۱۳ سال پس از عرضهی GTA 5، نسخهی جدید این مجموعه از راه رسید تا گیمرها را با خودش به وایس سیتی ببرد.
امروز قرار نیست اتفاقی غیرعادی در آسمان رخ دهد. زمین همچنان میچرخد، مردم به محل کارشان میروند، خیابانها شلوغ میشوند و زندگی مسیر همیشگیاش را ادامه میدهد؛ اما در گوشهوکنار جهان، برای صدها میلیون نفر، امروز با روزهای دیگر فرق دارد. بعضی از آنها از مدتها قبل این تاریخ را در تقویمشان علامت زدهاند، برخی برای بازی کردن برنامه ریختهاند و عدهای هم شاید تمام روز منتظر بمانند تا سرانجام پشت کنسول بنشینند.
امروز، ۲۷ آبان، روز عرضهی GTA 6 است.
شاید برای کسی که بازیهای ویدیویی را دنبال نمیکند، ماجرا چندان عجیب نباشد. یک شرکت بازیسازی، پس از سالها نسخهی جدید یکی از محصولات موفقش را منتشر کرده است. اما برای کسانی که با مجموعهی Grand Theft Auto بزرگ شدهاند، این توضیح ساده نمیتواند تمام ماجرا را بیان کند.
۱۳ سال و ۲ ماه از عرضهی نسخهی قبلی GTA میگذرد
آخرین باری که راکاستار یک نسخهی اصلی و شمارهدار از GTA را منتشر کرد، ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۳ (۲۶ شهریور ۱۳۹۲) بود. بیش از ۱۳ سال از آن روز میگذرد؛ ۱۳ سال و دو ماهی که طی آن دنیا تغییر کرد، نسل تازهای از کنسولها آمدند، فناوریهایی که زمانی غیرممکن به نظر میرسیدند به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شدند و میلیونها نفر از دوران نوجوانی به بزرگسالی رسیدند.
در تمام این سالها، یک نام همچنان در فهرست بازیهایی باقی ماند که مردم انتظارش را میکشیدند: GTA 6.
اکنون آن انتظار به پایان رسیده است. قفل دیجیتالی بازی در مناطق مختلف جهان، با رسیدن ساعت به نیمهشبِ محلی، باز میشود و گیمرها میتوانند وارد خیابانهای وایس سیتی شوند. این بار خبری از مایکل، فرانکلین و ترور در مرکز روایت نیست؛ لوسیا و جیسون شخصیتهای اصلی داستان تازهی راکاستار هستند.
اما پیش از آنکه به آیندهی این مجموعه نگاه کنیم، شاید بد نباشد به عقب برگردیم؛ به روزی که همهی این انتظار از آنجا آغاز شد.
آخرین بار که یک GTA جدید منتشر شد، دنیا شکل دیگری داشت
شهریور سال ۱۳۹۲ را به یاد بیاورید.
پلیاستیشن ۳ و ایکسباکس ۳۶۰ کنسولهایی بودند که GTA 5 روی آنها منتشر شد. پلیاستیشن ۴ هنوز به بازار نرسیده بود و مایکروسافت هم برای عرضهی ایکسباکس وان آماده میشد.
اپل بهتازگی آیفون 5s را معرفی کرده بود و وقتی GTA 5 منتشر شد، هنوز سه روز تا ورود آن گوشی به فروشگاهها باقی مانده بود. خبری از تیکتاک امروزی نبود، هوش مصنوعی مولدی مانند ChatGPT در زندگی مردم حضور نداشت و بسیاری از فناوریهایی که حالا بدیهی به نظر میرسند، هنوز در مرحلهی آزمایش یا توسعه بودند.
دنیای بازیهای ویدیویی نیز تفاوت زیادی با شرایط امروز داشت. خرید نسخهی فیزیکی بازیها همچنان بخش مهمی از فرهنگ گیمینگ بود و در شب انتشار GTA 5، صفهایی مقابل فروشگاههای بازی در کشورهای مختلف شکل گرفت.
تصور آن صحنهها در دنیای امروز، دشوار است. نوجوانانی که برای گرفتن یک دیسک ساعتها انتظار میکشیدند، فروشندگانی که جعبههای بازی را به مشتریان تحویل میدادند و کسانی که با عجله به خانه برمیگشتند تا دیسک را داخل کنسول بگذارند.
از تشکیل صفهای طولانی برای خرید GTA 5 تا دانلود GTA 6 از یک هفته قبل از عرضه
امروز شرایط فرق کرده است. بسیاری از خریداران GTA 6 بازی را از قبل روی کنسول پلی استیشن یا ایکس باکس دانلود کردهاند و فقط منتظر زمان فعال شدن آن هستند. حتی نسخهی فیزیکی جدید بازی نیز بهجای دیسک، کد دانلود دارد.
