اسفنج آشپزخانه؛ مزرعه پنهان پرورش باکتری که بوی بد هم ندارد!
حتماً تاکنون شنیدهاید که اسفنج آشپزخانه یکی از آلودهترین وسایل خانه است. اما شاید ندانید که این آلودگی چقدر میتواند جدی باشد و اینکه ظاهر و بوی اسفنج، هیچ نشانهای از خطرناک بودنش به همراه ندارد.
پژوهشی جدید نشان داده است که باکتریهای بیماریزا به طرز شگفتآوری در اسفنجها دوام میآورند و حتی پس از خشکشدن هم زنده میمانند. این یعنی وسیلهای که برای تمیزکردن ظروفتان استفاده میکنید، ممکن است خودش منبع اصلی آلودگی باشد.
پژوهشگران آلمانی خطر سه نوع باکتری را که معمولاً باعث مسمومیتهای غذایی شدید میشوند، روی اسفنجها بررسی کردند: اشریشیا کلی (عامل اسهال خونی)، سالمونلا (عامل مسمومیت غذایی حاد) و استافیلوکوکوس اورئوس (عامل عفونتهای پوستی و مسمومیت غذایی).
نتایج نگرانکننده بود. به نوشته آیافال ساینس، این باکتریها حتی با تعداد بسیار کم، روی اسفنج شروع به تکثیر کردند و جمعیتهای پایداری تشکیل دادند که حداقل تا ۱۴ روز دوام آوردند. نکتهی وحشتناکتر اینکه خشکشدن اسفنج هم مانعی برای بقای آنها نبود. این باکتریها توانستند حتی پس از خشکشدن کامل اسفنج هم زنده بمانند و دوباره فعال شوند.
اسفنج آشپزخانه به دلیل سطح متخلخل و رطوبت دائمی، محیطی ایدهآل برای رشد باکتریهای بیماریزا است
آیا این حجم از باکتری حتماً شما را بیمار میکند؟ پاسخ ساده نیست، اما محققان میگویند برای گروههای آسیبپذیر، خطر بسیار بالاست. خانوادههایی که کودک خردسال، فرد مسن یا کسی با سیستم ایمنی ضعیف دارند، باید بیشتر نگران باشند.
دکتر آندریاس هنزل، رئیس بخش ارزیابی خطر مؤسسه فدرال آلمان دراینباره میگوید: «تعداد قابلتوجهی از عفونتهای ناشی از غذا در خانههای شخصی رخ میدهد و این عفونتها همیشه به یکی دو روز ناراحتی ختم نمیشوند. سالمندان، کودکان و افراد دارای بیماریهای زمینهای ممکن است عوارض بسیار شدیدتری را تجربه کنند.»
اسفنجها به دلیل ویژگیهای فیزیکیشان، محیطی ایدهآل برای رشد باکتریها هستند:
- سطح متخلخل: حفرههای کوچک اسفنج، پناهگاههای امنی برای باکتریها ایجاد میکند که از دسترس شویندهها دور میمانند.
- رطوبت دائمی: اسفنجها مدت طولانی مرطوب میمانند و این رطوبت، بهترین شرایط را برای تکثیر میکروبها فراهم میکند.
- بقایای غذا: ذرات ریز غذا که در اسفنج گیر میکنند، منبع تغذیهی غنی برای باکتریها هستند.
شاید فکر کنید اگر اسفنج بوی بدی ندهد یا کثیف به نظر نرسد، پس تمیز است. اما پژوهش نشان میدهد حتی وقتی اسفنجها به شدت آلوده بودند، نه بوی نامطبوعی داشتند و نه ظاهرشان تغییر کرده بود. به همین دلیل، دانشمندان تأکید میکنند که تصمیمگیری برای تعویض اسفنج براساس بو یا ظاهر، اشتباهی بزرگ است.
نگرانی بزرگ دیگر، انتقال باکتریها از اسفنج به سطوح دیگر است. وقتی با یک اسفنج آلوده، بشقاب، لیوان یا تختهی خردکن را تمیز میکنید، باکتریها به راحتی به آن سطوح منتقل میشوند و میتوانند بعداً وارد غذای شما شوند. این یعنی اسفنج آلوده، مثل ناقل خاموش، آلودگی را به تمام آشپزخانه پخش میکند.
- چه موقع باید اسفنج آشپزخانه را دور بیندازیم؟09 اسفند 03مطالعه '6
- چرا اسفنجهای آشپزخانه بهترین مکان برای رشد باکتریها هستند؟15 اسفند 00مطالعه '3
-638bb7081d67bb742b22adb5?w=1920&q=75)
دانشمندان پیشنهاد نمیدهند اسفنجها را یکباره کنار بگذارید، اما تأکید میکنند که باید روش استفاده از آنها را تغییر دهید:
۱. تعویض منظم براساس زمان، نه بو: به جای اینکه منتظر بوی بد یا تغییر رنگ اسفنج باشید، یک برنامهی منظم برای تعویض آن داشته باشید. پیشنهاد میشود حداقل هر هفته یک بار اسفنج را عوض کنید.
۲. ضدعفونی با حرارت: اگر نمیخواهید اسفنج را دور بیندازید، آن را به مدت حداقل دو دقیقه در آب با دمای بالای ۷۰ درجهی سانتیگراد قرار دهید. این کار بیشتر باکتریها را از بین میبرد. اما توجه داشته باشید این روش هم نمیتواند تمام باکتریها را نابود کند و تعویض منظم همچنان بهترین راه است.
باکتریها حتی با تعداد بسیار کم روی اسفنج، میتوانند جمعیتهای پایداری تشکیل دهند که حداقل ۱۴ روز دوام میآورند
۳. قانونی ساده برای موارد خاص: اگر از اسفنج برای تمیز کردن سطوحی که با گوشت خام، مرغ یا ماهی تماس داشتهاند استفاده کردید، بلافاصله آن را دور بیندازید. این سطوح بیشترین خطر آلودگی را دارند و اسفنجی که آنها را تمیز میکند، به شدت آلوده میشود.
۴. ظروف را به مدت طولانی در سینک خیس نکنید: سینک آشپزخانه و شیر آب از آلودهترین نقاط خانه هستند. خیسکردن طولانیمدت ظروف در سینک، مانند ایجاد یک آبگوشت باکتریایی برای بشقابها و قابلمههاست. دست از این کار بردارید.
