خزندههای گوگل پس از ۶۰ روز قطعی، دوباره سایتهای ایرانی را میبینند
پساز گذشت ۶۰ روز از قطعی گسترده و بیسابقهی اینترنت در ایران که از نهم اسفند ۱۴۰۴ و بهدنبال آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران رقم خورد، شواهد فنی حاکی از ایجاد دسترسیهای محدود و کنترلشده برای برخی سرویسهای جهانی، بهویژه گوگل است.
براساس گزارشهای پیشین نهاد بینالمللی نتبلاکس، در دو ماه گذشته سطح دسترسی به اینترنت در ایران روی عدد یک یا دو درصد قرار داشت؛ بهگونهای که وبسایتها و سرویسهای میزبانیشده در دیتاسنترهای داخلی، از خارج از مرزهای کشور بهطور کامل غیرقابل دسترس بودند. قطع ارتباط شبکهی داخلی با اینترنت باعث شد تا خزندههای گوگل نیز نتوانند سایتهای ایرانی را بررسی و ایندکس کنند؛ موضوعی که آسیبهای سنگینی به سئو و جایگاه کسبوکارهای آنلاین وارد کرد.
اکنون دادههای ترافیکی نشان میدهند که تغییراتی در سطح زیرساخت رخ داده و خزندههای گوگل، از جمله فهرستکنندههای سرچکنسول، دوباره قادر به مشاهده و بررسی بخشی از سایتهای ایرانی شدهاند؛ شرکت ایران سرور نیز در گفتوگو با پیوست این گشایش محدود در دیتاسنترها را تأیید کرده است. از سوی دیگر، برخی فعالان حوزهی فناوری نیز در شبکههای اجتماعی، بروز چنین تغییراتی را گزارش دادهاند.
بررسیهای فنی نشان میدهد که با اینترنت مانند شرایط قبل مواجه نیستیم. کارشناسان شبکه تأکید میکنند که گشایش صورتگرفته، نتیجهی یک مدل دسترسی بسیار محدود و کنترلشده، احتمالا بر پایهی وایتلیست در سطح زیرساخت است.
کارشناسان میگویند در معماری جدید، دیتاسنترهای ایرانی همچنان از اینترنت عمومی جهانی جدا ماندهاند و شبکه در یک وضعیت نیمهایزوله قرار دارد؛ اما به آدرسهای مشخص یا سرویسهای خاصی مانند زیرساختهای گوگل، اجازهی عبور از مرزهای شبکهای ایران داده شده است تا از فروپاشی کامل زیرساختهای جستوجو و حیات حداقلی کسبوکارها جلوگیری شود.