خلبانان و مهمانداران در صدر آمار مرگ ناشی از سرطان‌های مرتبط با تابش هستند

پژوهشگران دانشکده‌ی پزشکی هاروارد و همکارانشان با بررسی داده‌های گواهی فوت در صدها شغل مختلف دریافتند که خدمه‌ی پرواز، شامل خلبانان و مهمانداران، بالاترین مرگ ناشی از سرطان‌های مرتبط با قرارگیری در معرض تابش‌های کیهانی را در میان مشاغل بررسی‌شده داشتند. این سهم حتی از کارکنانی که به‌طور مستقیم با برخی منابع تابش یون‌ساز کار می‌کنند، مانند تکنولوژیست‌های هسته‌ای بیشتر بود.

به‌گزارش گیزمودو، نویسندگان مطالعه می‌گویند نتایج از بررسی و تقویت اقدامات حفاظتی شغلی در برابر تابش برای خدمه پرواز متناسب با میزان مواجهه آن‌ها حمایت می‌کند.

خدمه‌ی پرواز پیش‌تر نیز به‌عنوان یکی از گروه‌های شغلی با بالاترین میزان مواجهه با تابش یون‌ساز در آمریکا شناخته شده بودند. بخش مهمی از مواجهه به افزایش پرتوهای کیهانی در ارتفاع‌های بالا مربوط می‌شود. تابش یون‌ساز می‌تواند با آسیب‌زدن به DNA، احتمال ایجاد تغییرات سلولی و در نهایت سرطان را افزایش دهد.

با‌این‌وجود‌، وی‌شال پاتل، نویسنده‌ی اصلی پژوهش، می‌گوید مشخص‌کردن اینکه مواجهه بیشتر خدمه پرواز با تابش به افزایش مرگ ناشی از سرطان منجر می‌شود، دشوار است. پاتل، پزشک و پژوهشگر سیاست‌گذاری سلامت در هاروارد، می‌افزاید مطالعات پیشین معمولاً به گروه‌های مشخصی از کارکنان یک شرکت هواپیمایی یا یک کشور محدود بودند و تعداد مرگ‌های ثبت‌شده در آن‌ها نیز کم بود. از سوی دیگر، خدمه‌ی پرواز معمولاً از نظر وضعیت اقتصادی، سطح تحصیلات و برخی شاخص‌های سلامت با جمعیت عمومی تفاوت دارند و همین موضوع مقایسه‌ی آن‌ها با جمعیت عادی را دشوار می‌کند.

پژوهشگران برای بررسی فرضیه خود، سرطان‌های مرتبط و غیرمرتبط با تابش را به‌طور جداگانه بررسی کردند. در گروه سرطان‌های مرتبط با تابش، مواردی مانند سرطان پستان، سرطان‌های دستگاه عصبی مرکزی، مولتیپل میلوما، برخی انواع سرطان خون، لنفوم، سرطان تیروئید، سرطان پروستات، ملانوما و سرطان‌های غیرملانومی پوست قرار داشتند. سرطان ریه از این دسته کنار گذاشته شد تا اثر عوامل مخدوش‌کننده مانند سیگارکشیدن کمتر شود.

پژوهشگران همچنین دو گروه شغلی را برای مقایسه با خدمه‌ی پرواز در نظر گرفتند: تکنولوژیست‌های هسته‌ای که به‌طور معمول با منابع مختلف تابش یون‌ساز سروکار دارند و کارکنان زمینی صنعت هوانوردی که بخشی از محیط کاری خدمه پرواز را تجربه می‌کنند، اما ساعت‌های پرواز را پشت سر نمی‌گذارند.

در مجموع، تیم پژوهش داده‌های حدود ۱۲٫۷ میلیون مرگ را که بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ در آمریکا رخ داده بود، در ۵۰۳ شغل بررسی کرد. این مجموعه شامل حدود ۱۴هزار خلبان و ۷هزار مهماندار بود. پس از حذف عواملی مانند سن هنگام مرگ، جنسیت، نژاد، قومیت، سطح تحصیلات و وضعیت تأهل، مهمانداران و خلبانان به‌ترتیب رتبه‌ی اول و دوم را از نظر سهم مرگ‌های ناشی از سرطان‌های مرتبط با تابش به دست آوردند.

