیکالا روی شیوه استفاده از این دادهها کار کنند. به گفته فاضلی، دادهای که با مشارکت همه اعضای بازارگاه ساخته میشود باید به ابزاری منصفانه برای تصمیمگیری فروشندگان و پاسخدادن به نیاز خریداران تبدیل شود؛ ابزاری که در شرایط رونق، رکود یا بحران به هر دو طرف کمک کند تصمیم دقیقتری بگیرند.
