از قطع ارتباط تا خطای تشخیص؛ نبود اینترنت چه آسیبی به آزمایشگاهها میزند؟
آزمایشگاههای پزشکی کشور این روزها با مجموعهای از بحرانهای همزمان روبهرو هستند؛ از بدهیهای انباشته بیمهها و افزایش هزینه تجهیزات گرفته تا اختلالات گسترده اینترنت که حالا به یکی از موانع جدی در مسیر ارائه خدمات تشخیصی تبدیل شده است.
به گزارش همشهری، در شرایطی که به گفته فعالان این حوزه، حدود ۷۰ درصد از پرونده پزشکی بیماران به نتایج آزمایشگاهی وابسته است، هرگونه اختلال در عملکرد این مراکز میتواند بهصورت مستقیم بر کیفیت تشخیص و درمان اثر بگذارد. با این حال، مجموعهای از مشکلات ساختاری و جدید، از جمله قطعی اینترنت، فشار مضاعفی بر این بخش وارد کرده است.
دکتر مجید میرمصلایی، رئیس انجمن آزمایشگاههای استان تهران، با اشاره به وابستگی شدید این حوزه به واردات میگوید بیش از ۹۰ درصد خدمات آزمایشگاهی به نرخ ارز وابسته است. او توضیح میدهد که حذف ارز ترجیحی و عدم جبران آن در تعرفهها، باعث شده آزمایشگاهها ناچار شوند تجهیزات و مواد مصرفی را با هزینههای سنگین و ارز آزاد تهیه کنند. این در حالی است که وعدههای جبران این هزینهها نیز عملا اجرایی نشده و حتی یک ریال هم به آزمایشگاههای خصوصی پرداخت نشده است.
تاخیر بیمهها در پرداخت مطالبات فشار مالی سنگینی به آزمایشگاهها وارد کرده است
در کنار این مسائل، تاخیرهای طولانی در پرداخت مطالبات از سوی بیمهها نیز فشار مالی سنگینی به این مراکز وارد کرده است. طبق گفتههای میرمصلایی، در حالی که قانون بر پرداخت ۶۰ درصد مطالبات بهصورت فوری تاکید دارد، در عمل چنین اتفاقی رخ نداده و برخی بیمهها ماههاست هیچ پرداختی نداشتهاند. این وضعیت باعث شده تامین نقدی تجهیزات و کیتها به چالشی جدی تبدیل شود.
اما در کنار این بحرانهای مالی، اختلال اینترنت بهعنوان یک عامل جدید، روند فعالیت آزمایشگاهها را بیش از پیش مختل کرده است؛ موضوعی که بهطور مستقیم بر کیفیت خدمات تشخیصی اثر میگذارد.
در همین زمینه، دکتر حسن حسینی، عضو هیات مدیره انجمن آزمایشگاههای استان تهران، بهصراحت درباره پیامدهای این اختلال هشدار میدهد:
مساله قطعی اینترنت بینالمللی مشکلات زیادی را برای خدمترسانی در حوزه آزمایشگاهی ایجاد کرده چون دسترسی به سایتهای علمی محدود برای تشخیص بهتر و پیدا کردن پاسخ برخی موارد خاص، همچنین راه ارتباطی با آزمایشگاههای خارجی بسته شده است.- دکتر حسن حسینی، عضو هیات مدیره انجمن آزمایشگاههای استان تهران
این اظهارات نشان میدهد که قطعی اینترنت تنها یک مشکل زیرساختی نیست، بلکه بهطور مستقیم فرایند تشخیص پزشکی را هدف قرار داده است. دسترسی به منابع علمی بهروز، مقالات تخصصی و بانکهای اطلاعاتی بینالمللی، یکی از ابزارهای کلیدی برای تفسیر دقیق نتایج آزمایشگاهی است. محدود شدن این دسترسی، بهویژه در موارد پیچیده، میتواند احتمال خطا را افزایش دهد یا روند تشخیص را کند کند.
قطعی اینترنت مانع ارتباط با آزمایشگاههای خارجی و انجام برخی تستهای خاص شده است
از سوی دیگر، ارتباط با آزمایشگاههای خارجی نیز در بسیاری از موارد برای تبادل اطلاعات، مشاوره تخصصی یا انجام برخی تستهای خاص ضروری است. قطع این ارتباط، عملا آزمایشگاههای داخلی را در مواجهه با برخی موارد پیچیده، در وضعیت انزوا قرار میدهد.
مشکلات بیمه تکمیلی
این در حالی است که به گفته حسینی، سهم پرداختی از جیب مردم برای خدمات سلامت در سالهای اخیر بهشدت افزایش یافته و به حدود ۸۰ درصد رسیده است. چنین روندی باعث شده بیمههای تکمیلی نقش پررنگتری در این بازار پیدا کنند، اما عملکرد آنها نیز با انتقادهای جدی همراه است؛ از جمله تاخیر در پرداختها و حتی درخواست تخفیف از آزمایشگاهها در شرایطی که بسیاری از این مراکز در آستانه ورشکستگی قرار دارند.
با طرح نسخه الکترونیک، وضعیت از دوره نسخههای کاغذی هم بدتر شده است
در همین حال، دکتر مهسا تهذیبی، دبیر انجمن، نیز به خلف وعده سازمانهای بیمهگر اشاره میکند و میگوید انباشت مطالبات معوقه، شرایط را برای ادامه فعالیت آزمایشگاهها دشوارتر کرده است. به گفته او، با وجود اجرای طرح نسخهنویسی الکترونیک و وعده پرداخت ۲۰ روزه مطالبات، وضعیت حتی از دوره نسخههای کاغذی نیز بدتر شده است.
مجموع این عوامل، نشان میدهد بخشی حیاتی از نظام سلامت در کنار بحرانهای اقتصادی با محدودیتهای زیرساختی مانند قطعی اینترنت نیز مواجه شود. اگر این روند ادامه پیدا کند، پیامدهای آن تنها متوجه آزمایشگاهها نخواهد بود، بلکه مستقیما کیفیت خدمات درمانی و سلامت بیماران را تحت تاثیر قرار خواهد داد.