تغییر رقم کالابرگ برخی دهک‌ها؛ افزایش مبلغ از مردادماه اجرایی می‌شود؟

با ادامه روند افزایش قیمت کالاهای اساسی و کاهش قدرت خرید خانوارها، بار دیگر موضوع افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی به یکی از مهم‌ترین محورهای سیاست‌های حمایتی و اقتصادی دولت تبدیل شده است.

طی ماه‌های اخیر، مسئولان دولتی و نمایندگان مجلس بارها بر لزوم افزایش مبلغ کالابرگ تاکید کرده‌اند، اما اختلاف‌نظرها درباره نحوه تامین منابع مالی، اجرای این طرح را به تعویق انداخت. اکنون تازه‌ترین اظهارات مسئولان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نشان می‌دهد دولت قصد دارد افزایش اعتبار کالابرگ را به‌صورت هدفمند اجرا کند و این افزایش شامل همه دریافت‌کنندگان نخواهد شد.

بحث افزایش اعتبار کالابرگ از ابتدای سال ۱۴۰۵ و همزمان با تشدید فشارهای معیشتی بر خانوارها جدی‌تر شد. رشد چشمگیر قیمت مواد غذایی و کاهش توان خرید مردم، دولت و مجلس را به بازنگری در اعتبار این طرح حمایتی سوق داد تا سهم بیشتری از هزینه خرید کالاهای اساسی از طریق کالابرگ جبران شود.

نمایندگان مجلس معتقد بودند مبلغ کالابرگ باید متناسب با نرخ تورم کالاهای اساسی افزایش یابد تا فاصله میان اعتبار حمایتی و هزینه واقعی تأمین کالاهای ضروری خانوارها کمتر شود. به همین دلیل، افزایش اعتبار کالابرگ به یکی از مهم‌ترین مطالبات در جریان بررسی سیاست‌های حمایتی دولت تبدیل شد.

با این حال، اجرای این پیشنهاد با مانع تأمین منابع مالی روبه‌رو شد. سازمان برنامه و بودجه اعلام کرد منابع موجود امکان افزایش اعتبار برای همه دهک‌های درآمدی را فراهم نمی‌کند و دولت ناچار است میان گسترش دامنه پرداخت‌ها یا افزایش مبلغ حمایت برای خانوارهای آسیب‌پذیر، یکی را در اولویت قرار دهد.

یعقوب اندایش، معاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در تازه‌ترین اظهارات خود اعلام کرد افزایش اعتبار کالابرگ برای همه یارانه‌بگیران امکان‌پذیر نیست و دولت در حال بررسی افزایش مبلغ این حمایت تنها برای دهک‌های اول تا ششم است.

بر این اساس، دهک‌های هفتم، هشتم، نهم و دهم در صورت اجرای این سیاست، همچنان با اعتبار فعلی کالابرگ خرید خواهند کرد و تغییری در مبلغ دریافتی آن‌ها ایجاد نخواهد شد. مسئولان محدودیت منابع مالی و ضرورت تمرکز حمایت‌ها بر خانوارهایی که بیشترین آسیب را از افزایش قیمت کالاهای اساسی دیده‌اند، دلیل این تصمیم عنوان کرده‌اند.

این در حالی است که پیش از این، گمانه‌زنی‌هایی درباره افزایش اعتبار برای تمامی دهک‌های درآمدی مطرح شده بود؛ اما بررسی‌های دولت نشان داد اجرای چنین تصمیمی در شرایط فعلی به منابع مالی بیشتری نیاز دارد که هنوز تأمین نشده است.

همزمان با بحث افزایش اعتبار کالابرگ، موضوع حذف برخی دهک‌های درآمدی از فهرست مشمولان نیز مطرح شد. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در واکنش به این گمانه‌زنی‌ها اعلام کرد دولت برنامه‌ای برای حذف مشمولان فعلی کالابرگ ندارد و دریافت‌کنندگان این حمایت از طرح کنار گذاشته نخواهند شد.

او تأکید کرد سیاست دولت در اصلاح کالابرگ، افزایش هدفمند اعتبار برای گروه‌های نیازمندتر است و در صورت تأمین منابع و افزایش مبلغ، اعتبار جدید به سمت دهک‌هایی هدایت خواهد شد که از نظر اقتصادی شرایط دشوارتری دارند.

از سوی دیگر، الهام آزاد، نماینده مجلس، نیز از ادامه جلسات کارشناسی میان دولت و مجلس برای تعیین جزئیات افزایش اعتبار خبر داد و گفت هدف اصلی این مذاکرات، تقویت قدرت خرید خانوارها و کاهش فشار ناشی از افزایش قیمت کالاهای اساسی است.

اگرچه رقم نهایی اعتبار کالابرگ در سال ۱۴۰۵ هنوز مشخص نشده، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد چند سناریو برای افزایش مبلغ این طرح در دولت در حال بررسی است. این سناریوها متناسب با منابع قابل تخصیص و وضعیت بودجه کشور تدوین شده‌اند.

در یکی از سناریوها، افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی اعتبار کالابرگ مطرح است؛ به‌گونه‌ای که اعتبار یک میلیون تومانی سال گذشته می‌تواند به حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تا یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان برسد.

در گزینه‌های دیگر نیز افزایش اعتبار تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و حتی دو میلیون تومان برای هر نفر مطرح شده است، اما این ارقام همچنان در مرحله بررسی قرار دارند و تاکنون هیچ مقام رسمی مبلغ نهایی را اعلام نکرده است.

کارشناسان معتقدند میزان افزایش اعتبار کالابرگ ارتباط مستقیمی با تحقق درآمدهای دولت و منابع حاصل از اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها دارد و تا زمانی که وضعیت این منابع مشخص نشود، نمی‌توان درباره رقم قطعی اظهارنظر کرد.

با نزدیک شدن به مرداد ۱۴۰۵، زمان اجرای افزایش اعتبار کالابرگ به یکی از مهم‌ترین پرسش‌های خانوارهای مشمول تبدیل شده است. بسیاری از دریافت‌کنندگان این حمایت منتظرند بدانند آیا اعتبار جدید از مردادماه اعمال می‌شود یا اجرای آن به ماه‌های بعد موکول خواهد شد.

تا این لحظه، دولت زمان دقیق اجرای افزایش اعتبار را اعلام نکرده و تأکید کرده است تصمیم نهایی پس از پایان بررسی‌های کارشناسی و مشخص شدن منابع مالی اتخاذ خواهد شد. مسئولان همچنین اعلام کرده‌اند اولویت دولت، افزایش حمایت از دهک‌های پایین درآمدی است.

بر این اساس، در صورت تصویب نهایی، احتمال دارد دهک‌های اول تا ششم نخستین گروه‌هایی باشند که اعتبار بیشتری دریافت می‌کنند و درباره سایر دهک‌ها نیز با توجه به شرایط مالی دولت تصمیم‌گیری خواهد شد. بنابراین، مبلغ نهایی و زمان اجرای افزایش اعتبار کالابرگ همچنان در انتظار اعلام رسمی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است.