کم‌رونق‌ترین بهار بازار کار؛ آگهی‌های استخدام سقوط کرد، رزومه‌ها رکورد زد

بهار امسال از لحاظ ثبت آگهی‌های استخدامی، «کم‌رونق‌ترین بهار» در سال‌های اخیر بوده است. «ای‌-استخدام» در جدیدترین گزارش تحلیلی خود، وضعیت بازار کار ایران را در بهار سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ مقایسه کرده است.

• ماه‌های فروردین و اردیبهشت هر سال، پر رونق‌ترین ماه‌ها از لحاظ تعداد آگهی هستند. اما در سال ۱۴۰۵ روند خلاف معمولی شکل گرفت. داده‌های هفتگی پلتفرم «ای‌-استخدام» نشان می‌دهند در بیشتر هفته‌های فصل بهار ۱۴۰۵، تعداد آگهی‌های استخدامی ثبت شده بین ۵۰ تا ۸۰ درصد کمتر از مدت مشابه سال ۱۴۰۴ بوده است؛ از این‌رو فصل بهار سال ۱۴۰۵ نسبت به بهار سال قبل، به شدت کم‌رونق و کم‌آگهی بود.

• در سال ۱۴۰۴، روند بازار تا پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه مطابق الگوی معمول فصلی پیش می‌رفت و تعداد آگهی‌ها از فروردین تا اردیبهشت حدود ۱۱ درصد افزایش داشت. اما در خرداد همان سال و هم‌زمان با شروع درگیری‌ها، تعداد آگهی‌ها نسبت به اردیبهشت حدود ۳۹ درصد کاهش یافت و روند طبیعی رشد بهاری متوقف شد.

از حوالی هفته چهارم فصل بهار، روند ارسال رزومه از سطح سال ۱۴۰۴ فراتر می‌رود و این فاصله در هفته‌های بعد به‌تدریج افزایش می‌یابد. افزایش فشار هزینه‌های زندگی نیز در این مقطع نقش مهمی ایفا کرده است؛ به گونه‌ای که تعداد ارسال رزومه هر کارجو نیز رشد جهشی داشته است. در نتیجه این فشارها، بخشی از کارجویان حتی برای مشاغل غیر مرتبط با سوابق تخصصی خود هم رزومه ارسال کرده‌اند. در ادامه فصل، تعداد رزومه‌های ارسالی در اغلب هفته‌ها به طور محسوسی بیشتر از سال گذشته است و این روند تا پایان بهار نیز تداوم پیدا کرده است.

بررسی داده‌های ماهانه ارسال رزومه نیز نشان می‌دهد که در بهار ۱۴۰۴، رفتار کارجویان تا حد زیادی با الگوی معمول فصل استخدام و جابه‌جایی نیرو هم‌راستا بوده است.

در بهار ۱۴۰۵ اما با وجود کاهش آگهی‌های استخدامی، ارسال رزومه در سطحی بسیار بالاتر از سال قبل قرار گرفت. در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۴۰۴، ارسال رزومه در فروردین حدود ۱۵ درصد، در اردیبهشت حدود ۷۲ درصد و در خرداد حدود ۶۲ درصد افزایش یافت. این جهش، به ویژه در اردیبهشت و خرداد، نشان دهنده افزایش محسوس تقاضای نیروی کار برای یافتن فرصت‌های شغلی و تحرک بالای کارجویان در بازار است.

به نظر می‌رسد پس از رونق نسبی بازار کار در خرداد ماه بازگشت کارجویان با تاخیر همراه بوده است. در ماه‌های ابتدایی سال، به ویژه فروردین و اردیبهشت که بازار استخدام همچنان کم‌رونق بود، بخشی از کارجویان با وجود تلاش گسترده برای یافتن شغل، با فرصت‌های محدودی روبه‌رو شدند. این وضعیت احتمالا باعث شده است برخی از آنان به تدریج از جست‌وجوی فعال در بازار کار رسمی فاصله بگیرند و احتمالا به سمت گزینه‌های جایگزین مانند مشاغل موقت و غیر رسمی، فعالیت در اقتصاد پلتفرمی (Gig Economy) یا کارهای فریلنسری حرکت کنند.

در مجموع، داده‌های منتشر شده در گزارش تحقیقی «ای‌-استخدام» نشان می‌دهند دو سوی بازار کار ایران در بهار ۱۴۰۵ واکنش‌های متفاوتی به شرایط نااطمینانی داشته‌اند. کارفرمایان با احتیاط بیشتری عمل کردند و حجم آگهی‌های استخدامی در کل فصل کاهش یافت، در حالی که کارجویان حضور فعال‌تری در بازار کار داشتند و ارسال رزومه را به بالاترین سطح تاریخی رساندند.