محدودکردن ساعتهای غذاخوردن شاید به کاهش توان ذهنی کمک کند
پژوهشگران میگویند محدودکردن زمان صرف وعدههای غذایی و میانوعدهها به بازهای ۹ ساعته و پرهیز از غذاخوردن در ۴ ساعت پیش از خواب، شاید بتواند به کندشدن افت شناختی در سالهای سالمندی کمک کند.
مطالعهای آزمایشی روی زنان سالمند دارای اضافهوزن یا چاقی، نشان داده است افرادی که غذا را در یک بازهی زمانی محدود مصرف کردند، در برخی آزمونهای شناختی عملکرد بهتری نشان دادند. البته پژوهشگران تأکید میکنند که بهدلیل تعداد اندک شرکتکنندگان، یافتهها هنوز در مرحلهی مقدماتی قرار دارد و باید در مطالعات بزرگتر نیز تأیید شود. اگر چنین نتایجی تکرار شود، ممکن است نشان دهد غذاخوردن در بازهای نسبتا فشرده و پرهیز از خوردن در ساعات پایانی شب، در حفظ عملکرد شناختی نقش دارد.
سو شیپسیس، دانشمند تغذیه در دانشگاه راتگرز در نیوجرسی آمریکا، بهنقل از گاردین میگوید: «کاهش وزن بهتنهایی هم میتواند به کندشدن افت شناختی در سالمندی کمک کند، اما شاید برای افرادی که خارج از بازهی ۸ تا ۹ ساعته غذا نمیخورند و ۴ ساعت پیش از خواب دست از خوردن میکشند، فواید اضافی هم وجود داشته باشد.»
زوال عقل و بیماری آلزایمر هفتمین علت مرگ در جهان بهشمار میرود و هر سال نزدیک به ۲ میلیون مرگ را در سراسر جهان رقم میزند. برخی عوامل خطر مانند سن و ژنتیک اجتنابناپذیرند، اما کارشناسان باور دارند نزدیک به نیمی از موارد میتواند با تغییر سبک زندگی پیشگیری یا به تعویق انداخته شود. چاقی در میانسالی خطر زوال عقل را در سالهای بعدی زندگی تا ۳۰ درصد بالا میبرد.
شیپسیس یک کارآزمایی بالینی کوچک را هدایت کرد که در آن ۴۷ زن ۵۰ تا ۷۹ ساله، همگی دارای اضافهوزن یا چاقی، تشویق شدند در مدت ۶ ماه، روزانه ۵۰۰ کالری از رژیم غذایی خود حذف کنند. در میان این گروه، به ۲۶ نفر توصیه شد فقط در بازهی ۹ ساعته غذا بخورند. در حالت معمول، یعنی غذاخوردن بین ساعت ۱۰ صبح تا ۶ عصر، در حالی که باقی داوطلبان وعدههای خود را در زمانی حدود ۱۲ ساعت پخش کردند.
- دانشمندان خطرناکترین سن چاق شدن را شناسایی کردند12 اردیبهشت 05مطالعه '3
- غذاهای فوقفراوریشده در ایجاد زوال شناختی مؤثرند17 بهمن 01مطالعه '5
- تغذیه ناسالم میتواند آسیب جبرانناپذیر به مغز بزند05 اردیبهشت 03مطالعه '3
- فراتر از چاقی؛ غذاهای ناسالم حافظه ما را نیز ضعیف میکنند09 اردیبهشت 04مطالعه '3
در پایان کارآزمایی، هر دو گروه به کاهش وزنی مشابه رسیدند و میانگین کاهش وزن آنها حدود ۷ کیلوگرم بود. بااینحال، آزمونهای شناختی نشان داد افرادی که خوردن را به بازهی فشرده محدود کرده بودند، در آزمونهای برنامهریزی فضایی و حل مسئله عملکرد بهتری نسبت به دیگران داشتند. همچنین نشانههایی دیده شد که در آزمونهای حافظه و یادگیری خطاهای کمتری مرتکب شدهاند، هرچند در برخی آزمونهای چندوظیفگی و زمان واکنش، هر دو گروه عملکردی یکسان نشان دادند.
شیپسیس اثرات مشاهدهشده را «اندک» توصیف کرد، اما افزود همین نتایج نشان میدهد غذاخوردن در زمان محدود شاید توانایی یادآوری اطلاعات برای کارهای روزمره را بهبود بخشد و خطاهای مرتبط با حافظه، توجه و حل مسئله را کاهش دهد.
پرهیز از وعدههای سنگین در ساعات پایانی عصر میتواند کنترل قند خون، کارکرد عروق و التهاب را بهبود دهد
اکنون، پژوهشگران قصد دارند بررسی کنند چرا توجه به زمان خوردن، افزون بر نوع غذا، اهمیت دارد. بهنظر میرسد فواید احتمالی از برهمکنش پیچیدهی ریتم شبانهروزی، سوختوساز و التهاب ناشی شود.
در بسیاری از کشورها، غذاخوردن در بازهای ۱۴ ساعته رایج است و بدن تنها ۱۰ ساعت در طول شب بدون غذا میماند. بااینحال، پژوهشها از فواید آشکار افزایش زمان ناشتایی شبانه خبر میدهند؛ برای نمونه، گزارشی که در ژانویه منتشر شد، نشان داد نخوردن پس از ساعت ۷ عصر با بهبودهای معنادار در وزن بدن، شاخص تودهی بدنی، دور کمر، فشار خون و نشانگرهای سلامت متابولیک همراه است.
وندی هال، رئیس علوم تغذیه در کینگ کالج لندن، میگوید محدودکردن زمان وعدههای غذایی به بازهای فشرده ممکن است برای مغز سودمند باشد. او میافزاید: «غذاخوردن در زمان محدود رویکردی محتمل برای حمایت از سلامت شناختی در میانسالی و سالمندی افراد دارای اضافهوزن است، نه فقط به این دلیل که شاید به مدیریت وزن کمک کند، بلکه چون پرهیز از وعدههای سنگین در ساعات پایانی عصر میتواند کنترل قند خون، کارکرد عروق و التهاب را بهبود دهد.» البته، هال نیز هشدار داد که یافتهها هنوز مقدماتیاند.
جزئیات پژوهش در نشست ۲۰۲۶ گردهمایی سالانهی انجمن آمریکایی تغذیه ارائه شد.
