چین اولین ایمپلنت مغزی دنیا را برای استفاده تجاری تایید کرد

برای اولین‌بار در سطح دنیا، چین مجوز استفاده تجاری از یک دستگاه ایمپلنت مغزی را صادر کرده که با هدف تسهیل ارتباط و بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به آسیب نخاعی طراحی شده است. این دستگاه، نوعی رابط مغز و کامپیوتر (BCI) محسوب می‌شود که توسط نوراکل مدیکال تکنولوژی، شرکت مستقر در شانگهای و یکی از رقیبان جدی نورالینک ایلان ماسک، ساخته شده است.

رابط مغز و کامپیوتر دستگاهی است که ازطریق جراحی درون یا روی مغز کاشته می‌شود و از آنجا سیگنال‌های الکترونیکی نورون‌ها را ثبت می‌کند. سپس نرم‌افزار، این سیگنال‌ها را رمزگشایی می‌کند و از آن‌ها برای انجام برخی وظایف، مثلاً کنترل نشانگر کامپیوتر یا اندام مصنوعی استفاده می‌شود. ایمپلنت‌های مغزی از دهه‌ها پیش در کارآزمایی‌های بالینی مورد ارزیابی قرار گرفته بودند؛ اما قبلاً هیچ‌کدام مجوز استفاده گسترده در میان بیماران را کسب نکرده بودند.

رابط مغز و کامپیوتر نوراکل، ایمپلنتی بی‌سیم با ابعادی در حد سکه است که روی سطح غشای بیرونی مغز قرار می‌گیرد و با بهره‌گیری از سیگنال‌های الکتریکی، یک دستکش رباتیک را کنترل می‌کند. این دستگاه به‌طور خاص برای افراد مبتلا به آسیب نخاعی طراحی شده؛ اما مجوز فعلی آن محدود به بیمارانی است که همچنان مقداری توانایی حرکتی در اندام فوقانی خود حفظ کرده‌اند.

رابط‌های مغز و کامپیوتر به‌طور کلی با هدف کمک به افراد مبتلا به معلولیت نخاعی یا سایر معلولیت‌ها، ساخته می‌شوند. شرکت نورالینک اعلام کرده است که قصد دارد در آینده دستگاه خود را برای افراد سالم نیز در دسترس قرار دهد؛ هرچند دستیابی به این هدف نیازمند صرف زمان و تلاش بیشتر است.

یکی از اولین و موفق‌ترین نمونه‌های BCI در اوایل دهه ۲۰۰۰ توسط گروه تحقیقاتی برین‌گیت ساخته شد. این دستگاه به افرادی که دچار معلولیت شده بودند (ازجمله بیماران مبتلا به اسکلروز جانبی آمیوتروفیک یا سندرم قفل‌شدگی) کمک می‌کرد با استفاده از ماوس کامپیوتر و صفحه کلید مجازی، قادر به تایپ‌کردن و برقراری ارتباط با دیگران باشند.

در حال حاضر، شرکت نورالینک ایلان ماسک در ایالات متحده نزدیک‌ترین شرکت به تجاری‌سازی فناوری BCI است؛ اما نگرانی‌هایی پیرامون ایمنی دستگاه همچنان وجود دارد. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) ابتدا در سال ۲۰۲۲ درخواست آزمایش بالینی این دستگاه را رد کرد؛ اما درنهایت مجوز لازم صادر شد و نولاند اربا، فرد ۳۰ ساله‌ای که از زیر گردن فلج شده بود، به اولین کاربر ایمپلنت نورالینک تبدیل شد. تا ژانویه ۲۰۲۶، تعداد ۲۱ شرکت‌کننده در کارآزمایی‌های نورالینک ثبت‌نام کرده بودند.

استارتاپ‌های آمریکایی دیگری مانند سینکرون و پرادرومیکس نیز در حال ساخت رابط‌های مغز و کامپیوتر هستند و آزمایش‌های بالینی پیوسته‌ای را اجرا می‌کنند.

اما با وجود پیشرفت‌های چشمگیر در رابط‌های مغز و کامپیوتر، این دستگاه‌ها هنوز به عنوان ابزارهای آزمایشی شناخته می‌شوند. نصب ایمپلنت‌های مغزی نیازمند جراحی‌های پیچیده و تهاجمی روی مغز است که خطراتی نظیر عفونت و بروز عوارض به همراه دارد. همچنین، ایمپلنت‌ها ممکن است گاهی‌اوقات جابه‌جا یا درطول زمان باعث ایجاد بافت زخم شوند که کیفیت سیگنال‌ها را کاهش می‌دهد. تاکنون هیچ رابط‌ مغز و کامپیوتری در ایالات متحده برای استفاده تجاری تایید نشده است.