در سال ۲۰۱۳ باید برای خرید بازی به فروشگاه میرفتید یا منتظر رسیدن نسخهی سفارشدادهشده میماندید. اکنون میتوان ساعتها پیش از انتشار، بیش از ۲۰۰ گیگابایت داده را دانلود کرد و در لحظهی مقرر، بدون خروج از خانه، وارد دنیایی تازه شد.
فاصلهی این دو تجربه فقط به تغییر روش خرید بازی محدود نمیشود. در واقع، بخش بزرگی از فرهنگ بازی کردن در همین ۱۳ سال تغییر کرده است.
امروز تماشای دیگران هنگام بازی، دنبال کردن استریمرها، دیدن ویدیوهای کوتاه از اتفاقات عجیب بازیها و صحبت دربارهی آنها در شبکههای اجتماعی، برای بسیاری از مخاطبان بهاندازهی خود بازیکردن اهمیت دارد. GTA 6 در چنین جهانی منتشر میشود؛ جهانی که ممکن است یک اتفاق چندثانیهای در گوشهای از نقشهی بازی، ظرف چند ساعت به موضوع بحث میلیونها نفر تبدیل شود.
راکاستار باید محصولی را به این جهان عرضه کند که ریشههایش به دنیای کاملاً متفاوت سال ۲۰۱۳ برمیگردد.
۱۳ سال انتظار؛ برای یک بازی یا برای بخشی از زندگی خودمان؟
کسی که هنگام انتشار GTA 5 سیزدهساله بود، اکنون ۲۶ سال دارد.
ممکن است آن روزها بزرگترین دغدغهاش تمام کردن تکالیف مدرسه و پیدا کردن فرصتی برای بازی کردن بوده باشد. امروز شاید شاغل باشد، مسئولیتهای خانوادگی داشته باشد یا برای پیدا کردن چند ساعت وقت آزاد در پایان هفته برنامهریزی کند.
کسی که در سال ۲۰۱۳ دانشجو بود، حالا احتمالاً مسیر طولانیتری را در زندگی پشت سر گذاشته است. عدهای شهر یا کشورشان را تغییر دادهاند، برخی ازدواج کردهاند، بعضی دوستان قدیمیشان را از دست دادهاند و بعضی دیگر هنوز با همان دوستان دربارهی بازیهای جدید صحبت میکنند.
در این فاصله، اتفاقات زیادی افتاده است که هیچ ارتباطی به دنیای بازیها ندارند. جهان یک همهگیری بزرگ را پشت سر گذاشته، روش کار و ارتباط بسیاری از مردم تغییر کرده و فناوری در بخشهای مختلف زندگی حضور پررنگتری پیدا کرده است.
بااینحال، در گوشهای از خاطرات تعداد زیادی از گیمرها، تصویری از لسسانتوس همچنان زنده مانده است.
در گوشهای از خاطرات، تصویری از لس سانتوس همچنان زنده است
شاید اولین باری که مایکل را دیدند، اولین فرار از دست پلیس، رانندگی در خیابانهای آفتابی شهر یا بالا رفتن از کوه چلیاد را به یاد بیاورند. شاید هم خاطرهی آنها به خود بازی ارتباط مستقیمی نداشته باشد؛ به دوستی مربوط باشد که کنارش بازی میکردند، کنسولی که با پسانداز خریدند یا شبی که تا صبح بیدار ماندند.
بازیهای ویدیویی چنین ویژگی عجیبی دارند. گاهی خاطرهی یک مرحله یا مأموریت، به خاطرهی دورهای از زندگی تبدیل میشود.
برای همین است که انتظار GTA 6 را نمیتوان فقط با تعداد روزهای سپریشده اندازه گرفت. فاصلهی دو بازی برای یک نفر ممکن است فاصلهی مدرسه تا دانشگاه باشد و برای دیگری، فاصلهی اولین شغل تا تشکیل خانواده.
راکاستار در طول این ۱۳ سال فرصت داشته است بازی جدیدش را توسعه دهد؛ اما مخاطبانش هم در این مدت تغییر کردهاند. کسانی که امروز منتظر GTA 6 هستند، لزوماً همان آدمهایی نیستند که سال ۲۰۱۳ برای GTA 5 هیجان داشتند.
و شاید همین موضوع، انتشار بازی جدید را به اتفاق متفاوتی تبدیل میکند: این بار فقط یک بازی قدیمی بازنمیگردد؛ بخشی از خاطرات یک نسل دوباره زنده میشود.
