باستان‌شناسان در بقایای یک ویلای مجلل رومی در ترکیه، موزاییکی ۱۸۰۰ ساله کشف کرده‌اند که شاید تصویر دو حیوان خانگی صاحبان آن خانه را حفظ کرده باشد: گربه‌ای به نام «زمرد» و سگی به نام «اقیانوس». این دو حیوان در کنار مجموعه‌ای از تصاویر حیوانات واقعی و موجودات اسطوره‌ای روی کف تالار اصلی ویلا نقش بسته‌اند.

به گزارش لایوساینس، موزاییک در شهر باستانی آدرامیتیون در ساحل دریای اژه ترکیه پیدا شده است؛ سکونتگاهی که در دوران روم یکی از مراکز مهم منطقه و یک بندر تجاری فعال بود. قدمت ویلای کشف‌شده به اواخر قرن دوم تا قرن سوم میلادی بازمی‌گردد. این ساختمان شامل چند تالار موزاییک‌کاری‌شده، اتاق‌های جانبی و سامانه‌ای از لوله‌ها و مسیرهای خروج آب بوده که نشان می‌دهد صاحبان آن در طبقه ثروتمند جامعه قرار داشته‌اند.

گربه‌ای به نام «زمرد» روی بالشی با رنگی متناسب با نامش به تصویر کشیده شده است.

موزاییک اصلی در تالار پذیرایی شمالی ویلا قرار داشت؛ فضایی که احتمالاً مهمانان هنگام ورود آن را می‌دیدند. این اثر حدود ۵ متر طول و ۳٫۶ متر عرض دارد و از ۱۵ بخش تشکیل شده است. بیشتر بخش‌ها تصاویری از پرندگان، ماهی‌ها و گربه‌سانان را نشان می‌دهند، اما در میان آن‌ها موجودات اسطوره‌ای مانند مدوسا و احتمالاً اسب بالدار پگاسوس نیز دیده می‌شوند. برای ساخت این اثر از کاشی‌های رنگی در طیف‌هایی مانند سفید، سیاه، قرمز، نارنجی، زرد، صورتی، آبی، فیروزه‌ای و سبز استفاده شده است.

جالب‌ترین بخش موزاییک، دو تصویر کوچک از گربه و سگی است که نامشان کنار آن‌ها با خط یونانی نوشته شده است. گربه‌ای به رنگ روشن روی بالشتک سبز-آبی نشسته و کنار آن واژه ΖΜΑΡΑΓΔΙΝ (Zmaragdin) دیده می‌شود که به معنای «زمرد» است. در بخش دیگری، سگی در حال دویدن یا پریدن دیده می‌شود که واژه ΩΚΕΑΝΟΣ (Okeanos)، یعنی «اقیانوس»، کنار آن نوشته شده است.

پژوهشگران احتمال می‌دهند این دو تصویر به حیوانات واقعی متعلق به ساکنان ویلا اشاره داشته باشند، هرچند هنوز نمی‌توان با قطعیت گفت که آن‌ها حیوان خانگی بوده‌اند. حسین مرت اوزگن، باستان‌شناس دانشگاه هنرهای زیبای معمار سینان و سرپرست پروژه کاوش آدرامیتیون، معتقد است این تصاویر می‌توانسته‌اند بخشی از هویت خانوادگی یا نشانه‌ای از مالکیت خانه باشند.

سگی به نام «اقیانوس» احتمالا حیوان خانگی صاحبان خانه بوده است.

نام «اقیانوس» می‌تواند ارتباطی با محیط زندگی صاحبان ویلا داشته باشد؛ این خانه در نزدیکی ساحل دریای اژه قرار داشت و چنین نامی شاید اشاره‌ای نمادین به دریا و فضای پیرامون آن بوده باشد. از طرف دیگر، نام «زمرد» احتمالاً به ارزش و محبوبیت این سنگ قیمتی در فرهنگ روم باستان اشاره دارد.

زمرد در آن دوره سنگی گران‌بها محسوب می‌شد و از مناطقی مانند مصر به سرزمین‌های رومی وارد می‌شد؛ بنابراین انتخاب این نام می‌توانسته نشانه‌ای از علاقه، جایگاه اجتماعی یا حتی ارتباط صاحبان خانه با تجارت کالاهای ارزشمند باشد.

البته، پژوهشگران هنوز نمی‌توانند با اطمینان درباره دلیل انتخاب این نام‌ها یا اینکه دقیقاً به چه چیزی اشاره داشته‌اند، اظهار نظر کنند و این برداشت‌ها همچنان در حد احتمال هستند.

کشف جدید تصویری متفاوت از زندگی روزمره مردم ثروتمند روم باستان ارائه می‌دهد. موزاییک‌های رومی معمولاً با صحنه‌هایی از اسطوره‌ها، شکار یا خدایان شناخته می‌شوند، اما این اثر نشان می‌دهد حیوانات نزدیک به زندگی روزمره انسان‌ها نیز می‌توانستند آن‌قدر مهم باشند که در فضای اصلی خانه به تصویر کشیده شوند.

پژوهش‌های مربوط به موزاییک قرار است در ژورنال Journal of Mosaic Research منتشر شود و کاوش‌ها در محوطه آدرامیتیون همچنان ادامه دارد.