چرا قبض برق برخی مشترکان چند برابر شد؟ پاسخ توانیر به ابهام قبضهای میلیونی
پس از انتشار اخباری درباره افزایش غیرمتعارف مبلغ قبض برق برخی مشترکان در تیرماه، شرکت توانیر توضیحاتی درباره دلایل چندبرابر شدن قبضها و نحوه محاسبه تعرفههای پلکانی ارائه کرد.
گزارشهای مردمی و اخبار منتشرشده حاکی از آن بود که برخی مشترکان که در ماههای گذشته در گروه خوشمصرفها قرار داشتند، با افزایش قابلتوجه مبلغ قبض خود مواجه شدهاند؛ به طوری که مبلغ بعضی قبضها از حدود ۳۰۰ هزار تومان در خرداد به ۸۰۰ هزار تا یک میلیون تومان در تیرماه رسیده است.
- قبضهای میلیونی آب و برق؛ روزنامه اطلاعات خواستار توضیح شفاف وزارت نیرو شدحدود 6 ساعت قبلمطالعه '4
اکنون مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامهریزی امور مشتریان شرکت توانیر، عامل اصلی چندبرابر شدن مبلغ بعضی قبضها را افزایش مصرف و انتقال مشترکان به پلههای بالاتر تعرفهای عنوان کرده است.
توانیر: افزایش تعرفه با مصرف ثابت نباید بیش از ۴۰ درصد باشد
عبدالامیر یاقوتی، مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامهریزی امور مشتریان شرکت توانیر، در گفتوگو با ایسنا درباره علت افزایش مبلغ قبض برق برخی مشترکان خانگی اظهار کرد:
وقتی از چند برابر شدن مبلغ قبض نسبت به دوره مشابه صحبت میکنیم، تنها دلیلی که میتواند باعث این اتفاق شود، افزایش مصرف و جابهجایی در پلههای تعرفهای است. بهویژه مشترکانی که زیر الگوی مصرف قرار دارند، ممکن است با تغییرات جزئی در میزان مصرف، به پله بالاتر منتقل شوند که این موضوع میتواند حتی باعث دو برابر شدن مبلغ قبض شود. اگر مصرف به پلههای بالاتر نیز برسد، طبیعتاً این اثر بیشتر خواهد شد.- عبدالامیر یاقوتی، مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامهریزی امور مشتریان شرکت توانیر
یاقوتی افزایش مصرف را از تغییر خود تعرفهها تفکیک کرد و گفت: «اگر بخواهیم صرفا تغییرات تعرفه را با فرض مصرف مشابه سال گذشته بررسی کنیم، افزایش مبلغ قبض نباید بیش از ۴۰ درصد باشد. بنابراین مهمترین عامل چند برابر شدن مبلغ قبض، افزایش مصرف و جابهجایی در پلههای مصرف است.»
بر اساس این توضیح، توانیر معتقد است اگر مصرف مشترکی نسبت به دوره مشابه سال گذشته تغییر نکرده باشد، افزایش مبلغ قبض او نباید از ۴۰ درصد بیشتر شود. در مقابل، افزایشهای چندبرابری میتواند نتیجه عبور مصرف از مرز یک پله و ورود به پله تعرفهای بعدی باشد.
عبور از الگوی مصرف چگونه قبض برق را افزایش میدهد؟
یکی از پرسشهای مطرحشده این است که الگوی تعیینشده تا چه اندازه با مصرف متعارف یک واحد مسکونی تناسب دارد و آیا روشن کردن کولر میتواند مشترک را بهسرعت از محدوده الگو خارج کند. یاقوتی در توضیح اثر عبور از الگو بر مبلغ قبض گفت:
حتی تغییرات اندک در مصرف مشترکان زیر الگو میتواند باعث ورود به پله بالاتر شود و در نتیجه تخفیفهایی که در پله زیر الگو اعمال میشود، از بین برود. در بخش خانگی، تعرفه تا سقف الگوی مصرف معادل ۰/۱۵ نرخ تأامین برق محاسبه میشود، اما اگر مصرف از الگو بیشتر شود و تا یک و نیم برابر الگو برسد، تعرفه بخش مازاد با نیم نرخ تامین برق محاسبه خواهد شد. همچنین از ۱.۵ تا ۲.۵ برابر الگو، تعرفه با ۲.۵ برابر نرخ تامین برق و از دو و نیم برابر الگو به بالا نیز با پنج برابر نرخ تامین برق محاسبه میشود.- عبدالامیر یاقوتی، مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامهریزی امور مشتریان شرکت توانیر
به گفته مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامهریزی امور مشتریان توانیر، تعرفه برق خانگی در چهار پله محاسبه میشود و حدود ۷۵ درصد مشترکان در پله زیر الگو قرار دارند.
