۲۱ درصد آمریکاییها اصلا اخبار جنگ با ایران را دنبال نمیکردند؛ وقتی تایملاینها جای رسانههای سنتی را گرفتند
گزارش رسانههای دیجیتال ۲۰۲۶ موسسه رویترز تصویری شفاف از آینده خبر ارائه میدهد که یکی از مهمترین نکات آن پیشی گرفتن استفاده از پلتفرمهای اجتماعی نسبت به رسانههای سنتی بود. دیگر وقت آن رسیده که رسانههای سنتی بپذیرند نتوانستند در برابر فیسبوک، تیکتاک و اینستاگرام یا دیگر پلتفرمهای شبکههای اجتماعی پیروز شوند.
ترجمه بخشهای مهم گزارش موسسه رویترز در ادامه بهصورت خلاصه آمده است:
مخاطبان آمریکایی اخبار مربوط به جنگ ایران را از چه طریقی دنبال میکردند؟
بر اساس یک نظرسنجی تکمیلی که در اواخر مارس ۲۰۲۶ انجام شده آمریکاییهای زیر ۳۵ سال گفتهاند شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای ویدئویی بهترین راه برای دنبال کردن اخبار این جنگ بوده است.
نکته قابل توجه دیگر این که در میان آمریکاییهای جوان، تعداد افرادی که اصلا اخبار این جنگ را دنبال نمیکردند تقریبا به اندازه کسانی بود که عمدتا از وبسایتها و اپلیکیشنهای خبری برای پیگیری اخبار استفاده میکردند. در مقابل، در میان افراد ۳۵ ساله و بالاتر، ۱۹ درصد اعلام کردند که همچنان برای پیگیری اخبار این جنگ، عمدتا به وبسایتها و اپلیکیشنهای خبری سر میزنند.
در نمودار گزارش رسانههای دیجیتال ۲۰۲۶ موسسه رویترز مجموعا ۲۱ درصد هم گفتهاند که اصلا اخبار را دنبال نمیکردند.
دیگر نتایج این تحقیق مفصل از این گزارش بر پایه نظرسنجی از نزدیک به ۱۰۰ هزار نفر در ۴۸ کشور تهیه شده است.
مصرف اخبار از طریق شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای ویدئویی
سال ۲۰۲۶ نقطه عطف مهمی به شمار میرود. برای نخستین بار، مصرف اخبار از طریق شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای ویدئویی با سهم ۵۴ درصدی، به پرکاربردترین مسیر دسترسی به اخبار در جهان تبدیل شده است. البته اگر چتباتهای هوش مصنوعی نیز لحاظ شوند، این رقم به ۵۶ درصد میرسد. ضمنا، این تغییری است که در همه گروههای سنی مشاهده میشود.
- از زمان کرونا، تیکتاک با ۲۰ درصد استفاده برای اخبار، اینستاگرام با ۲۶ درصد و یوتیوب با ۳۴ درصد، سریعترین رشد در این زمینه را داشتهاند. فیسبوک با استفاده ۴۳ درصدی همچنان بزرگترین پلتفرم خبری جهان است و روند نزولی سالهای اخیر خود را معکوس کرده است.
به طور کلی سهم افرادی که شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای ویدئویی را منبع اصلی اخبار خود میدانند، امسال در ۲۲ بازار افزایش یافت. این رشد هم در کشورهایی مانند آلمان که استفاده از این پلتفرمها برای دریافت اخبار بهطور تاریخی پایین بوده مشاهده شده (با افزایش ۴ درصدی به ۱۸ درصدی) و هم در کشورهایی مانند اندونزی که سالهاست این پلتفرمها منبع اصلی اخبار هستند؛ میزان افزایش در این کشور از ۸ واحد درصدی به ۴۸ درصد بوده است.
فقط در X و YouTube بیش از نیمی از کاربران میگویند این پلتفرمها را راهی برای دریافت اخبار انتخاب میکنند.
مطالعه اخبار در شبکههای اجتماعی معمولا اتفاقی و ناخواسته است
در مقابل، در اینستاگرام، فیسبوک و تیکتاک بیشتر کاربران میگویند معمولا زمانی با اخبار مواجه میشوند که به دلایل دیگری در این پلتفرمها حضور دارند. به عبارت دیگر، مصرف اخبار در این شبکهها عمدتا اتفاقی و ناخواسته است، نه حاصل جستوجوی آگاهانه.
