یافته‌های تازه در غاری در ترکیه، از تبادل فرهنگی میان نئاندرتال‌ها و اجداد ما خبر می‌دهد

سال‌ها تصور می‌شد نئاندرتال‌ها و انسان‌های امروزی دو گونه انسانی بودند که با سبک زندگی و فرهنگ کاملاً متفاوت در کنار هم زندگی می‌کردند. اما اکنون کشف تازه‌ای در یک غار باستانی در ترکیه، این تصویر را به چالش کشیده است.

پژوهش روی غار اوچ‌آغیزلی ۲ در سواحل مدیترانه‌ای ترکیه انجام شده است که با مساحتی حدود ۵۶ متر مربع، هزاران سال محل زندگی انسان‌های باستانی بوده است. کاوش‌های باستان‌شناسی نشان داد نئاندرتال‌ها حدود ۷۷هزار تا ۵۹هزار سال پیش در این غار زندگی می‌کردند. پس از آن، انسان‌های امروزی (هومو ساپینس) بین ۵۹هزار تا ۴۷هزار سال پیش ساکن همین غار شدند.

در نگاه اول، انتظار می‌رفت با ورود گونه‌ای جدید به غار، ابزارها و وسایل زندگی نیز تغییر کند؛ اما یافته‌ها داستان دیگری را روایت می‌کنند.

به گزارش نیوساینتیست، پژوهشگران نزدیک به ۲۰هزار ابزار سنگی از لایه‌های مختلف غار به دست آوردند. بررسی این آثار نشان داد روش ساخت ابزارها در دوره زندگی نئاندرتال‌ها و پس از ورود انسان‌های امروزی تقریباً بدون تغییر باقی مانده است. شباهت آن‌قدر چشمگیر بود که پژوهشگران احتمال دادند دو گونه برای مدتی در یک منطقه حضور داشته و دانش و مهارت‌هایشان را با یکدیگر ردوبدل کرده‌اند.

البته هنوز هیچ مدرک قطعی وجود ندارد که ثابت کند نئاندرتال‌ها و انسان‌های امروزی هم‌زمان در خود این غار زندگی می‌کرده‌اند، اما باستان‌شناسان معتقدند تماس میان آن‌ها در منطقه کاملاً محتمل بوده است.

شگفتی بزرگ‌تر زمانی آشکار شد که پژوهشگران اشیای جمع‌آوری‌شده توسط ساکنان غار را بررسی کردند. آن‌ها دریافتند هر دو گونه بارها نوعی صدف دریایی کوچک از گونه کولومبلا روستیکا (Columbella rustica) را جمع‌آوری کرده‌اند؛ در حالی که این صدف نه خوراکی بوده و نه کاربردی به‌عنوان ابزار داشته است.

گرچه انواع دیگری از صدف نیز در غار کشف شده است، گونه کوچک کولومبلا روستیکا بیشترین فراوانی را در تمام دوره‌های سکونت داشته است. به گفته پژوهشگران، چنین ترجیح ثابتی به‌سختی ممکن است اتفاقی تصادفی باشد. آن‌ها احتمال می‌دهند نئاندرتال‌ها و انسان‌های امروزی نگاه مشابهی به ارزش این صدف داشته‌اند و آن را به دلایلی فرهنگی یا زیبایی‌شناختی انتخاب می‌کرده‌اند.

به باور پژوهشگران، تداوم هم‌زمان فناوری ساخت ابزارهای سنگی و انتخاب یک نوع صدف خاص را نمی‌توان فقط با تکامل مستقل هر دو گونه توضیح داد. به همین دلیل، آن‌ها سناریوی تماس مستقیم، تبادل فرهنگی یا حتی هم‌پوشانی قلمروهای زندگی دو گونه را محتمل‌ترین توضیح برای این یافته‌ها می‌دانند.

کارشناسان می‌گویند این کشف تصویر تازه‌ای از رابطه نئاندرتال‌ها و انسان‌های امروزی ارائه می‌دهد. برخلاف تصور قدیمی که آن‌ها را دو گروه کاملاً جدا از هم می‌دانست، اکنون شواهد بیشتری وجود دارد که نشان می‌دهد این دو گونه احتمالاً از وجود یکدیگر آگاه بوده‌اند و حتی برخی رفتارها، سنت‌ها یا سلیقه‌های فرهنگی را با هم به اشتراک می‌گذاشته‌اند.

پژوهش‌های پیشین نیز نشان داده بودند که نئاندرتال‌ها و انسان‌های امروزی حدود ۱۰۰هزار سال پیش در منطقه شام با یکدیگر آمیزش ژنتیکی داشته‌اند. اکنون یافته‌های جدید این احتمال را تقویت می‌کند که رابطه آن‌ها تنها به آمیزش ژنتیکی محدود نبوده و ممکن است تبادل فرهنگی نیز بخشی از این تعاملات بوده باشد.