حدود ۶٫۹ درصد از مرگ‌های مهمانداران و ۶٫۷ درصد از مرگ‌های خلبانان به گروه از سرطان‌های مرتبط با تابش مربوط بود. بااین‌حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند این ارقام اثبات نمی‌کند که تابش کیهانی علت مستقیم مرگ افراد بوده است. مطالعه‌ی حاضر ارتباط میان شغل و سهم مرگ‌های ناشی از مجموعه‌ای از سرطان‌ها را بررسی کرده و برای تعیین رابطه علت و معلولی، به داده‌های دقیق‌تری درباره میزان مواجهه هر فرد با تابش در طول دوران کاری نیاز است.

از سوی دیگر، کارکنانی مانند مکانیک‌ها و مونتاژکاران هواپیما که در معرض محیط کاری صنعت هوانوردی، سوخت جت و مایعات هیدرولیک قرار دارند اما پرواز ندارند، افزایش مشابهی نشان ندادند. تکنولوژیست‌های هسته‌ای نیز با وجود مواجهه شغلی با منابع مختلف تابش یون‌ساز، در رتبه‌ی دوازدهم قرار گرفتند.

بااین‌حال، پژوهش نمی‌تواند تمام عوامل دیگری را که میان خدمه‌ی پرواز رایج‌اند، کنار بگذارد. یکی از مهم‌ترین عوامل، اختلال در ریتم شبانه‌روزی بر اثر پروازهای طولانی و شبانه است؛ عاملی که خود می‌تواند بر سلامت و خطر ابتلا به برخی بیماری‌ها اثر بگذارد.

میزان تابش کیهانی با افزایش ارتفاع بیشتر می‌شود و در عرض‌های جغرافیایی بالاتر نیز به‌دلیل کاهش اثر حفاظتی میدان مغناطیسی زمین، افزایش می‌یابد. در نتیجه، پروازهای طولانی و مسیرهای نزدیک به قطب‌ها معمولاً خدمه را در معرض دوز بیشتری از تابش قرار می‌دهند. پاتل می‌گوید حتی مسافری که زیاد پرواز می‌کند، برای مثال فردی با ۱۰ پرواز بین‌قاره‌ای در سال، معمولاً با سطوحی از تابش مواجه نمی‌شود که با میزان مواجهه‌ی شغلی خدمه‌ی پرواز قابل مقایسه باشد.

راهکار مقابله با مواجهه نیز لزوماً ساخت هواپیماهایی با پوشش حفاظتی ضخیم‌تر نیست. پرتوهای کیهانی در ارتفاع بالا شامل ذرات پرانرژی و ذرات ثانویه‌ای هستند که هنگام برخورد با بدنه هواپیما ایجاد می‌شوند. افزایش جرم بدنه در برخی شرایط می‌تواند حتی تولید برخی ذرات ثانویه، از جمله نوترون‌ها را افزایش دهد و به همین دلیل، محافظت کامل هواپیما در برابر تابش کیهانی از نظر عملی راهکار مناسبی نیست.

پژوهشگران امیدوارند مطالعات آینده بتوانند ارتباط میان دوز تجمعی تابش و خطر مرگ ناشی از سرطان را با دقت بیشتری بررسی کنند؛ برای مثال، با دنبال‌کردن میزان مواجهه هر خلبان یا مهماندار در طول دوران کاری و مقایسه آن با پیامدهای سلامت. به‌باور پژوهشگران، حتی پیش از مشخص‌شدن کامل رابطه‌ی علت و معلولی، می‌توان پایش میزان مواجهه‌ی خدمه‌ی پرواز را آغاز کرد.

مقاله در مجله‌ی JAMA Internal Medicine منتشر شده است.