حذف نام ایران از رتبهبندی اثرگذاری تایمز ۲۰۲۶؛ غیبت ۳۴ دانشگاه ایرانی پس از سالها حضور
ایران از نخستین دوره برگزاری رتبهبندی اثرگذاری دانشگاههای تایمز (THE Impact Rankings) در این فهرست حضور داشت، اما در نسخه سال ۲۰۲۶ بهطور کامل از این رتبهبندی حذف شده است؛ این اتفاق در حالی رخ داده که سال گذشته ۳۴ دانشگاه ایرانی در میان دانشگاههای اثرگذار جهان قرار داشتند.
رتبهبندی اثرگذاری تایمز نخستین بار در سال ۲۰۱۹ منتشر شد و عملکرد دانشگاهها را بر اساس میزان مشارکت و اثرگذاری آنها در تحقق ۱۷ هدف توسعه پایدار سازمان ملل متحد (SDGs) ارزیابی میکند. این نظام که اکنون با عنوان «رتبهبندی اثرات پایداری آموزش عالی» شناخته میشود، تنها رتبهبندی جهانی است که فعالیت دانشگاهها را در مسیر تحقق اهداف توسعه پایدار میسنجد.
ارزیابی بیش از ۱۶۰۰ دانشگاه در نسخه ۲۰۲۶
در رتبهبندی سال ۲۰۲۶، هزار و ۶۴۶ دانشگاه از ۱۱۶ کشور و منطقه در قالب ۱۷ شاخص توسعه پایدار و یک رتبهبندی کلی مورد ارزیابی قرار گرفتهاند.
با این حال، نام ایران که از سال ۲۰۱۹ تاکنون همواره در این رتبهبندی حضور داشت، در فهرست امسال دیده نمیشود. این در حالی است که در نسخه ۲۰۲۵، ۳۴ دانشگاه ایرانی در میان ۲ هزار و ۵۲۶ دانشگاه از ۱۳۰ کشور و منطقه حضور داشتند.
تایمز تاکنون توضیحی درباره علت حذف نام ایران از رتبهبندی سال ۲۰۲۶ منتشر نکرده و مشخص نیست این غیبت ناشی از چه عواملی بوده است.
دانشگاههای ایرانی در سال ۲۰۲۵ چه جایگاهی داشتند؟
دانشگاههای ایرانی در نسخه ۲۰۲۵ در برخی از شاخصهای توسعه پایدار جایگاههای قابل توجهی کسب کرده بودند. از جمله:
دانشگاه | شاخص | رتبه |
|---|---|---|
علوم پزشکی شهید بهشتی | سلامت و رفاه | ۳۰ |
علوم پزشکی ایران | سلامت و رفاه | ۴۸ |
صنعتی امیرکبیر | صنعت، نوآوری و زیرساخت | ۴۶ |
دانشگاه شهید بهشتی | صنعت، نوآوری و زیرساخت | =۶۰ |
علوم پزشکی ایران | کاهش نابرابری | ۴۸ |
علوم پزشکی ایران | آموزش باکیفیت | ۶۲ |
علوم پزشکی کرمان | آموزش باکیفیت | ۸۹ |
دانشگاه الزهرا | برابری جنسیتی | =۸۵ |
اهداف توسعه پایدار چه شاخصهایی را بررسی میکنند؟
رتبهبندی اثرگذاری تایمز دانشگاهها را بر اساس ۱۷ هدف توسعه پایدار سازمان ملل متحد ارزیابی میکند؛ اهدافی که حوزههایی مانند ریشهکن کردن فقر و گرسنگی، سلامت، آموزش باکیفیت، برابری جنسیتی، آب پاک، انرژی پاک، اشتغال، نوآوری، کاهش نابرابری، شهرهای پایدار، مقابله با تغییرات اقلیمی، حفاظت از محیط زیست و مشارکت جهانی را در بر میگیرد.
سهم پژوهشگران ایرانی در اهداف توسعه پایدار
بررسی مدارک علمی نمایهشده در پایگاه Web of Science نشان میدهد پژوهشگران ایرانی در فاصله سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲ حضور فعالی در حوزه اهداف توسعه پایدار داشتهاند.
براساس این آمار، بیشترین تولیدات علمی ایران در این حوزه مربوط به سال ۲۰۲۱ بوده و بهترین جایگاه کشور نیز در همان سال با کسب رتبه ۱۶ به ثبت رسیده است.
ابهام درباره علت حذف ایران
حذف کامل ایران از رتبهبندی اثرگذاری تایمز ۲۰۲۶ در حالی رخ داده که دانشگاههای کشور طی سالهای گذشته نهتنها در این نظام رتبهبندی حضور مستمر داشتند، بلکه در برخی شاخصها نیز جزو دانشگاههای برتر جهان قرار گرفته بودند.
با وجود این، نظام رتبهبندی تایمز تاکنون هیچ توضیح رسمی درباره علت حذف نام ایران از نسخه ۲۰۲۶ منتشر نکرده و دلیل این تصمیم همچنان نامشخص است.