او درباره نرخ محاسبه مصرف این گروه گفت: «تعرفه خانگی در کشور در چهار پله تقسیمبندی شده است. حدود ۷۵ درصد مشترکان در پله زیر الگو قرار دارند و برق مصرفی آنها با نرخ کاملا یارانهای و معادل ۰/۱۵ نرخ تأامین برق محاسبه میشود.»
اختلاف ۳۵ برابری میان پایینترین و بالاترین تعرفه
مدیر توانیر در توضیح چگونگی محاسبه قبض برق در پلههای مختلف گفت فاصله میان پایینترین و بالاترین تعرفه به حدود ۳۴ تا ۳۵ برابر میرسد؛ حتی اگر مصرف مشترک به همین نسبت افزایش پیدا نکرده باشد.
او افزود: «اگر حداقل و حداکثر تعرفه را با یکدیگر مقایسه کنیم، مشاهده میکنیم که تعرفه از ۱۵ صدم نرخ تامین برق آغاز و به پنج برابر نرخ تامین برق ختم میشود؛ یعنی اختلافی در حدود ۳۴ تا ۳۵ برابر دارد. این در حالی است که میزان مصرف به همین نسبت افزایش پیدا نکرده است، اما به دلیل پلکانی بودن تعرفهها، مبلغ قبض میتواند بهصورت نمایی افزایش یابد.»
این توضیحات نشان میدهد چندبرابر شدن قبض لزوما به معنای چندبرابرشدن میزان مصرف نیست و عبور از مرزهای تعیینشده در ساختار پلکانی میتواند رشد شدید مبلغ نهایی را به دنبال داشته باشد.
تعرفه پلکانی بهتنهایی مصرف را مدیریت نمیکند
یاقوتی درباره میزان اثرگذاری تعرفههای پلکانی بر کاهش مصرف نیز گفت: «همین دغدغهای که برای مشترکان ایجاد میشود و این سوال که چرا مبلغ قبض افزایش یافته، نشان میدهد تعرفه پلکانی تا حدی میتواند در اصلاح رفتار مصرفی اثرگذار باشد، اما بهتنهایی کارایی لازم را ندارد؛ بهویژه با توجه به تغییرات ارزش پول در سالهای مختلف و همچنین نیاز به اصلاح زیرساختها برای مدیریت بهینه مصرف.»
مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامهریزی امور مشتریان توانیر درباره حمایت از خانوادههای تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی نیز اظهار کرد:
در قانون برای خانوادههای تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی پیشبینی شده است که اگر مصرف برق خود را مدیریت کنند، از حمایتهایی برخوردار شوند. در همین راستا، طی چند سال گذشته برای این خانوارها پنلهای خورشیدی پشتبامی نصب شده که علاوه بر ایجاد درآمد، به شبکه برق نیز کمک میکند و ظرفیت قابل توجهی، نزدیک به ۱۰۰ مگاوات، ایجاد شده است.- عبدالامیر یاقوتی، مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامهریزی امور مشتریان شرکت توانیر
او در پایان، جایگزینی وسایل پرمصرف با تجهیزات بهینه را یکی دیگر از برنامههای مدیریت مصرف برق معرفی کرد و گفت: «در قالب طرحهای بهینهسازی انرژی، سرمایهگذاری برای جایگزینی تجهیزات پرمصرف انجام میشود و انرژی صرفهجوییشده در بازار برق عرضه خواهد شد. یکی از پروژههای فعال در این حوزه، جایگزینی کولرهای قدیمی با کولرهای کممصرف است که روند اجرای آن بهخوبی در حال انجام است.»
