پلاستیک تقریباً در همهجای زندگی روزمره حضور دارد و دوری کامل از آن ساده نیست. بااینحال، پژوهشی تازه نشان میدهد کاهش تماس غذا با پلاستیک میتواند فقط در چند روز، میزان بعضی مواد شیمیایی مرتبط با پلاستیک را در بدن پایین بیاورد.
در یک کارآزمایی تصادفی با حضور ۶۰ نفر در استرالیا، پژوهشگران از شرکتکنندگان خواستند برای هفت روز از غذاهایی استفاده کنند که در مراحل تولید، بستهبندی و آمادهسازی، کمترین تماس را با پلاستیک داشتهاند. برخی گروهها نیز از ظروف و وسایل آشپزخانهی بدون پلاستیک استفاده کردند. پس از یک هفته، میزان سه مادهی شیمیایی مرتبط با پلاستیک در ادرار بعضی شرکتکنندگان تا ۶۰ درصد کمتر از گروه کنترل بود.
مایکلا لوکاس، همهگیرشناس بالینی دانشگاه استرالیای غربی و نویسندهی ارشد مطالعه، بهنقل از ساینسآلرت میگوید رعایت دقیق رژیم غذایی کمپلاستیک میتواند در کمتر از یک هفته میزان برخی از این مواد را در بدن کاهش دهد. البته هنوز مشخص نیست این کاهش تا چه اندازه به بهبود سلامت منجر میشود.
بیش از ۱۶هزار مادهی شیمیایی در تولید پلاستیکها به کار میرود و برخی از آنها میتوانند در عملکرد هورمونهای بدن اختلال ایجاد کنند. پژوهشگران در مطالعه مورد بحث روی دو گروه مهم تمرکز کردند: فتالاتها و بیسفنولها، از جمله BPA و BPS.
شرکتکنندگانی که به مدت ۷ روز از رژیم غذایی کمپلاستیک پیروی کردند، تا ۶۰ درصد کاهش در سطح فتالات و بیسفنول ادرار را تجربه کردند
فتالاتها ممکن است از بستهبندیها و ظروف پلاستیکی وارد غذا شوند. بیسفنولها نیز در پوشش داخلی قوطیهای کنسرو، ظروف غذا، بطریهای آب، برخی وسایل آشپزی و سلفونهای پلاستیکی وجود دارند و میتوانند به مواد غذایی منتقل شوند.
در مرحلهی نخست پژوهش، میزان مواجهه با مواد یادشده در ۲۱۱ نفر بررسی شد. تمام شرکتکنندگان هر روز دستکم ۶ محصول حاصل از تجزیهی مواد شیمیایی مرتبط با پلاستیک را از طریق ادرار دفع میکردند. افرادی که میزان کمتری از این ترکیبات را در بدن داشتند، معمولاً کمتر فستفود، غذای فوقفرآوریشده، غذای بستهبندیشده در پلاستیک یا غذاهای گرمشده در ظروف پلاستیکی مصرف میکردند.
پژوهشگران سپس ۶۰ نفر را در آزمایشی هفتروزه به چند گروه تقسیم کردند. برخی فقط غذای کمپلاستیک دریافت، برخی علاوه بر آن از وسایل آشپزخانهی بدون پلاستیک استفاده و گروهی دیگر محصولات مراقبت شخصی با پلاستیک کمتر دریافت کردند.
- 08 مهر 03مطالعه '6
برای کاهش تماس غذا با پلاستیک، تیم پژوهشی حتی با بیش از ۱۰۰ کشاورز و تولیدکننده همکاری کرد تا روشهای جابهجایی و بستهبندی مواد غذایی تغییر کند. در عین حال، رژیم غذایی شرکتکنندگان عادی و متنوع باقی ماند و شامل غذاهایی مانند پاستا، گوشت، سالاد، میوه، شکلات و میانوعده بود.
نتایج نشان داد تغییر محصولات مراقبت شخصی کمترین اثر را داشت. بیشترین کاهش زمانی دیده شد که غذای کمپلاستیک با استفاده از ظروف آشپزخانهی بدون پلاستیک ترکیب شد. در این گروه، میزان مونو-n-بوتیل فتالات ۳۸ درصد، مونوبنزیل فتالات ۵۴ درصد و بیسفنول A حدود ۶۰ درصد کمتر از گروه کنترل بود.
شرکتکنندگان برای آشپزی از وسایلی مانند قابلمه، ماهیتابه، کتری و توستر فولادی و تختهی برش چوبی استفاده میکردند. به گفتهی پژوهشگران، این نتایج نشان میدهد هم نوع غذا و هم شیوهی آمادهسازی آن میتواند بر میزان تماس بدن با مواد شیمیایی پلاستیکی اثر بگذارد.
فتالاتها و بیسفنولها معمولاً نسبتاً سریع از بدن دفع میشوند؛ به همین دلیل کاهش مواجهه با آنها میتواند در مدت کوتاهی در آزمایش ادرار دیده شود.
هنوز مشخص نیست این ترکیبات در بلندمدت دقیقاً چه اثری بر سلامت انسان دارند، اما مطالعات مختلف میان مواجهه بیشتر با برخی از آنها و مشکلاتی مانند بیماریهای قلبیعروقی، سندرم متابولیک و ناباروری ارتباط پیدا کردهاند.
پژوهشگران تأکید میکنند کاهش تماس با پلاستیک فقط به کنارگذاشتن یک ظرف یا بطری محدود نمیشود. بخش مهمی از مواجهه ممکن است پیش از رسیدن غذا به خانه، در مراحل تولید، فراوری و بستهبندی اتفاق بیفتد.
پژوهش در ژورنال Nature Medicine منتشر شده است.