GTA 5 قرار نبود اینهمه دوام بیاورد
برای درک اهمیت امروز، باید به موفقیت غیرعادی GTA 5 نگاه کنیم.
این بازی در ۲۴ ساعت نخست انتشارش بیش از ۸۰۰ میلیون دلار فروش داشت و طبق اعلام شرکت تیکتو، درآمد حاصل از فروش آن تنها در سه روز از یک میلیارد دلار عبور کرد.
اما نکتهی عجیبتر، آن چیزی بود که در سالهای بعد اتفاق افتاد.
بازیای که ابتدا برای پلیاستیشن ۳ و ایکسباکس ۳۶۰ ساخته شده بود، به نسل بعدی کنسولها رفت، برای کامپیوتر منتشر شد و بعدتر به پلی استیشن ۵ و ایکس باکس سری ایکس و اس هم راه پیدا کرد.
در همین فاصله، GTA Online به تجربهای بزرگ و مداوم تبدیل شد. گیمرها خودرو خریدند، کسبوکار راه انداختند، سرقتهای گروهی انجام دادند و ساعتهای طولانی را در دنیایی سپری کردند که راکاستار مرتب محتوای تازهای به آن اضافه میکرد.
برای بعضی از گیمرها، GTA 5 دیگر یک بازی با داستان مشخص و پایان معلوم نبود؛ به مکانی مجازی تبدیل شده بود که سالها به آن بازمیگشتند.
نتیجهی این ماندگاری در آمار فروش هم دیده میشود. طبق تازهترین اطلاعات اعلامشده از سوی تیکتو در آبان امسال، فروش GTA 5 در سراسر جهان به نزدیک ۲۳۵ میلیون نسخه رسید؛ عددی که برای یک بازی منتشرشده در سال ۲۰۱۳ خیرهکننده به نظر میرسد.
نسخهی پنجم آنقدر دوام آورد که توانست چند نسل از سختافزارهای بازی را تجربه کند، اما این موفقیت یک پیامد مهم هم داشت: هرچه GTA 5 بزرگتر میشد، انتظار از جانشینش بیشتر بالا میرفت.
راکاستار دیگر فقط وظیفه نداشت یک بازی خوب بسازد. مخاطبان انتظار داشتند اثری عرضه کند که بتواند موفقیت یکی از پرفروشترین بازیهای تاریخ را تکرار کند و در بعضی زمینهها از آن جلو بزند.
در چنین شرایطی، ساخت GTA 6 به کاری بسیار دشوارتر از تولید یک دنبالهی معمولی تبدیل شد.
رکوردشکنیها حتی قبل از عرضهی GTA 6 شروع شدند
چهارم دسامبر ۲۰۲۳ (چهاردهم آذر ۱۴۰۲)، راکاستار نخستین تریلر GTA 6 را منتشر کرد.
پس از سالها شایعه، گمانهزنی و انتظار، بالاخره تصاویر رسمی بازی جدید از راه رسیدند. وایسسیتی با ظاهری تازه برگشته بود و برای نخستین بار لوسیا و جیسون در مرکز توجه قرار گرفتند.
واکنش مخاطبان بهاندازهای گسترده بود که تریلر اول توانست در ۲۴ ساعت نخست، بیش از ۹۰ میلیون بازدید در یوتیوب به دست آورد؛ رکوردی که در کتاب رکوردهای گینس ثبت شد. امروز تریلر بیش از ۳۰۰ میلیون بازدید دارد.
این عدد دربارهی خود بازی چیز زیادی نمیگفت؛ هنوز مشخص نبود تجربهی نهایی تا چه اندازه موفق خواهد بود. اما نشان میداد مردم تا چه حد مشتاقاند دوباره وارد دنیای GTA شوند.
تریلر اول GTA 6 توانست در ۲۴ ساعت بیش از ۹۰ میلیون بازدید در یوتیوب کسب کند
از آن زمان، هر تصویر، ویدیو یا اطلاعیهی جدید میتوانست به موضوع بحث گستردهای تبدیل شود. گیمرها جزئیات تریلرها را بررسی میکردند، دربارهی نقشهی لئونیدا نظریه میساختند و تلاش میکردند از میان چند ثانیه تصویر، اطلاعات بیشتری دربارهی جهان بازی به دست آورند.
در این میان، تاریخ انتشار هم تغییر کرد. بازی ابتدا برای سال ۲۰۲۵ برنامهریزی شده بود، سپس عرضهی آن به اواسط ۲۰۲۶ موکول شد و سرانجام راکاستار ۱۹ نوامبر را بهعنوان تاریخ جدید اعلام کرد.
