افتتاح سازه «غیرممکن» در تایوان؛ طولانیترین پل تکدکلی دنیا به بهرهبرداری رسید
تایوان بهتازگی یکی از جاهطلبانهترین پروژههای زیرساختی خود را افتتاح کرده است؛ پلی عظیم به نام «دانجیانگ» که زمانی حتی تیم سازندهاش نیز ساخت آن را تقریباً غیرممکن میدانست. این پل که اکنون بهطور رسمی افتتاح شده، نهتنها مسیر رفتوآمد میان دو منطقه مهم در شمال تایوان را کوتاهتر میکند، بلکه از نظر مهندسی نیز رکورددار محسوب میشود و عنوان طولانیترین پل کابلی نامتقارن و تکدکلی دنیا را در اختیار دارد.
پل دانجیانگ دهانه رودخانه تامسویی را در شمال تایوان پوشش میدهد و منطقه بالی در شهر نیو تایپه را به ناحیه تامسویی متصل میکند. این پروژه توسط شرکت معماری مشهور زاها حدید طراحی شده است؛ شرکتی که بهدلیل طراحی سازههای آیندهنگر و پیچیده در سراسر دنیا شناخته میشود.
طراحی پل از نوع «کابلی» است. در این نوع سازه، عرشه پل بهوسیله کابلهایی که به یک یا چند دکل متصل هستند نگه داشته میشود. اما ویژگی خاص پل دانجیانگ این است که فقط یک دکل اصلی دارد و طراحی آن نیز نامتقارن است. همین موضوع اجرای پروژه را بسیار دشوارتر میکند. در پلهای معمولی، نیروها اغلب بهصورت متقارن توزیع میشوند، اما در اینجا مهندسان باید تعادل سازه را با استفاده از سامانههای پیچیده مهندسی حفظ میکردند.
به گزارش نیواطلس، دکل منفرد پل حدود ۲۰۰ متر ارتفاع و ۴۵۰ متر دهانه اصلی (بخش معلق پل بین دو تکیهگاه) دارد. طول کلی پل نیز نزدیک به ۹۱۴ متر است. استفاده از یک دکل مزیت مهمی برای محیطزیست منطقه داشته؛ زیرا نیاز به ساخت پایههای متعدد در بستر رودخانه را کاهش میدهد. این موضوع باعث شده آسیب کمتری به بستر رودخانه و اکوسیستم آبزی دهانه تامسویی وارد شود.
یکی دیگر از نکات مهم طراحی پل، توجه به منظره طبیعی منطقه است. طراحان میگویند فرم ویژه پل بهگونهای انتخاب شده که کمترین مزاحمت بصری را برای چشمانداز غروب خورشید بر فراز رودخانه ایجاد کند. منطقه تامسویی بهدلیل چشماندازهای ساحلی و غروبهای مشهورش یکی از نقاط محبوب گردشگری در شمال تایوان بهشمار میرود و حفظ این منظره برای طراحان اهمیت زیادی داشته است.
عرض بخش اصلی پل حدود ۷۱ متر است و فقط به خودروها اختصاص ندارد. این سازه دارای مسیرهای پیادهروی و دوچرخهسواری نیز است و در آینده خط قطار سبک شهری هم از روی آن عبور خواهد کرد. در حال حاضر مسیر خودروها افتتاح شده و بخش ریلی قرار است بعداً به بهرهبرداری برسد.
مقامات تایوانی میگویند پل دانجیانگ میتواند زمان سفر میان بالی و تامسویی را حدود ۲۵ دقیقه کاهش دهد. چنین تغییری برای منطقهای که ترافیک و رفتوآمد روزانه در آن بالاست، اهمیت زیادی دارد و میتواند بر حملونقل و توسعه اقتصادی محلی تأثیر بگذارد.
یکی از مهمترین جنبههای مهندسی پل دانجیانگ، مقاومت آن در برابر زمینلرزه است. تایوان روی مرز چند صفحه تکتونیکی فعال قرار دارد و بهطور مرتب زمینلرزههای شدید را تجربه میکند. به همین دلیل، هر پروژه زیرساختی بزرگ در این کشور باید استانداردهای سختگیرانه لرزهای را رعایت کند.
مهندسان برای پل دانجیانگ سامانه پیچیدهای از تجهیزات ضدزلزله طراحی کردهاند تا بتواند زمینلرزههایی با بزرگی ۷ ریشتر یا بیشتر را تحمل کند. نیروهای عمودی ناشی از لرزش زمین از طریق پایهها و کابلهای نگهدارنده مستقیماً به فونداسیون منتقل میشوند. در مقابل، نیروهای افقی و جانبی توسط مجموعهای از تجهیزات جذب و کنترل میشوند.
تجهیزات ضدزلزله مورد استفاده برای ساخت پل شامل کمکفنرهای هیدرولیکی ویژه، یاتاقانهای اصطکاکی آونگی و لایههای لاستیکی مصنوعی هستند. کمکفنرهای هیدرولیکی عملکردی شبیه کمکفنر خودرو دارند و بخشی از انرژی ناشی از لرزش را جذب میکنند. یاتاقانهای اصطکاکی آونگی نیز به سازه امکان میدهند هنگام زلزله اندکی حرکت کنترلشده داشته باشد تا فشار ناگهانی مستقیماً به بدنه اصلی وارد نشود. لایههای لاستیکی نیز بخشی از ارتعاشات را مستهلک میکنند.
ساخت پل دانجیانگ در سال ۲۰۱۹ آغاز شد و در ابتدا قرار بود پروژه تا سال ۲۰۲۴ تکمیل شود. اما روند ساخت با مشکلات متعددی روبهرو شد. شرایط جوی نامساعد، دشواریهای فنی و کمبود نیروی کار از جمله عواملی بودند که پروژه را با تأخیر مواجه کردند. در نتیجه، افتتاح پل حدود دو سال دیرتر از برنامه اولیه انجام شد.
بودجه اولیه پروژه حدود ۴۰۰ میلیون دلار برآورد شده بود، اما با توجه به طولانیشدن روند ساخت، احتمال میرود هزینه نهایی از این مقدار بیشتر شده باشد. بااینحال، نتیجه نهایی به یکی از شاخصترین سازههای مهندسی مدرن تایوان تبدیل شده است.
پل دانجیانگ در شب نیز جلوهای چشمگیر دارد. نورپردازی ویژه آن باعث شده سازه پس از تاریکی هوا به یکی از نمادهای بصری جدید شمال تایوان تبدیل شود؛ پلی که نهفقط یک مسیر ارتباطی، بلکه نمایشگاهی از توانایی مهندسی و معماری مدرن این کشور بهشمار میرود.