استفاده رو به رشد از چتباتهای هوش مصنوعی
اکنون ۱۰ درصد مردم از چتباتها برای دریافت اخبار استفاده میکنند، در حالی که این رقم سال گذشته ۷ درصد بود. این استفاده بیشتر در میان علاقهمندان جدی به اخبار و مخاطبان جوان دیده میشود؛ ۱۶ درصد افراد زیر ۳۵ سال از چتباتها برای دریافت اخبار استفاده میکنند. در کره جنوبی، یونان و اسپانیا استفاده از چتباتهای خبری نسبت به سال قبل ۲ برابر شده است،
۷۷ درصد مردم هر هفته ویدئوی خبری آنلاین میبینند
بیش از نیمی از مردم ویدئوهای خبری آنلاین تماشا میکنند. در سطح جهانی، ۷۷ درصد مردم هر هفته ویدئوی خبری آنلاین میبینند. همچنین در ۴۵ بازار، شمار تماشاگران ویدئوهای خبری آنلاین از بینندگان اخبار تلویزیونی بیشتر شده است.
البته رسانههای خبری جریان اصلی بهصورت میانگین امسال با کاهش ۵ واحد درصدی مصرف ویدئو در وبسایتها و اپلیکیشنهای خود روبهرو شدهاند.
- خداحافظی ۲۵ درصد از افراد با اخبار
یکی دیگر از آمارهای این گزارش این است که از سال ۲۰۲۱ تاکنون، سهم علاقهمندان جدی اخبار از ۲۹ درصد به ۲۲ درصد کاهش یافته است. در مقابل، سهم کاربران گذری از ۱۶ درصد به ۲۵ درصد افزایش پیدا کرده است.
همچنین، از سال ۲۰۲۱ تاکنون سهم افرادی که گفتهاند «بسیار» یا «کاملا» به اخبار علاقه دارند، بهطور میانگین ۱۳ واحد درصد کاهش یافته است. اکنون ۲۵ درصد افراد تنها هفتهای یک بار خبر دنبال میکنند و علاقه اندکی به آن دارند؛ این رقم در سال ۲۰۲۱ به ۱۶ درصد میرسید.
- اعتماد به اخبار در پایینترین سطح
اعتماد به اخبار امسال در ۲۹ بازار از ۴۸ بازار کاهش پیدا کرده و به پایینترین سطح ثبتشده از سال ۲۰۱۵ رسیده است؛ تنها ۳۷ درصد مردم به اخبار اعتماد دارند. در ۱۹ بازار، کاهش اعتماد دستکم ۵ واحد درصد بوده است.
در سطح جهانی، ۵۶ درصد از افراد ۱۸ تا ۲۴ سالهای که در هفته گذشته روزنامه نخواندهاند، گفتهاند هرگز در زندگی خود بهطور منظم روزنامه نخواندهاند. این یعنی برای بخش بزرگی از نسل جوان، از ابتدا هم روزنامه جزو عادت رسانهایشان نبوده، نه ای نکه بعدها آن را کنار گذاشته باشند.
استفاده از پادکستهای خبری امسال در سطح جهان بدون تغییر و در سطح ۱۱ درصد باقی مانده است. در واقع، در بیشتر بازارهای مورد بررسی نیز تغییری مشاهده نمیشود. تنها افزایشهای قابل توجه، رشد ۴ واحد درصدی شنوندگان پادکست در استرالیا و ۳ واحد درصدی در پرو بوده است.
وقتی پیر شوید شبیه به والدینتان میشوید؟
یکی از پرسشهای همیشگی این است که آیا جوانانی که امروز الگوهای متفاوتی برای مصرف اخبار دارند، با ورود به میانسالی و سنین بالاتر، در نهایت عادتهای خبری مشابه نسل والدین خود پیدا خواهند کرد یا نه.
نتیجه پژوهش این است که این الگوها برای بیشتر مردم، به ویژه جوانان، مدام تغییر میکنند. یعنی ممکن است امروز اخبار را در اینستاگرام ببینند، فردا در یوتیوب، یک روز صبح، در رسانهای دیگر.