بازی ایران-نیوزلند هم رکورد مصرف اینترنت را جابه‌جا نکرد؛ به سقف نامرئی شبکه رسیده‌ایم؟

شاید انتظار می‌رفت که پخش زنده یک مسابقه ملی فوتبال در جام جهانی ۲۰۲۶، رکورد جدیدی در مصرف اینترنت ثبت کند، اما داده‌ها خلاف این را نشان می‌دهند. حداکثر پهنای باند مصرفی (پیک ترافیک) در روز سه‌شنبه ۲۶ خرداد روی عدد ۵.۴۹ ترابیت بر ثانیه متوقف شد. این رقم نه‌تنها رکورد جدیدی نیست، بلکه حتی از پیک روز عادی یک‌شنبه ۲۴ خرداد (۵.۵۰ ترابیت بر ثانیه) هم اندکی کمتر است. این توقف می‌تواند دو معنا داشته باشد: یا پخش فوتبال در ۴:۳۰ صبح امروز تماشاچیان زیادی را پای اینترنت نکشانده و یا این که شبکه در حوالی ۵.۵ ترابیت بر ثانیه به اشباع می‌رسد.

این‌ها اطلاعاتی است که با نگاهی دقیق‌تر به داده‌های شرکت ارتباطات زیرساخت (IRIX) در بازه ۲۳ تا ۲۶ خرداد به دست آمده است.

گزارش‌های پیشین نشان می‌دهد که پیش از آغاز محدودیت‌های گسترده اینترنتی در پاییز، پیک ترافیک شبکه (داخلی و خارجی) به حدود ۸.۵ ترابیت بر ثانیه رسیده بود. مقایسه این آمار تاریخی با سقف ۵.۵ ترابیتی روزهای اخیر نشان می‌دهد که شبکه همچنان بیش از ۳۵ درصد از ترافیک مصرفی خود (معادل ۳ ترابیت بر ثانیه) را از دست داده است.

هرچند جام‌جهانی تا امروز نتوانسته سقف مصرف لحظه‌ای را بشکند، اما اثر خود را روی رفتار کاربران و «میانگین مصرف روزانه» نشان داده است. میانگین ترافیک که در روزهای شنبه تا دوشنبه حول‌وحوش ۳.۷ ترابیت بر ثانیه نوسان داشت، در روز سه‌شنبه با افزایشی حدودا ۲۰۰ گیگابیتی (در هر ثانیه) به ۳.۹۵ ترابیت بر ثانیه رسید.

تحلیل گراف‌ها نشان می‌دهد که مسابقه فوتبال باعث ایجاد یک قله‌ بلندتر از روزهای دیگر نشده ولی جمعیت زیادی از کاربران برای مدت زمان طولانی‌تری (ساعات پخش مسابقه) شبکه را در بالاترین حد ظرفیت خود نگه داشته‌اند. پهن شدن قله‌های گراف دلیل اصلی این افزایش در میانگین کل روز است.

در کنار این آمارهای مصرف، نگران‌کننده‌ترین بخش نمودار روز سه‌شنبه، افت شدید و عمودی گراف ترافیک در میانه روز است؛ جایی که خط ترافیک تجمیعی با یک سقوط آزاد تقریبا به صفر نزدیک می‌شود و مجددا بازمی‌گردد. این دره عمیق نشان‌دهنده کاهش مصرف کاربران نیست، بلکه مستقیما از یک اختلال گسترده، قطعی موقت مسیرهای ارتباطی یا افت شدید پایداری شبکه در یکی از پرترافیک‌ترین روزهای سال خبر می‌دهد.

نمودارهای کلادفلر هم تایید می‌کند که ترافیک وب‌سایت‌های فعال بر بستر این شبکه، از ساعت ۱۳:۳۰ روز یک‌شنبه (به وقت ایران) با اختلال شدیدی مواجه شده و حجم تبادل داده‌ها نسبت به زمان مشابه در هفته‌ گذشته، افت محسوسی را تجربه کرده است.