ژن به ارث رسیده از نئاندرتالها توده عضلانی انسان امروزی را افزایش میدهد
نئاندرتالها که خویشاوندان نزدیک انسان بودند، جثهای محکمتر و عضلاتی بزرگتر از انسانهای امروزی داشتند. استخوانهای آنها نشاندهندهی قدرت بدنی بالا است و ویژگیهایی مانند برجستگیهای ابرویی بزرگ و ریشههای دندانی کوتاه، از مشخصات ظاهری آنها بود. اکنون دانشمندان دریافتهاند بخشی از این توانایی عضلانی، از طریق ژنتیک به برخی از انسانهای امروزی رسیده است.
هورمون رشد که توسط غدهی هیپوفیز در مغز ترشح میشود، نقش کلیدی در شکلدهی به بدن، به ویژه رشد عضلات و استخوانها دارد. این هورمون پس از ترشح، از طریق خون به سلولها میرسد و برای تأثیرگذاری، باید به گیرندههای خاصی روی سطح سلول متصل شود. این اتصال، پیامی را به درون سلول منتقل و فرآیند رشد را آغاز میکند.
تیمی بینالمللی به رهبری هوگو زبرگ از موسسه کارولینسکا و فیلیپ کانیس از موسسه انسانشناسی تکاملی ماکس پلانک، به بررسی گیرندهی هورمون رشد در انسانهای امروزی پرداختند. آنها دریافتند نسخهای از این گیرنده که از نئاندرتالها به ارث رسیده، دارای دو تغییر ژنتیکی خاص است که در نسخهی رایجتر آن در انسانهای امروزی دیده نمیشود.
سلولهای دارای این ژن نئاندرتالی، در پاسخ به هورمون رشد، ۴۰ درصد بیشتر از سلولهای معمولی رشد میکنند
به گزارش ساینتیفیک آمریکن، آزمایشهای انجامشده روی سلولهای کشتشده در آزمایشگاه نشان داد سلولهای حاوی گیرندهی نئاندرتالی، پاسخ بسیار قویتری به هورمون رشد نشان میدهند. این سلولها تا ۴۰ درصد بیشتر از سلولهایی که گیرندهی معمولی داشتند، رشد کردند. محققان این افزایش رشد را عمدتاً به یکی از دو تغییر خاص نسبت دادهاند.
انسانهای امروزی این نسخهی ژنی را حدود ۴۷هزار سال پیش، در نتیجهی آمیزش با نئاندرتالها به ارث بردهاند. امروزه، این واریانت ژنی به طور قابلتوجهی در میان جمعیتهای جنوب و شرق آسیا رایج است. در برخی از جمعیتهای جنوب آسیا، تا ۲۴ درصد از افراد این نسخه را دارند، در حالی که این عدد در اروپاییها به حدود نیمدرصد میرسد.
- داشتن ژن نئاندرتال ممکن است شانس قهرمانی در دوومیدانی را کاهش دهد29 تیر 04مطالعه '3
- ۱۰ تاثیر غیرمنتظره میراث ژنی نئاندرتالها بر سلامت انسان مدرن10 خرداد 03مطالعه '8
فیلیپ کانیس، نویسندهی اول مطالعه، در توضیح یافتهها میگوید: «آنچه بیش از همه مرا تحت تأثیر قرار داد، همخوانی دو نوع شواهد کاملاً متفاوت بود. سلولهای آزمایشگاهی پاسخ قویتری نشان دادند و دادههای بیش از یک میلیون نفر نیز همین اثر را در بدن تأیید کردند. دیدن چنین هماهنگی واضحی بین شواهد آزمایشگاهی و جمعیتی نادر است.»
تفاوت مورد بحث در عملکرد گیرندهی هورمون رشد، از دوران کودکی مشاهدهپذیر نیست. محققان با بررسی بیش از ۶هزار کودک، ارتباطی بین داشتن این واریانت ژنی و رشد تا سن ۱۱ سالگی پیدا نکردند. بااینحال، به نظر میرسد این اثر پس از دوران کودکی، احتمالاً در دوران بلوغ که سطح هورمون رشد به طور طبیعی افزایش مییابد، خود را نشان دهد. در میان بزرگسالان، افرادی که این واریانت ژنی را داشتند، به طور متوسط حدود ۲۷۰ گرم تودهی عضلانی بیشتری نسبت به دیگران داشتند.
ژن نئاندرتالی تقویتکننده رشد عضلانی در جنوب و شرق آسیا رایجتر است و فراوانی آن در برخی جمعیتها به ۲۴ درصد میرسد
علاوه بر اینکه این ژن نئاندرتالی باعث افزایش عضله میشود، تأثیرات ظریف دیگری هم روی شکل جمجمه و دندانها دارد. افرادی که این ژن را دارند، معمولاً فک پایینشان کمی کوتاهتر و ریشهی دندانهایشان نیز اندکی کوتاهتر است. این تفاوتهای کوچک، باعث میشود که ساختار صورت آنها شباهت بیشتری به نئاندرتالها داشته باشد.
هوگو زبرگ، نویسندهی ارشد مطالعه، در پایان تأکید میکند: «جذاب است که بدانیم تغییر ژنتیکی به ارثرسیده از نئاندرتالها، هنوز هم میتواند بر بدن انسان امروزی تأثیر بگذارد. اما این عامل تنها یکی از عوامل ژنتیکی متعدد مؤثر بر رشد و شکل بدن است، به تنهایی نمیتواند تیپ بدنی نئاندرتالها را توضیح دهد و قطعاً ظاهر کلی یک فرد را تعیین نمیکند.»
پژوهش در ژورنال Current Biology منتشر شده است.
