آیا آب معدنی لوکس واقعا از آب معمولی بهتر است؟

صنعت آب‌های ممتاز در سال‌های اخیر رشد زیادی کرده است. در فروشگاه‌ها و رستوران‌ها، دیگر فقط با «آب» روبه‌رو نیستیم؛ بلکه محصولاتی با عنوان آب چشمه، آب یخچالی، آب آتشفشانی، آب معدنی و آب قلیایی عرضه می‌شوند. برخی از این بطری‌ها به دلیل منبع دورافتاده یا فرایند دشوار انتقال، قیمت‌های بسیار بالایی دارند. برای مثال، هر بطری آب یخچالی سوالبارد در برخی بازارها تا حدود ۱۰۰ یورو فروخته می‌شود.

بخشی از تفاوت میان این آب‌ها واقعی است. آب هنگام عبور از خاک و سنگ می‌تواند مواد معدنی مختلفی مانند کلسیم، منیزیم، سدیم و بی‌کربنات را جذب کند. مقدار و نوع این مواد به زمین‌شناسی منطقه‌ی منبع بستگی دارد و می‌تواند روی طعم آب اثر بگذارد.

با‌این‌حال، تفاوت در ترکیب معدنی به معنای آبرسانی بهتر نیست. به گفته‌ی لوسی سمرجیان، دانشیار علوم و فناوری محیط زیست در دانشگاه شارجه، عامل اصلی در تأمین آب بدن، مصرف مقدار کافی آب سالم در طول روز است، نه برند یا محل استخراج آن.

مواد معدنی محلول در آب می‌توانند به دریافت مقدار کمی از عناصری مانند کلسیم و منیزیم کمک کنند، اما میزان این تأثیر به غلظت مواد معدنی، مقدار مصرف آب و رژیم غذایی فرد بستگی دارد.

همین موضوع درباره‌ی آب‌های قلیایی نیز صدق می‌کند. برخی برندها pH بالاتر را به‌عنوان یک ویژگی سلامتی تبلیغ می‌کنند، اما بدن انسان به‌طور طبیعی سطح اسیدیته خون را به‌شدت کنترل می‌کند و صرفاً قلیایی بودن آب، مزیت اثبات‌شده‌ای برای سلامت ایجاد نمی‌کند.

بهتر است مصرف‌کنندگان به جای توجه به شعارهای تبلیغاتی، به جدول ترکیبات روی برچسب نگاه کنند. برای مثال، فردی که باید مصرف سدیم خود را محدود کند، ممکن است انتخاب متفاوتی نسبت به کسی داشته باشد که به دنبال آب حاوی کلسیم یا منیزیم بیشتر است.

اگرچه آب گران‌قیمت الزاماً سالم‌تر نیست، تفاوت طعم میان انواع آب‌ها می‌تواند محسوس باشد. مقدار و نوع مواد معدنی روی حس دهان و مزه آب اثر می‌گذارد.

آب‌هایی با مواد معدنی بسیار کم معمولاً طعمی سبک و خنثی دارند، در حالی که آب‌هایی با مقدار بالای مواد معدنی می‌توانند طعمی قوی‌تر، شور، گچی یا کمی شیرین ایجاد کنند.

مایکل ماشا، بنیان‌گذار پلتفرم «فاین‌واترز» که در زمینه آموزش و معرفی آب‌های ممتاز فعالیت می‌کند، معتقد است آب‌های لوکس را نباید به‌عنوان محصولی با توانایی بیشتر برای آبرسانی بدن در نظر گرفت. به باور او، ارزش اصلی بسیاری از این آب‌ها بیشتر به تجربه‌ی مصرف، تفاوت‌های طعمی و ویژگی‌های منحصربه‌فردی مانند ترکیب مواد معدنی یا منشأ جغرافیایی آن‌ها برمی‌گردد.

از این منظر، آب‌های گران‌قیمت شباهت بیشتری به برخی محصولات غذایی و نوشیدنی‌های تخصصی دارند که افراد آن‌ها را به دلیل طعم، کیفیت تجربه یا هماهنگی با یک وعده غذایی انتخاب می‌کنند. تفاوت میان این آب‌ها و نمونه‌های معمولی ممکن است برای ذائقه قابل تشخیص باشد، اما این تفاوت به معنای ارزش تغذیه‌ای بالاتر یا توانایی بیشتر در تأمین آب مورد نیاز بدن نیست.

بسیاری از برندهای آب لوکس از بطری‌های شیشه‌ای استفاده می‌کنند و این تصور را ایجاد می‌کنند که شیشه می‌تواند نگرانی‌های مربوط به پلاستیک را کاملاً از بین ببرد. اما پژوهش‌ها نشان داده‌اند که شیشه نیز به‌طور کامل عاری از ذرات پلاستیکی نیست.

مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۵ که توسط آژانس ایمنی غذا، محیط زیست و کار فرانسه (ANSES) انجام شد، وجود ریزپلاستیک‌ها را در برخی نوشیدنی‌های بسته‌بندی‌شده در شیشه بررسی کرد. پژوهشگران دریافتند که بسیاری از این ذرات احتمالاً از پوشش رنگی روی درب‌های فلزی بطری‌ها وارد نوشیدنی شده‌اند، نه خود شیشه.

البته یافته‌ها به معنی خطرناک‌تر بودن بطری شیشه‌ای نسبت به پلاستیکی نیست. شرایط نگهداری نیز اهمیت دارد. گرما و زمان طولانی نگهداری می‌تواند باعث افزایش مهاجرت برخی مواد از بطری‌های پلاستیکی PET به آب شود؛ به‌خصوص اگر بطری مدت زیادی در محیط گرم مانند داخل خودرو باقی بماند.

آب‌های ممتاز ممکن است برای افرادی که به طعم خاص یک آب، میزان مشخصی از مواد معدنی یا تجربه‌ی مصرف متفاوت اهمیت می‌دهند، جذاب باشند؛ اما شواهد علمی نشان نمی‌دهد که بطری آب گران‌قیمت، صرفاً به دلیل قیمت بالا یا منشأ خاص، بدن را بهتر هیدراته می‌کند. برای بیشتر افراد، انتخاب آب سالم و ایمن و نوشیدن مقدار کافی آن در طول روز، مهم‌تر از برند، قیمت یا ظاهر بطری است.