گزارش تکراسا اینسایت: زیبال رشد ۷.۵ برابری بانکداری شرکتی را ثبت کرد

جدیدترین گزارش «صنعت پرداخت‌یاری ایران ۱۴۰۴» که توسط تکراسا اینسایت منتشر شده، تصویری از صنعتی ارائه می‌دهد که در آن مدل سنتی پرداخت‌یاری مبتنی بر درگاه پرداخت اینترنتی به مرحله بلوغ و حتی افول رسیده و بازیگران بازار به سمت خدمات بانکداری شرکتی، APIهای مالی و راهکارهای مدیریت جریان پول حرکت کرده‌اند.

در این میان، آمارهای منتشرشده درباره زیبال نشان می‌دهد این شرکت همسو با این تغییرات، رشد ۷.۵ برابری در سرویس بانکداری شرکتی و رشد ۸ برابری مبلغ تراکنش‌های تسویه را تجربه کرده است.

گزارش «صنعت پرداخت‌یاری ایران ۱۴۰۴» که با مشارکت مدیران ارشد صنعت، فعالان فین‌تک و کارشناسان حوزه پرداخت تهیه شده، وضعیت یکی از مهم‌ترین حلقه‌های اقتصاد دیجیتال کشور را بررسی کرده است؛ صنعتی که به گفته گزارش، اکنون بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر محدودیت‌های تنظیم‌گری و تغییر نیازهای بازار قرار دارد.

براساس داده‌های این گزارش، در پایان سال ۱۴۰۳ تنها ۱۵ پرداخت‌یار دارای موافقت‌نامه معتبر شاپرک بوده‌اند. این شرکت‌ها در مجموع ۷۶ هزار پذیرنده فعال دارای تراکنش داشته‌اند و حجم تراکنش‌های خرید اینترنتی آنها به ۲۷۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.

سهم پرداخت‌یارها از کل حجم تراکنش‌های خرید اینترنتی کشور در سال ۱۴۰۳ حدود ۷ درصد برآورد شده است؛ رقمی که نسبت به سال قبل رشد قابل توجهی داشته و از ۴ درصد به ۷ درصد رسیده است. همچنین سهم این شرکت‌ها از تعداد تراکنش‌های خرید اینترنتی نیز از ۴ درصد به ۸ درصد افزایش یافته است.

با وجود این رشد، گزارش تکراسا اینسایت تأکید می‌کند که بازار درگاه پرداخت اینترنتی به تدریج به مرحله اشباع نزدیک شده و پرداخت‌یارها برای ادامه رشد ناچار به توسعه محصولات جدید شده‌اند.

یکی از مهم‌ترین یافته‌های گزارش، تغییر مسیر صنعت از مدل سنتی پرداخت‌یاری به سمت راهکارهای مبتنی بر حساب بانکی است.

در گزارش آمده است که محدودیت‌های قانونی درباره تجمیع وجوه در حساب پرداخت‌یارها موجب شده شرکت‌های این حوزه به توسعه پلتفرم‌های بانکداری شرکتی مبتنی بر API روی بیاورند. این پلتفرم‌ها خدماتی مانند مدیریت حساب‌های بانکی، تسویه و تسهیم، انتقال وجه، مدیریت نقدینگی و یکپارچگی با سیستم‌های مالی سازمان‌ها را ارائه می‌کنند.

بررسی محصولات بازیگران اصلی بازار نیز نشان می‌دهد بخش مهمی از رقابت امروز دیگر بر سر ارائه درگاه پرداخت نیست، بلکه بر سر توسعه زیرساخت‌های مالی و بانکی شکل گرفته است.

در بخشی از گزارش که به معرفی بازیگران کلیدی صنعت اختصاص دارد، زیبال به عنوان یکی از شرکت‌های فعال در توسعه خدمات بانکداری شرکتی معرفی شده است.

براساس آمار منتشرشده، زیبال با بیش از ۱۰۰ هزار پذیرنده در بیش از ۳۰۰ صنف همکاری می‌کند و با ۱۴ بانک مشارکت دارد.

آمارهای عملکردی این شرکت نشان می‌دهد تعداد تراکنش‌های بانکداری شرکتی زیبال در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال قبل ۷.۵ برابر شده است. همچنین تعداد تراکنش‌های تسویه ۶ برابر و مبلغ تراکنش‌های تسویه ۸ برابر رشد کرده است.

در همین بازه زمانی تعداد تراکنش‌های درگاه پرداخت اینترنتی زیبال نیز بیش از ۶۰ درصد و مبلغ تراکنش‌ها بیش از ۵۵ درصد افزایش یافته است.

این ارقام در شرایطی ثبت شده که گزارش، شدت رقابت در صنعت پرداخت‌یاری را «بسیار زیاد» ارزیابی کرده و معتقد است نبود تمایز میان محصولات، رقابت سنگینی میان بازیگران ایجاد کرده است.

بخش قابل توجهی از گزارش به چالش‌های تنظیم‌گری اختصاص دارد. بررسی‌های انجام‌شده در قالب مدل‌های تحلیلی گزارش نشان می‌دهد محدودیت‌های تنظیم‌گری، نظارت سلیقه‌ای، نبود ثبات قوانین، همسو نبودن الزامات قانونی با نوآوری و تصدی‌گری تنظیم‌گر مهم‌ترین موانع رشد صنعت هستند.

در این گزارش همچنین به مجموعه‌ای از محدودیت‌ها و مسدودسازی‌های سال‌های اخیر اشاره شده است؛ از الزام اینماد و پرونده مالیاتی گرفته تا محدودیت فعالیت در برخی حوزه‌ها و مسدودسازی هزاران پذیرنده و ترمینال.

با این حال، گزارش تأکید می‌کند که رشد اقتصاد دیجیتال، گسترش تجارت الکترونیک و افزایش نیاز کسب‌وکارها به خدمات مالی یکپارچه همچنان از مهم‌ترین پیشران‌های بازار محسوب می‌شوند.

تکراسا اینسایت در جمع‌بندی خود معتقد است عصر پرداخت‌یاری مبتنی بر درگاه پرداخت اینترنتی به تدریج رو به پایان است و آینده بازار در اختیار بازیگرانی خواهد بود که بتوانند خدمات مالی گسترده‌تری بر بستر حساب بانکی ارائه کنند.

در میان روندهای آینده صنعت، توسعه بانکداری شرکتی مبتنی بر API، پرداخت‌های حساب به حساب، دایرکت دبیت، خدمات مالی تعبیه‌شده، راهکارهای مدیریت مالی و ابزارهای هوش مصنوعی از مهم‌ترین مسیرهای رشد معرفی شده‌اند.

آمارهای منتشرشده درباره زیبال نیز نشان می‌دهد این شرکت از هم‌اکنون بخش مهمی از تمرکز خود را بر همین حوزه‌ها قرار داده و رشد چشمگیری در سرویس‌های بانکداری شرکتی و تسویه مالی ثبت کرده است؛ روندی که با جهت‌گیری کلی صنعت همخوانی دارد.