پرسش‌ها، ابهام‌ و اعتراض کاربران به زودتر تمام شدن بسته‌های اینترنتی و احتمال «حجم‌خواری» از سوی اپراتورها باعث شد رگولاتوری این موضوع را پیگیری و نحوه محاسبه مصرف اینترنت کاربران را رصد کند. حالا بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که ثبت و به‌روزرسانی نشدن برخی آدرس‌های محتوای داخلی در سامانه تعرفه ترجیحی، یکی از عواملی است که می‌تواند باعث محاسبه مصرف اینترنت کاربران با تعرفه بین‌الملل شود.

وزیر ارتباطات در پی مطرح شدن این گلایه‌ها، اپراتورهای ارتباطی را موظف کرد نحوه محاسبه ترافیک و تعرفه بسته‌های اینترنت را بررسی کنند و گزارش دقیق نتایج بررسی‌های خود را ارائه دهند. حمید فتاحی، رئیس رگولاتوری و معاون وزیر ارتباطات، نیز پیش‌تر به زومیت گفته بود که در صورت محرز شدن تخلف اپراتورها جریمه‌های سنگینی در انتظار آن‌ها خواهد بود.

بررسی نحوه محاسبه مصرفه بسته‌های اینترنتی با هدف شفاف‌سازی شیوه محاسبه ترافیک داخلی و بین‌الملل، بررسی عملکرد سامانه‌های مدیریت حساب مشترکان و اطمینان از رعایت تعرفه‌های مصوب صادر شده است.

چرا برخی ترافیک‌های داخلی با تعرفه اینترنت بین‌الملل محاسبه می‌شوند؟

حمید خوانساری، معاون امور پستی، ارتباطی و فناوری اطلاعات سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، با اشاره به نتایج بررسی‌های انجام‌شده، اعلام کرد که بخشی از ابهام‌ها و برداشت‌های کاربران درباره نحوه محاسبه حجم مصرفی اینترنت به وضعیت ثبت اطلاعات محتوای داخلی در سامانه تعرفه ترجیحی مربوط می‌شود. او در توضیح این موضوع گفت:

با توجه به این که دارندگان محتوا ملزم به ثبت و به‌روزرسانی اطلاعات در سامانه سازمان فناوری اطلاعات ایران نیستند، تعداد قابل‌توجهی از آدرس‌ها و IPهای مربوط به محتوای داخلی در سامانه تعرفه ترجیحی ثبت یا به‌روزرسانی نشده‌اند و به همین دلیل در برخی موارد، کاربران با وجود تصور استفاده از تعرفه ترجیحی برای محتوای داخلی، با محاسبه ترافیک بر مبنای تعرفه اینترنت بین‌الملل مواجه می‌شوند.
- حمید خوانساری، معاون امور پستی، ارتباطی و فناوری اطلاعات سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی

بر این اساس، ثبت نشدن یا به‌روزرسانی نشدن اطلاعات مربوط به برخی محتواهای داخلی باعث می‌شود مصرف اینترنت کاربران هنگام استفاده از این محتواها، به‌جای تعرفه ترجیحی ترافیک داخلی، بر مبنای تعرفه اینترنت بین‌الملل محاسبه شود.

عوامل افزایش مصرف: از افزایش کیفیت ویدئوها تا فعالیت نرم‌افزارها در پس‌زمینه

خوانساری در ادامه به عوامل دیگری اشاره کرد که می‌توانند در افزایش مصرف اینترنت کاربران و اتمام زودهنگام بسته‌های آن‌ها نقش داشته باشند.

به گفته معاون رگولاتوری، افزایش کیفیت و حجم محتوای برخط، به‌ویژه محتوای ویدئویی، یکی از عواملی است که باعث می‌شود کاربران در مقایسه با گذشته حجم بیشتری از اینترنت خود را مصرف کنند. او در توضیح سایر عوامل موثر بر افزایش مصرف اینترنت گفت:

فعال بودن قابلیت‌هایی مانند به‌روزرسانی خودکار نرم‌افزارها و سیستم‌عامل، پخش خودکار ویدئو، همگام‌سازی و پشتیبان‌گیری ابری اطلاعات و فعالیت برخی نرم‌افزارها در پس‌زمینه، می‌تواند میزان مصرف ترافیک را نسبت به گذشته افزایش دهد و در نتیجه بسته‌های اینترنت در مدت زمان کوتاه‌تری تمام شوند.
- حمید خوانساری، معاون امور پستی، ارتباطی و فناوری اطلاعات سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی

بنابراین، علاوه بر افزایش حجم محتوای آنلاین، قابلیت‌هایی که بدون نیاز به دخالت مستقیم کاربران فعال هستند نیز می‌توانند در افزایش مصرف اینترنت و کاهش مدت‌زمان استفاده از بسته‌های خریداری‌شده نقش داشته باشند.

اصلاح سامانه‌های اپراتورها برای نمایش شفاف‌تر ریزمصرف اینترنت

معاون امور پستی، ارتباطی و فناوری اطلاعات رگولاتوری در بخش دیگری از توضیحات خود، به نتایج بررسی سامانه‌های مدیریت حساب مشترکان اپراتورهای اینترنت ثابت و سیار اشاره کرد.

به گفته خوانساری، بررسی‌های سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی نشان داده است که در برخی اپراتورها، جزئیات مصرف اینترنت مشترکان به تفکیک ترافیک داخلی و بین‌الملل به‌صورت شفاف در اختیار آن‌ها قرار نمی‌گرفت. او با اشاره به اقدام رگولاتوری برای برطرف کردن این مشکل گفت:

با الزام رگولاتوری و پیگیری‌های انجام‌شده، این مورد در سامانه مدیریت حساب مشترکین اصلاح شده و در حال حاضر امکان مشاهده شفاف‌تر ریزمصرف اینترنت به تفکیک ترافیک داخلی و بین‌الملل برای مشترکان فراهم شده است.
- حمید خوانساری، معاون امور پستی، ارتباطی و فناوری اطلاعات سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی

بر این اساس، رگولاتوری اعلام کرده است که با اصلاح سامانه‌های مدیریت حساب مشترکان، امکان مشاهده جزئیات مصرف اینترنت به تفکیک ترافیک داخلی و بین‌الملل با شفافیت بیشتری در اختیار کاربران قرار گرفته است.

جزئیات مربوط به بررسی‌های سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی نیز از سوی این سازمان منتشر شده و در دسترس کاربران قرار گرفته است.