بررسی دادههای تورمی تیرماه ۱۴۰۵ و محاسبات مستقل سبد معیشت از سوی خبرگزاری ایلنا نشان میدهد هزینه حداقلی زندگی یک خانوار کارگری ۳.۳ نفره به حدود ۹۰ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان در ماه رسیده است؛ رقمی که بیش از سهبرابر حقوق ماهانه یک کارگر متأهل با یک فرزند است.
براساس این محاسبات، دستمزد ۲۴ میلیون و ۹۰۰ هزار تومانی کارگر متاهل دارای یک فرزند و یک سال سابقه، تنها ۲۷.۵۸ درصد از هزینههای حداقلی خانوار را پوشش میدهد و برای گذران حدود ۸ روز از ماه کافی است.
تورم نقطهای خوراکیها از ۱۲۸ درصد عبور کرد
در این گزارش اشاره شده است که دادههای رسمی مرکز آمار ایران نشان میدهد تورم نقطهبهنقطه گروه خوراکیها و آشامیدنیها در تیرماه به ۱۲۸.۱ درصد رسیده است. بهعبارتدیگر، خانوارها برای خرید یک سبد مشخص از مواد غذایی نسبت به تیرماه سال گذشته باید بیش از دوبرابر هزینه کنند. در این مدت قیمت دستکم هشت قلم خوراکی بیش از ۱۰۰ درصد افزایش یافته است.
افزایش قیمت گوشت، مرغ، تخممرغ، حبوبات، برنج و حتی نان، دسترسی خانوارهای حقوقبگیر به مواد غذایی ضروری را دشوارتر کرده است. این فشار برای کارگران و بازنشستگانی که درآمد آنها در محدوده حداقل دستمزد مصوب قرار دارد، شدیدتر است.
شاخصهای تورم عمومی نیز در تیرماه صعودی بودهاند. نرخ تورم سالانه، یعنی تورم ۱۲ ماه منتهی به تیر ۱۴۰۵، به ۶۶ درصد و تورم نقطهبهنقطه به ۸۷.۹ درصد رسیده است. تورم ماهانه خانوارهای کشور نیز ۳.۱ درصد اعلام شده است.
تورم ماهانه گروه «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» ۲.۵ درصد بوده؛ درحالیکه گروه «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» در یک ماه بهطور متوسط ۳.۶ درصد افزایش قیمت داشته است.
جدول سبد غذایی خانوار کارگری در تیر ۱۴۰۵
فرامرز توفیقی، فعال کارگری، با استفاده از دادههای مرکز آمار و سبد غذایی انستیتو تغذیه، هزینه سبد خوراکی یک فرد را محاسبه کرده است. جدول زیر در گزارش ایلنا مقدار مصرف روزانه و هزینه ماهانه سرانه هر قلم را نشان میدهد:
ردیف | ماده غذایی | سرانه مصرف روزانه | قیمت ماهانه سرانه در تیر ۱۴۰۵ (ریال) |
|---|---|---|---|
۱ | نان؛ شامل لواش، بربری و سنگک | ۲۹۰ گرم | ۱۵۷٬۱۲۵ |
۲ | برنج ایرانی | ۷۰ گرم | ۲۸۶٬۸۵۷ |
۳ | ماکارونی | ۲۵ گرم | ۷۲٬۰۶۹ |
۴ | حبوبات | ۳۰ گرم | ۱۲۲٬۰۷۰ |
۵ | سیبزمینی | ۷۰ گرم | ۴۴٬۸۹۱ |
۶ | سبزیها | ۳۰۰ گرم | ۳۴۶٬۸۷۵ |
۷ | میوهها، میانگین همه | ۲۰۰ گرم | ۳۹۳٬۰۴۸ |
۸ | گوشت قرمز؛ گوسفند و گوساله برابر | ۳۰ گرم | ۴۹۵٬۶۴۹ |
۹ | گوشت سفید؛ مرغ و ماهی برابر | ۶۰ گرم | ۲۶۶٬۳۶۷ |
۱۰ | تخممرغ | ۴۰ گرم | ۹۷٬۸۸۱ |
۱۱ | لبنیات؛ شامل شیر، ماست و پنیر برابر | ۳۰۰ گرم | ۷۹۴٬۴۹۵ |
۱۲ | روغنهای نباتی؛ روغن سرخکردنی و پختوپز برابر | ۳۵ گرم | ۱۵۰٬۸۰۰ |
۱۳ | قند و شکر | ۳۰ گرم | ۴۴٬۸۰۰ |
۱۴ | چای | ۱۰ گرم | ۲۰۸٬۵۲۷ |
طبق این جدول، هزینه روزانه سبد غذایی برای هر نفر ۳ میلیون و ۴۸۱ هزار و ۴۵۴ ریال محاسبه شده است. در نتیجه، هزینه ماهانه خوراک یک خانوار متوسط ۳.۳ نفره به ۳۴۴ میلیون و ۶۶۳ هزار و ۹۴۶ ریال، معادل حدود ۳۴ میلیون و ۴۶۶ هزار تومان، میرسد.
حداقل هزینه زندگی؛ ماهانه بیش از ۹۰ میلیون تومان
به گفته توفیقی، کارگران عموما در دهکهای چهارم و پنجم درآمدی قرار دارند و سهم خوراکیها از کل هزینههای زندگی در این دهکها ۳۸.۰۵ درصد است. بر همین مبنا، سبد کامل معیشت خانوار کارگری در پایان تیرماه حدود ۹۰ میلیون و ۵۸۲ هزار تومان برآورد شده است.
سبد معیشت در اسفند سال گذشته ۴۲ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان محاسبه شده بود. بنابراین، هزینه حداقلی زندگی در چهار ماه حدود ۴۷ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان افزایش یافته و بیش از دوبرابر شده است. میزان رشد نسبت به رقم اسفندماه حدود ۱۱۱ درصد است؛ بهعبارت دیگر، سبد جدید معادل ۲۱۱ درصد رقم قبلی است.
دستمزد کارگران فقط هزینه ۸ روز را میدهد
حقوق ماهانه یک کارگر متاهل با یک فرزند و یک سال سابقه، مشروط به پرداخت تمام مزایا، ۲۴ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان است. طبق گزارش ایلنا، این درآمد در ابتدای سال ۵۸.۲۴ درصد از هزینههای زندگی را پوشش میداد و برای ۱۷.۴۷ روز کافی بود.
در پایان تیرماه، قدرت پوشش دستمزد به ۲۷.۵۸ درصد کاهش یافته و حقوق ماهانه تنها هزینه ۸.۲۷ روز زندگی را تأمین میکند. به این ترتیب، یک خانوار کارگری برای پوشش حداقل مخارج خود ماهانه بیش از ۶۵ میلیون تومان کسری دارد و دستمزد دریافتی آن حتی به یکسوم هزینههای محاسبهشده نیز نمیرسد.