هر تأخیر، هم ناامیدی به همراه داشت و هم بار انتظارات را سنگینتر کرد.
اما شاید بزرگترین چالش راکاستار همینجا شکل گرفته باشد. در سالهای طولانی انتظار، هر گیمر نسخهای خیالی از GTA 6 در ذهن خودش ساخته است؛ بازیای که باید زندهترین شهر ممکن را داشته باشد، آزادی عمل بیسابقهای ارائه کند، داستانی فراموشنشدنی روایت کند و حتی از تجربهی بهترین بازیهای یک دههی گذشته جلو بزند.
هیچ بازیای نمیتواند تمام این انتظارهای متفاوت را برآورده کند.
از امروز، راکاستار دیگر با تصویری که مخاطبان در ذهنشان ساختهاند، رقابت نمیکند؛ با محصول واقعی خودش روبهرو میشود. بازیای که باید با همان معیارهایی سنجیده شود که هر اثر دیگری را با آنها قضاوت میکنیم: کیفیت طراحی، داستان، گیمپلی، عملکرد فنی و میزان لذتی که به گیمر میدهد.
شهرت GTA 6 میتواند شروع کار را برایش آسان کند، اما تضمینی برای موفقیت هنری آن نیست.
امروز، خیابانهای وایس سیتی دوباره باز میشوند
شهر وایس سیتی برای طرفداران قدیمی GTA نامی آشنا است.
بسیاری از گیمرها نخستین بار در نسخهی Vice City سال ۲۰۰۲ وارد خیابانهای آفتابی این شهر خیالی شدند؛ شهری که از میامی الهام گرفته بود و با چراغهای نئونی، موسیقی دههی ۱۹۸۰ و فضای خاصش در خاطرهها ماند.
اکنون راکاستار پس از سالها به وایس سیتی بازگشته است، اما قرار نیست گیمرها همان شهر قدیمی را با گرافیک بهتر تجربه کنند.
وایس سیتی جدید بخشی از ایالت خیالی لئونیدا است؛ جهانی که زندگی مدرن آمریکا، فرهنگ شبکههای اجتماعی، تجمل، فقر، شهرت و جنایت در آن درهم آمیختهاند.
لوسیا و جیسون، دو شخصیت اصلی بازی، درگیر ماجرایی جنایی میشوند که آنها را به بخشهای مختلف این جهان میکشاند. راکاستار وعده داده است بزرگترین و پرجزئیاتترین تجربهی خود را ارائه کند؛ ادعایی که از امروز قرار است در عمل محک بخورد.
اما اهمیت GTA همیشه به اندازهی نقشه، تعداد خودروها یا کیفیت بافتهای گرافیکی محدود نبوده است.
این مجموعه طی سالهای طولانی موفق شده تصویری اغراقشده، طنزآمیز و گاهی تلخ از جامعهی آمریکا ارائه دهد. از فرهنگ مصرفگرایی و رسانهها گرفته تا سیاست، شهرت، ثروت و رؤیای موفقیت، تقریباً هیچ موضوعی از نگاه طعنهآمیز راکاستار در امان نمانده است.
اکنون سؤال جالبی پیش روی سازندگان قرار دارد: در دنیایی که بسیاری از اتفاقات واقعی، عجیبتر از داستانهای ساختگی به نظر میرسند، یک بازی ویدیویی چگونه میتواند همچنان جامعه را به طنز بکشد؟
GTA 6 در جهانی منتشر میشود که گوشیهای هوشمند تقریباً همیشه در دسترساند، رفتارهای عجیب میتوانند ظرف چند ساعت میلیونها بازدید بگیرند و مرز میان شهرت، نمایش و زندگی شخصی هر روز مبهمتر میشود.
انتخاب وایس سیتی برای بازگشت GTA، فرصتی مناسب به راکاستار داده است تا برداشت تازهای از همین جهان ارائه کند.
و البته هنوز باید دید بازی نهایی تا چه اندازه از این فرصت استفاده میکند.
امروز همه منتظرند؛ حتی کسانی که نمیتوانند بازی کنند
عرضهی GTA 6 برای همه به معنای شروع فوری بازی نیست.
این بازی فعلاً برای پلیاستیشن ۵ و ایکسباکس سری ایکس و اس منتشر شده است و نسخهی کامپیوتر تاریخ انتشار مشخصی ندارد. برای کسانی که کنسول مناسب ندارند، هزینهی خرید بازی و سختافزار یا محدودیت دسترسی به سرویسهای مرتبط، میتواند مانعی جدی باشد.
