پسر رییس‌جمهور: امنیت باید با وجود اینترنت تامین شود/ من هم نمی‌دانم اینترنت چه زمانی وصل می‌شود

در شرایطی که محدودیت‌های گسترده اینترنت جهانی در ایران همچنان ادامه دارد و میلیون‌ها کاربر، کسب‌وکار و فعال دانشگاهی با اختلال‌های جدی در ارتباطات بین‌المللی مواجه‌اند، یوسف پزشکیان – مشاور رسانه‌ای رئیس دفتر رئیس‌جمهور و فرزند رئیس‌جمهور ایران – با انتشار یادداشتی در کانال تلگرامی خود به موضوع تداوم قطع اینترنت و پیامدهای آن پرداخته است؛ یادداشتی که انتشار آن خود با تناقضی معنادار همراه بوده، چرا که کانال تلگرامی او در داخل ایران به دلیل قطع اینترنت جهانی در دسترس ده‌ها میلیون کاربر کشور نیست.

پزشکیان در این یادداشت، ضمن اذعان به نبود اطلاع دقیق درباره زمان بازگشت اینترنت به وضعیت عادی، از نگرانی‌های امنیتی حاکمیت، اما هم‌زمان از پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی تداوم محدودسازی اینترنت سخن گفته است: «من هم نمی‌دانم اینترنت چه زمانی وصل می‌شود.»

او در ابتدای یادداشت، موضعی شفاف اتخاذ می‌کند و تأکید دارد که برخلاف برخی گمانه‌زنی‌ها، خود نیز اطلاعی از زمان پایان محدودیت‌ها ندارد و تنها ابراز امیدواری می‌کند که این وضعیت «هرچه زودتر» به پایان برسد. این جمله، به‌نوعی پاسخی است به انتقاداتی که نسبت به دسترسی اطلاعاتی نزدیکان دولت مطرح می‌شود.

پزشکیان در ادامه، به تحلیل نگاه نهادهای امنیتی به مسئله اینترنت می‌پردازد و می‌نویسد که از منظر این نهادها، بازگشت اینترنت ممکن است زمینه‌ساز برهم خوردن دوباره «آرامش» در کشور شود. با این حال، او هشدار می‌دهد که نگرانی مهم‌تر، تبعات اجتماعی بسته ماندن اینترنت است. به گفته او، تداوم این وضعیت می‌تواند باعث افزایش نارضایتی عمومی و تعمیق شکاف میان مردم و حاکمیت شود؛ به‌گونه‌ای که حتی افرادی که پیش‌تر در زمره ناراضیان قرار نداشتند، به این طیف افزوده شوند. این بخش از یادداشت، صراحتاً اینترنت را نه صرفاً یک ابزار ارتباطی، بلکه عاملی مؤثر در سرمایه اجتماعی معرفی می‌کند.

مهم‌ترین بخش یادداشت پزشکیان، نقد مستقیم سیاست قطع اینترنت است. او با استفاده از تعبیر صریح «پاک کردن صورت مسئله»، تأکید می‌کند که اینترنت امروز به یکی از ضروریات زندگی روزمره تبدیل شده و حذف آن، نه‌تنها مسئله‌ای را حل نمی‌کند، بلکه دامنه بحران را گسترده‌تر می‌سازد. او مصادیق این ضرورت را در یادداشت خود برمی‌شمارد: اعضای هیئت علمی و پژوهشگران برای دسترسی به مقالات علمی و پیگیری فرآیند داوری نشریات بین‌المللی به اینترنت نیاز دارند؛ تجار و فعالان اقتصادی بدون ارتباطات آنلاین قادر به اداره کسب‌وکار خود نیستند؛ برای نسل جوان، اینترنت به بستری اصلی برای تفریح، سرگرمی و تعامل اجتماعی تبدیل شده است.

پزشکیان در همین چارچوب تصریح می‌کند که وظیفه نهادهای امنیتی، تضمین امنیت «با وجود اینترنت» است، نه در غیاب آن؛ گزاره‌ای که به‌طور ضمنی ناکارآمدی راه‌حل‌های سلبی را زیر سؤال می‌برد.

یکی دیگر از محورهای کلیدی یادداشت، نگرانی نهادهای امنیتی از انتشار تصاویر و ویدئوهای مربوط به اعتراضات هفته گذشته است؛ اعتراضاتی که از نگاه رسمی دولت «به اغتشاش تشبیه شده‌اند». پزشکیان در این‌باره دو نکته را مطرح می‌کند. نخست، با استناد به ضرب‌المثل «آن را که حساب پاک است، از محاسبه چه باک است؟» می‌نویسد اگر خشونت‌های رخ‌داده محصول عملیات سازمان‌یافته و گروه‌های آموزش‌دیده وابسته به بیگانگان بوده، نباید از انتشار تصاویر هراس داشت. او در عین حال می‌پذیرد که ممکن است در این میان، خطاهایی از سوی نیروهای امنیتی و انتظامی نیز رخ داده باشد و تأکید می‌کند که هیچ‌کس قصد دفاع از عملکرد نادرست را ندارد و این موارد باید مورد رسیدگی قرار گیرد.

نکته دوم او، ناظر بر واقع‌گرایی رسانه‌ای است: به باور پزشکیان، انتشار این تصاویر موضوعی است که «دیر یا زود» جامعه با آن مواجه خواهد شد و بستن اینترنت تنها باعث به تعویق افتادن مسئله می‌شود، نه حل آن.

در پایان، مشاور رسانه‌ای رئیس دفتر رئیس‌جمهور ابراز امیدواری می‌کند که شورای عالی امنیت ملی و سایر نهادهای امنیتی، با «درایت و هوشیاری»، مانع از تشدید ناراحتی و نارضایتی عمومی شوند و در عین حال اجازه ندهند فرصت‌طلبان از شرایط موجود سوءاستفاده کنند.

این یادداشت، در مجموع، یکی از صریح‌ترین مواضع مطرح‌شده از سوی یک چهره نزدیک به دولت درباره سیاست قطع اینترنت به شمار می‌رود؛ موضعی که اینترنت را نه تهدیدی ذاتی، بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی، اقتصاد و امنیت در عصر دیجیتال می‌داند و البته نشان می‌دهد اگر پسر رییس‌جمهور ایران هم باشید، نمی‌دانید چه زمانی اینترنت وصل می‌شود!