چاقی میتواند خطر ابتلا به بیماریهای عفونی را افزایش دهد
چاقی فقط خطر بیماریهای قلبی یا دیابت را بالا نمیبرد، بلکه احتمال بستری شدن در بیمارستان یا مرگ بر اثر بسیاری از بیماریهای عفونی را هم بهطور چشمگیری افزایش میدهد. بر اساس پژوهشی جدید، از هر ۱۰ مرگ ناشی از عفونت در جهان، یک مورد با چاقی مرتبط است.
در مطالعه جدید که روی بیش از ۵۰۰ هزار نفر انجام شد، مشخص شد داشتن وزن ناسالم خطر ابتلا به بیماری شدید و مرگ ناشی از اغلب بیماریهای عفونی از جمله آنفلوانزا، ذاتالریه، عفونتهای دستگاه گوارش، عفونتهای مجاری ادراری و کووید-۱۹ را افزایش میدهد. به بیان ساده، چاقی میتواند بدن را در برابر طیف گستردهای از عوامل عفونی آسیبپذیرتر کند.
پژوهشگران برآورد کردهاند چاقی ممکن است در حدود ۶۰۰هزار مورد از ۵٫۴ میلیون مرگ سالانه ناشی از بیماریهای عفونی در جهان نقش داشته باشد؛ یعنی حدود ۱۱ درصد از کل این مرگها. دکتر سولیا نیبرگ از دانشگاه هلسینکی و نویسنده اول مطالعه، هشدار میدهد این وضعیت احتمالاً در آینده بدتر خواهد شد. با افزایش نرخ چاقی در جهان، تعداد بستریها و مرگهای مرتبط با عفونت نیز بیشتر میشود.
به گفته نیبرگ، برای کاهش خطر عفونتهای شدید و سایر مشکلات ناشی از چاقی، نیاز فوری به سیاستهایی وجود دارد که به مردم کمک کند وزن سالمتری داشته باشند؛ برای مثال دسترسی بهتر به غذای سالم و مقرونبهصرفه و فراهمشدن فرصتهای بیشتر برای فعالیت بدنی. او همچنین تأکید میکند در شرایط فعلی، بهویژه برای افراد مبتلا به چاقی، بسیار مهم است که واکسیناسیون خود را بهروز نگه دارند تا خطر بیماریهای عفونی شدید کاهش یابد.
از هر ۱۰ مرگ ناشی از عفونت در جهان، تقریباً یک مورد با چاقی مرتبط است
در دوران دنیاگیری کووید-۱۹ مشخص شد افراد مبتلا به چاقی بیشتر در معرض بستری شدن یا مرگ قرار دارند. بااینحال، تا پیش از مطالعهی اخیر شواهد گستردهای وجود نداشت که نشان دهد این ارتباط برای بیماریهای عفونی بهطور کلی هم برقرار است. پژوهش جدید تلاش کرد این خلأ علمی را پر کند.
بهگزارش گاردین، پژوهشگران دادههای ۶۷هزار بزرگسال در دو مطالعه در فنلاند و همچنین دادههای ۴۷۰هزار نفر از پایگاه بزرگ بیوبانک بریتانیا در بریتانیا را بررسی کردند. شاخص توده بدنی یا BMI شرکتکنندگان اندازهگیری شد. BMI عددی است که از تقسیم وزن بر مجذور قد به دست میآید و برای دستهبندی وزن افراد استفاده میشود. در پژوهش، BMI برابر یا بالاتر از ۳۰ بهعنوان چاقی در نظر گرفته شد. شرکتکنندگان بهطور متوسط ۱۳ تا ۱۴ سال پیگیری شدند؛ میانگین سن آنها در شروع مطالعه ۴۲ سال در گروه فنلاندی و ۵۷ سال در گروه بریتانیایی بود.
نتایج نشان داد افراد مبتلا به چاقی در مقایسه با افراد دارای BMI سالم (بین ۱۸٫۵ تا ۲۴٫۹)، ۷۰ درصد بیشتر در معرض بستری شدن یا مرگ ناشی از هر نوع بیماری عفونی قرار دارند. همچنین هرچه وزن بیشتر باشد، خطر نیز بیشتر میشود.
پروفسور میکا کیویمکی از دانشگاه کالج لندن میگوید یافتهها نشان میدهد چاقی یک عامل خطر برای طیف گستردهای از بیماریهای عفونی است و احتمالاً سازوکارهای زیستی مشترکی در این میان نقش دارند. یکی از توضیحهای احتمالی این است که چاقی عملکرد سیستم ایمنی را تضعیف میکند. در این حالت بدن توان کمتری برای مقابله با باکتریها، ویروسها، قارچها و انگلها دارد و در نتیجه بیماری شدیدتر میشود.
دلایل احتمالی ارتباط بین چاقی و عفونت شامل تضعیف سیستم ایمنی در افراد چاق است که بدن را در مقابله با عوامل عفونی آسیبپذیرتر میکند
مطالعه همچنین نشان داد میزان مرگومیر مرتبط با چاقی در کشورهای مختلف متفاوت است. در بریتانیا حدود یکششم مرگهای ناشی از بیماریهای عفونی با چاقی مرتبط بود و در آمریکا این رقم به یکچهارم میرسید. در مقابل، در ویتنام فقط ۱٫۲ درصد از مرگهای عفونی با چاقی مرتبط بود.
پژوهشگران به محدودیتهای مطالعه نیز اشاره کردهاند. این تحقیق بر دادههای مشاهدهای تکیه دارد؛ یعنی ارتباط میان چاقی و مرگ یا بستری ناشی از عفونت را نشان میدهد، اما نمیتواند بهطور قطعی ثابت کند که چاقی علت مستقیم این پیامدها است. دکتر سارا احمدی ابهری از کالج امپریال لندن میگوید برآوردهای جهانی نشان میدهد این مشکل تا چه اندازه بزرگ است، اما باید نتایج با احتیاط تفسیر شوند.
با وجود محدودیتها، یافتههای جدید تصویر روشنی ارائه میدهد: چاقی نهتنها با بیماریهای مزمن مرتبط است، بلکه میتواند خطر بسیاری از عفونتها را هم افزایش دهد؛ موضوعی که با افزایش نرخ چاقی در جهان اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
پژوهش در ژورنال Lancet منتشر شده است.