گربه‌ها در مصر باستان مقدس بودند؛ اما همه آن‌ها در ناز و نعمت زندگی نمی‌کردند
مصریان باستان گربه‌ها را موجوداتی مقدس می‌دانستند، اما بررسی جمجمه‌های چند هزار ساله نشان می‌دهد که برخی از این حیوانات زندگی سختی داشته‌اند.
گربه‌ها در مصر باستان جایگاه ویژه‌ای داشتند و تصاویر آن‌ها در نقاشی‌های دیواری، کتیبه‌ها و آثار هنری فراوانی دیده می‌شود. مصریان این حیوانات را نماد محافظت و الوهیت می‌دانستند، اما پژوهشی جدید نشان می‌دهد که جایگاه مقدس گربه‌ها لزوماً به معنای برخورداری آن‌ها از زندگی راحت نبوده است.
به‌گزارش گیزمودو، پژوهشگران با بررسی ۱۳۱ جمجمه‌ی گربه‌سانان کشف‌شده در محوطه‌ی باستانی بنی‌حسن مصر، نشانه‌های گسترده‌ای از بیماری، آسیب‌های جسمی و شرایط نامناسب نگهداری را شناسایی کردند.
بیش از نیمی از جمجمه‌ها نشانه‌هایی از بیماری لثه داشتند. شکستگی‌های ترمیم‌شده، آثار ضربه، سوراخ‌شدگی استخوان و تغییرشکل‌های ناشی از عفونت نیز در نمونه‌ها مشاهده شد. برخی شواهد نشان می‌دهند که گربه‌ها احتمالاً در محیط‌های شلوغ و با تراکم بالا نگهداری می‌شدند.
بئا دکوپره، باستان‌جانورشناس مؤسسه‌ی سلطنتی علوم طبیعی بلژیک و یکی از نویسندگان پژوهش، می‌گوید فراوانی جراحت‌ها و بیماری‌ها برای حیواناتی که قرار بود به مومیایی‌های نذری تبدیل شوند، غیرمنتظره بود.
فراوانی جراحت‌ها و بیماری‌ها برای حیواناتی که قرار بود به مومیایی‌های نذری تبدیل شوند، غیرمنتظره بود
پژوهشگران برای بررسی وضعیت سلامت و سن گربه‌ها از روش‌های استخوان‌شناسی و تصویربرداری با اشعه‌ی ایکس استفاده کردند. نتایج نشان داد که ۸۶ درصد نمونه‌ها متعلق به گربه‌های بالغ بودند؛ درحالی‌که در پژوهش‌های قبلی روی مومیایی‌های گربه، سهم نمونه‌های بالغ معمولاً حدود ۲۰ درصد بود.
آزمایش تاریخ‌گذاری رادیوکربن روی ۹ جمجمه نشان داد که ۸ نمونه به فاصله‌ی زمانی ۳۸۰ تا ۴۰ پیش از میلاد تعلق دارند. یک نمونه نیز قدیمی‌تر بود و قدمتش به حدود قرن دهم پیش از میلاد می‌رسید.
در میان بقایا، جمجمه‌ی گربه‌های اهلی، گربه‌های جنگلی، گربه‌های وحشی آفریقایی و احتمالاً دورگه‌های آن‌ها شناسایی شد.
بررسی استخوان‌ها همچنین نشان داد که برخی گربه‌ها احتمالاً با اجسام فلزی تیز یا چوب‌های ضخیم مورد ضربه قرار گرفته بودند. تعدادی از این جراحت‌ها هرگز ترمیم نشده بودند و ممکن است علت مرگ حیوانات بوده باشند.
پژوهشگران احتمال می‌دهند که برخی گربه‌ها پیش از مومیایی‌شدن عمداً کشته شده باشند. البته زخم‌های ترمیم‌شده می‌توانند نتیجه‌ی درگیری میان حیوانات یا رفتار خشونت‌آمیز انسان‌ها نیز باشند و نمی‌توان علت تمام آسیب‌ها را با اطمینان مشخص کرد.
ویم فان نیر، نویسنده‌ی اصلی پژوهش، توضیح می‌دهد که نگهداری تعداد زیادی گربه در فضای محدود می‌توانسته به افزایش استرس، پرخاشگری و درگیری میان آن‌ها منجر شود. چنین محیط‌هایی همچنین شرایط مناسبی برای گسترش بیماری‌های عفونی فراهم می‌کردند.
نشانه‌های بیماری‌های متابولیک و عفونت‌های متعدد نیز احتمال تغذیه‌ی نامناسب و شرایط دشوار زندگی این حیوانات را تقویت می‌کنند.
- 29 دی 02مطالعه '2
- 26 فروردین 04مطالعه '7
گربه‌ها در باورهای مذهبی مصر باستان اهمیت زیادی داشتند و مومیایی‌های آن‌ها در مقبره‌های انسانی و محوطه‌های تدفینی کشف شده‌اند. باستان‌شناسان حتی گودال‌هایی پیدا کرده‌اند که مومیایی گربه‌ها در لایه‌هایی متراکم و گاه به عمق ۱۰ تا ۲۰ حیوان روی هم انباشته شده بودند.
بااین‌حال، در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، بسیاری از مومیایی‌های حیوانات ارزش باستان‌شناختی چندانی نداشتند و حتی به‌عنوان کود کشاورزی، سوخت یا مواد اولیه‌ی داروهای پودری استفاده می‌شدند.
پژوهشگران نشانه‌هایی از شکستگی، ضربه و عفونت در جمجمه‌ها شناسایی کردند که احتمال نگهداری گربه‌ها در محیط‌های شلوغ و بدرفتاری با برخی از آن‌ها را تقویت می‌کند
بخشی از جمجمه‌های بررسی‌شده در پژوهش جدید به لطف ویلیام هردمن، زیست‌شناس بریتانیایی، حفظ شدند. او تعدادی از بقایای مجموعه‌ای شامل حدود ۲۰۰هزار مومیایی حیوان را که قرار بود برای تولید کود فروخته شوند، نجات داد.
پژوهشگران تأکید می‌کنند که یافته‌های جدید به معنای بدرفتاری تمام مصریان باستان با گربه‌ها نیست. ازآنجاکه فقط جمجمه‌های حیوانات در دسترس بوده‌اند، امکان بررسی کامل وضعیت سلامت و علت مرگ آن‌ها وجود نداشته است.
بااین‌حال، نتایج پژوهش تصویری متفاوت از زندگی برخی گربه‌های مصر باستان ارائه می‌دهد؛ حیواناتی که با وجود جایگاه مقدسشان، احتمالاً با بیماری، سوءتغذیه، ازدحام و حتی خشونت روبه‌رو بوده‌اند.
پژوهش در ژورنال Journal of Archaeological Science منتشر شده است.
