تاثیر قطعی اینترنت بر زیرساخت فناوری؛ سقوط درآمد، فرار مغزها و عقبماندگی ۱۰ ساله
عضو هیئتمدیره و رئیس کمیسیون شبکه سازمان نظام صنفی رایانهای استان تهران در خصوص پیامدهای گسترده قطعی اینترنت بر شرکتهای فعال در حوزه زیرساخت و شبکه میگوید این وضعیت به افت ۳۰ تا ۷۰ درصدی درآمد، افزایش هزینههای عملیاتی، مهاجرت نیروهای متخصص و فرسودگی زیرساختها منجر شده است.
به گفته او، اگر شرایط فعلی ادامه پیدا کند، کشور با عقبماندگی تکنولوژیک ۱۰ ساله نسبت به کشورهای منطقه مواجه خواهد شد؛ شکافی که جبران آن در فضای پرشتاب فناوری، تقریبا غیرممکن است.
کاهش ۳۰ تا ۷۰ درصدی درآمدها
حمید بابادینیا در گفتوگو با روابط عمومی سازمان نظام صنفی رایانهای استان تهران، در تشریح وضعیت فعلی شرکتهای حوزه شبکه گفت که در ماههای اخیر، اکوسیستم زیرساخت و شبکه با یک «بحران هزینهای دوطرفه» مواجه شده است. از یک طرف، بهدلیل توقف پروژههای توسعهای، درآمد شرکتها بین ۳۰ تا ۷۰ درصد کاهش یافته و از طرف دیگر، اختلالات اینترنتی هزینههای عملیاتی را بهطور قابل توجهی افزایش داده است.
او یکی از چالشهای جدی را تضعیف توافقنامه سطح خدمات (SLA) عنوان کرد و توضیح داد که اختلال در مسیریابی (Routing) و افزایش نرخ Packet Loss باعث شده شرکتها در برابر مشتریان سازمانی با جریمههای ناشی از نقض SLA مواجه شوند. بابادینیا در ادامه به افزایش هزینههای پنهان نگهداری اشاره کرد و گفت:
طبق استانداردهای ITIL، عدم دسترسی به مخازن (Repositories) اصلی و سرورهای بهروزرسانی امنیتی، ریسک نفوذ را تا ۴۰ درصد افزایش میدهد. شرکتهای ایرانی برای دریافت سادهترین بهروزرسانیهای امنیتی ناچارند زمان و منابع انسانی چندبرابری صرف کنند.- حمید بابادینیا، رئیس کمیسیون شبکه سازمان نصر تهران
به گفته او، ابهام در آینده اینترنت باعث شده نرخ بازگشت سرمایه (ROI) در پروژههای دیتاسنتر و کلود از بازه استاندارد سهساله به بیش از ۶ سال افزایش پیدا کند؛ موضوعی که عملاً توجیه اقتصادی این پروژهها را از بین برده است.
تعدیل پنهان و خروج سرمایه انسانی
بابادینیا در پاسخ به پرسشی درباره تعدیل نیرو در این صنعت تاکید کرد که آنچه امروز در حال وقوع است، صرفا کاهش نیرو نیست، بلکه نوعی «تخلیه ژنتیکی تخصص» در صنعت شبکه محسوب میشود. او توضیح داد که صنعت با بحران Cost of Replacement مواجه است و جایگزینی نیروهای متخصص بهسادگی ممکن نیست.
به گفته او، تربیت یک مهندس ارشد در حوزههایی مانند CCNP یا متخصصان Virtualization و DevOps بهطور متوسط بین ۵ تا ۷ سال زمان و سرمایهگذاری ارزی سنگین نیاز دارد و خروج این نیروها به معنای از دست رفتن سرمایهای چند میلیاردی برای هر فرد است.
او همچنین از گسترش «مهاجرت خاموش» در این صنعت خبر داد و گفت: «بسیاری از شرکتها برای بقا به «تعدیل پنهان» روی آوردهاند؛ یعنی کاهش مزایا و توقف مسیرهای ارتقای شغلی که در نهایت به کاهش انگیزه و خروج داوطلبانه نیروهای کلیدی منجر میشود. بر اساس پایشهای صنفی، تمایل به مهاجرت در میان تکنسینهای ارشد و معماران شبکه به سطح هشدار رسیده و این روند میتواند پایداری زیرساختهای حیاتی کشور را در آینده با خطر جدی مواجه کند.»
سه چالش کلیدی زیرساخت شبکه
رئیس کمیسیون شبکه سازمان نظام صنفی رایانهای استان تهران با اشاره به «فرسودگی تکنولوژیک زیر سایه انزوا»، مهمترین چالشهای این حوزه را در سه محور اصلی دستهبندی کرد.
نخست، مشکل تامین تجهیزات است. به گفته او، شبکه یک سیستم زنده است که نیاز به نوسازی مستمر سختافزاری دارد، اما اختلال در زنجیره تامین و نوسانات ارزی باعث شده تجهیزات حیاتی با قیمتی بسیار بالاتر از نرخ جهانی در اختیار شرکتها قرار گیرد.
دومین چالش، فاصله گرفتن از استانداردهای جهانی است. محدودیت در تعامل با Tier-1 Providerها و اختلال در Routing بینالمللی باعث شده شبکه ایران بهجای اتصال طبیعی به اینترنت جهانی، به سمت ساختاری «جزیرهای» حرکت کند که هزینه تبادل داده را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
سومین چالش نیز تضعیف لایههای دفاعی است. بابادینیا در اینباره گفت: «امنیت سایبری تابعی از پایداری شبکه است» و توضیح داد که اختلال در پایداری لینکها و دسترسی محدود به ابزارهای مانیتورینگ بینالمللی، سطح حمله (Attack Surface) را گسترش میدهد.
بابادینیا در پایان هشدار داد که در صورت ادامه وضعیت فعلی و نبود «ثبات پیشبینیپذیر»، شرکتهای فعال در حوزه شبکه از نقش توسعهدهنده زیرساخت به اپراتورهای صرف نگهداری تجهیزات فرسوده تنزل پیدا خواهند کرد؛ مسیری که در نهایت به عقبماندگی جدی فناوری کشور منجر میشود.