گزارش انجمن تجارت الکترونیک؛ اینترنت ایران میان ۱۰۰ کشور جهان در جایگاه ۹۸ قرار دارد

در عصر توسعه‌ی پرشتاب هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال، گزارش انجمن تجارت الکترونیک تهران از کیفیت اینترنت ایران در زمستان ۱۴۰۴، تصویری به‌شدت نگران‌کننده از وضعیت زیرساخت ارتباطی کشور ارائه می‌دهد.

بررسی‌های جامع نشان می‌دهد که اینترنت ایران را باید با سه گزاره‌ی «کُند (رتبه‌ی ۹۲ از ۱۰۰)»، «پراختلال (رتبه‌ی ۹۶ از ۱۰۰)» و «محدود (رتبه‌ی ۹۸ از ۱۰۰)» توصیف کرد. برهمین‌اساس، در صورت حذف کشورهایی که داده‌ی آماری کافی در بخش محدودیت ندارند، ایران «بدترین کیفیت اینترنت در میان ۱۰۰ کشور با بیشترین تولید ناخالص داخلی» را به خود اختصاص می‌دهد.

بررسی وضعیت سرعت و پهنای باند براساس رادار Cloudflare نشان می‌دهد که ایران در جایگاه ۹۲ از میان ۱۰۰ کشور قرار دارد. میانگین پهنای باند کشور تنها ۵٫۴ مگابیت‌برثانیه است؛ درحالی‌که این شاخص در میانگین قاره‌ی آسیا به ۱۳ مگابیت‌برثانیه می‌رسد. شاخص زمان پاسخ‌دهی دی‌ان‌اس (DNS Response Time) معادل ۱۴۱ میلی‌ثانیه و شاخص تأخیر (Latency) ۱۳۶ میلی‌ثانیه ثبت شده است که با میانگین ۸۶ میلی‌ثانیه‌ای آسیا فاصله‌ای معنادار و بحرانی دارد.

در بُعد اختلالات نیز داده‌های Google CrUX فاجعه‌بار بودن شبکه را تایید می‌کند. در شاخص RTT (زمان رفت و برگشت بسته‌ی داده)، ایران با متوسط تأخیر ۲۷۲ میلی‌ثانیه برای دامنه‌های پرتکرار داخلی و ۳۵۱ میلی‌ثانیه در نمودار مقایسه‌ی جهانی، تنها درمقایسه‌با هشت کشور نظیر آنگولا، نیجریه، سودان، اتیوپی و ترکمنستان، وضعیت بهتری دارد. تکان‌دهنده‌تر آنکه تنها حدود ۳ درصد از وب‌سایت‌های پرکاربرد برای کاربران ایرانی در وضعیت پایدار و مطلوب (Low RTT) قرار دارند؛ درحالی که ۷۰ درصد در وضعیت متوسط و ۲۶ درصد در وضعیت بسیار بد طبقه‌بندی شده‌اند.

در شاخص سانسور، آمار پایگاه داده‌ی OONI تایید می‌کند که ایران با مسدودسازی ۳۹ درصد از دامنه‌های ارزیابی‌شده، پس از چین و میانمار در رتبه‌ی ۹۸ قرار گرفته؛ این سطح از فیلترینگ، تأثیر مخرب خود را بر تجربه‌ی کاربری به‌وضوح نشان می‌دهد؛ به‌طوری‌که در مقایسه‌ی پلتفرم‌های سفر آنلاین، RTT وب‌سایت علی‌بابا در ایران معادل ۲۴۰ است؛ اما نمونه‌های قطری (Qatarairways) و ترکیه‌ای (Obilet) رکوردهای بسیار بهتر ۱۶۵ و ۱۶۳ را ثبت کرده‌اند.

در نهایت، گزارش انجمن تجارت الکترونیک تهران تاکید دارد که رفع فیلترینگ گسترده، لغو اختلالات تعمدی و بهبود زیرساخت‌ها، تنها راهکارهای نجات تجربه‌ی کاربری در اینترنت ایران است.