پیوند هنر با پیری زیستی؛ رفتن به سینما، موزه و تئاتر میتواند ما را جوانتر نگه دارد
پژوهشی نادر دربارهی پیوند میان حضور در رویدادهای فرهنگی و پیرشدن زیستی، از وجود ارتباطی احتمالی میان فعالیتهایی مانند تماشای تئاتر، بازدید از موزهها و تماشای فیلم در سینما با سالمترماندن بدن در سنین بالاتر خبر میدهد. دانشمندان میگویند این الگو میتواند نشانهای از ارتباط میان مشارکت فرهنگی و وضعیت سلامت بهتر در سالهای بعدی زندگی باشد.
بهگزارش رفراکتور، پژوهشگران مؤسسهی علوم توکیو، در نخستین مطالعهی طولی دربارهی مشارکت فرهنگی و پیرشدن زیستی، دادههای گردآوریشده از ۱۸۹۹ بزرگسال ۵۰ ساله و مسنتر را از مطالعهای انگلیسی دربارهی پیری، بررسی کردند. در مطالعه ۱۰ نشانگر فیزیولوژیک یا زیستنشانگر اندازهگیری شد: شاخصها شامل فشار نبض، فشار خون دیاستولیک، حجم بازدم اجباری، غلظت هموگلوبین، فیبرینوژن، هموگلوبین گلیکوزیله، کلسترول کمچگال، شاخص تودهی بدنی، قدرت چنگزدن و سرعت راهرفتن بود.
همچنین، شرکتکنندگان به نظرسنجی دربارهی میزان حضور در رویدادهای فرهنگی پاسخ دادند و دادههایی دربارهی تعداد دفعات حضورشان در سینما، گالری هنری یا موزه، تئاتر و کنسرت ارائه کردند. سنجش بر پایهی میانگین دفعات حضور در چند دورهی گردآوری داده انجام شد، نه تعداد شرکت در رویدادهای هر سال.
افراد سالمتر معمولاً بیشتر به رویدادهای عمومی میروند
دادهها نیز دستکم از دو نوبت، یعنی در سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۵، ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۷ و یا ۲۰۰۸ تا ۲۰۰۹ جمعآوری شد. برای پاسخها امتیازی از صفر تا پنج در نظر گرفته شد؛ صفر برای کسانی که هیچگاه در فعالیتهای فرهنگی فهرستشده شرکت نکرده بودند و پنج برای افرادی که ماهی دو بار یا بیشتر در چنین برنامههایی حضور داشتند. در مجموع، امتیاز نهایی هر فرد در بازهی صفر تا ۱۵ قرار گرفت.
وقتی پژوهشگران هر دو مجموعهی داده را کنار هم گذاشتند، به نتیجهای جالب رسیدند. افرادی با بالاترین میزان مشارکت فرهنگی، بهطور میانگین سن زیستی ۶۶٫۹ سال داشتند. در عوض، میانگین سن زیستی کسانی که هرگز یا بهندرت به مکانهایی مانند موزه و تئاتر میرفتند، سه سال بیشتر، یعنی ۶۹٫۹ سال ثبت شد.
پس از حذف عوامل آشکار مداخلهگر، از جمله درآمد خانوار، اشتغال و بیماریهای مزمن، مطالعه نشان داد که افزایش یک امتیاز در نمرهی نهایی مشارکت فرهنگی با ۰٫۰۸۵ سال، یعنی ۳۱ روز سن زیستی کمتر همراه بوده است.
اما پژوهشگران خود نیز به محدودیتهای آشکار نتایج اشاره کردهاند. مهمترین نکته این است که افراد سالمتر معمولاً بیشتر به رویدادهای عمومی میروند، رفتوآمد و استفاده از فضاهای عمومی را هم راحتتر انجام میدهند که بیشتر برای افراد فاقد محدودیت حرکتی طراحی شدهاند.
- گرمای شدید ممکن است روند پیری زیستی افراد مسن را تسریع کند15 اسفند 03مطالعه '3
- مصرف بیشازحد قند افزوده ممکن است پیری بیولوژیکی را تسریع کند24 مرداد 03مطالعه '3
- شناسایی ۸ معیار سبک زندگی که میتواند پیری بیولوژیکی را آهسته کند02 تیر 03مطالعه '4
- نسل جدید سریعتر از گذشته پیر میشود؛ علت شیوع سرطان زودرس شاید همین باشد16 روز قبلمطالعه '3
علاوهبراین، افزایش هزینههای زندگی در بسیاری از کشورها، باعث شده است که سالنهای تئاتر برای پر کردن صندلیها با دشواری روبهرو شوند و بعضی کنسرتها و رویدادهای دیگر نیز به دلیل فروش اندک لغو شوند.
هنر و فرهنگ برای بسیاری از مردم، نخستین بخشهایی از بودجه هستند که در تنگنای مالی حذف میشوند. هرچند میتوان کاهش استقبال از سینما را به سرویسهای پخش آنلاین نسبت دهیم، سینما هم دیگر تفریح ارزانی نیست و بیشتر مردم میگویند تماشای فیلم روی پردهی بزرگ سینما برایشان گران تمام میشود.
پژوهشگران تأکید کردهاند که ثروت، زمان و سلامت، نقش بزرگی در میزان دسترسی مردم به فرهنگ و هنر دارند، اما در عین حال یادآور شدهاند که راههای ارزانتری هم برای بهرهبردن از فرهنگ وجود دارد و اگر شرایطش فراهم باشد، دستکم میتوان در کنار بهرهبردن از فرهنگ، کمی هم پیادهروی کرد. پژوهشگران میگویند تأثیر فعالیتهای فرهنگی میتواند با فعالیت بدنی مکرر مقایسه شود. همچنین، دریافتند که زنان بیشتر از مردان در اوقات فراغتشان به فعالیتهای فرهنگی میپردازند.
در نهایت، تیم پژوهش بر اهمیت فراهمکردن رویدادها و فضاهای فرهنگی برای افرادی که در مناطقی با دسترسی محدود زندگی میکنند، تأکید کردهاند. پژوهشگران خاطرنشان میکنند که مطالعات آینده باید با هدف بررسی بلندمدت این موضوع انجام شود که آیا مشارکت فرهنگی واقعا سلامت زیستی را تقویت میکند یا خیر. همچنین، سازوکارهای احتمالی اثرگذار نیز باید واکاوی شوند.
مطالعه در ژورنال اپیدمیولوژی و سلامت جامعه منتشر شده است.