شاید کسی که امروز هنوز کنسول جدیدی ندارد، سالها بعد GTA 6 را تجربه کند
در ایران نیز خرید یک بازی جدید بهسادگی چیزی نیست که در بسیاری از بازارهای دیگر تجربه میشود. قیمت کنسول بازی، هزینهی تهیهی بازی و دردسرهای دسترسی به فروشگاههای دیجیتال، برای بخشی از مخاطبان اهمیت زیادی دارد.
بااینحال، برای دنبال کردن چنین روزی، لزوماً نیازی به داشتن بازی نیست.
بعضیها اولین تصاویر گیمپلی را تماشا میکنند، برخی منتظر بررسیهای فنی میمانند و عدهای هم ترجیح میدهند تا زمانی که خودشان امکان تجربهی بازی را پیدا نکردهاند، از دیدن جزئیات داستان خودداری کنند.
این یکی از ویژگیهای رویدادهای بزرگ دنیای سرگرمی است: دامنهی توجه به آنها بسیار فراتر از جمع کسانی میرود که در همان لحظه محصول را میخرند.
شاید کسی که امروز هنوز کنسول جدیدی ندارد، سالها بعد GTA 6 را تجربه کند؛ همانطور که بسیاری از گیمرها، GTA 5 را مدتها پس از انتشار اولیهاش بازی کردند.
برای همین، امروز همزمان دو اتفاق در جریان است: پایان انتظار گروهی از گیمرها و آغاز انتظاری تازه برای کسانی که هنوز به بازی دسترسی ندارند.
پایان یک انتظار، آغاز یک خاطره
از امروز، GTA 6 دیگر فقط مجموعهای از تریلرها، تصاویر تبلیغاتی، شایعات و وعدهها نیست. یک بازی واقعی است؛ با تمام نقاط قوت و ضعف احتمالیاش.
در روزها و هفتههای آینده، اتفاقات جالبی خواهیم دید. گیمرها دربارهی داستان بحث میکنند، جزئیات پنهان را پیدا خواهند کرد و احتمالاً ویدیوهای بیشماری از اتفاقات عجیب خیابانهای وایس سیتی در اینترنت منتشر میشود.
ممکن است برخی از توقعات برآورده نشوند. شاید بخشهایی از بازی ناامیدکننده باشند و شاید هم راکاستار بتواند بار دیگر استانداردهای تازهای برای بازیهای جهانباز تعریف کند.
هنوز برای قضاوت نهایی زود است؛ اما یک موضوع را میتوان همین امروز با اطمینان گفت: تعداد کمی از بازیهای ویدیویی توانستهاند برای چنین مدت طولانی، انتظار مخاطبان را زنده نگه دارند و انتشارشان به اتفاقی فراتر از جامعهی گیمرها تبدیل شود.
در سال ۲۰۱۳، وقتی نخستین گیمرها وارد لسسانتوس شدند، نمیدانستند تا انتشار GTA بعدی باید بیش از ۱۳ سال صبر کنند. احتمالاً بسیاری از آنها تصور میکردند چند سال دیگر دوباره همین هیجان را تجربه خواهند کرد.
زندگی اما طبق برنامهی بازیسازها پیش نمیرود. در این سالها، آدمها بزرگ شدند، دوستانی از هم دور شدند، خانوادههایی شکل گرفتند و بسیاری از چیزهایی که زمانی مهم بودند، جای خود را به دغدغههای تازه دادند.
امشب، شاید کسی که در سال ۲۰۱۳ همراه دوستان مدرسهاش GTA 5 بازی میکرد، بعد از یک روز طولانی کار، کنترلر را بردارد و برای نخستین بار وارد وایس سیتی شود.
شاید هم آن دوست قدیمی دیگر کنارش نباشد؛ اما دیدن لوگوی راکاستار روی صفحه، برای چند لحظه او را به همان اتاق، همان کنسول و همان روزهای دور برگرداند.
نمیدانیم GTA 6 در نهایت چه جایگاهی در تاریخ بازیهای ویدیویی پیدا خواهد کرد. هنوز معلوم نیست ۱۳ سال دیگر، از این بازی چگونه یاد میکنیم.
اما امروز برای کسانی که سالها منتظرش بودهاند، یک لحظهی مشخص و تکرارنشدنی است؛ لحظهای که انتظار طولانی سرانجام جای خود را به تجربه میدهد.
۱۳ سال پیش، وارد لسسانتوس شدیم. دنیا تغییر کرد، ما بزرگتر شدیم و حالا نوبت وایس سیتی است.
GTA 6 بالاخره از راه رسید.