در ایرلند مار بومی پیدا نمی‌شود و دلیل آن افسانه‌های مذهبی نیست

ایرلند، سرزمینی که به «جزیره زمرد» معروف است، یکی از معدود کشورها در دنیاست که هیچ گونه‌ی بومی مار در آن یافت نمی‌شود. غیبت مارها در ایرلند اغلب به داستان‌های مربوط به سنت پاتریک، مبلغ مسیحی قرن پنجم میلادی نسبت داده می‌شود؛ اما حقیقت ماجرا پیچیده‌تر است و ریشه‌های علمی دارد.

سنت پاتریک در افسانه‌ها به عنوان کسی که تمام مارها را با عصای چوپانی خود از ایرلند بیرون راند، شناخته می‌شود. اما بررسی‌های فسیلی نشان می‌دهد که ایرلند هرگز میزبان مارهای وحشی نبوده است و این وضعیت به قبل از دوران سنت پاتریک بازمی‌گردد.

به‌نقل از ساینتیفیک آمریکن، دانشمندان معتقدند مهم‌ترین دلیل غیبت مارها، آخرین عصر یخبندان است که حدود ۱۱٬۷۰۰ سال پیش به پایان رسید. در آن زمان، یخ‌های گسترده باعث سردشدن آب و هوای ایرلند شده بود و شرایط برای زندگی مارها نامناسب بود. با گرم‌شدن هوا و عقب‌نشینی یخ‌ها، ایرلند از قاره‌ی اروپا جدا شد و دیگر راهی برای ورود مارها به این جزیره وجود نداشت.

مارها (و خزندگان به طور کلی) برخلاف پستانداران، نمی‌توانند دمای بدن خود را به‌طور داخلی تنظیم کنند. آن‌ها برای گرم نگه‌داشتن بدنشان به منابع خارجی گرما نیاز دارند و معمولاً در دماهای بین ۲۱ تا ۳۸ درجه سانتی‌گراد بهترین عملکرد را دارند. سرمای طولانی می‌تواند باعث بی‌حرکتی یا حتی مرگ آن‌ها شود.

در حال حاضر، فقط دو گونه‌ی خزنده خشکی‌زی در ایرلند وجود دارد:

• مارمولک معمولی (Zootoca vivipara): این مارمولک بومی ایرلند است و به دلیل توانایی‌اش در تحمل سرما و خواب زمستانی، می‌تواند در شرایط آب و هوایی این جزیره زندگی کند.
• کرم تنبل (Anguis fragilis): این خزنده که در واقع نوعی مارمولک بدون پا است، توسط انسان به ایرلند وارد شده و مانند مارمولک معمولی، مقاوم است و می‌تواند زمستان‌ها را تحمل کند.

علاوه بر آب و هوای سرد، انزوای جغرافیایی نیز نقش مهمی در نبود مارها در ایرلند داشته است. این موضوع در مورد سایر جزایر مانند نیوزیلند، ایسلند و گرینلند نیز صدق می‌کند. این جزایر به دلیل دوری از قاره‌ها، دسترسی محدودی برای ورود مارها داشته‌اند.

با وجود اینکه ایرلند به‌طور طبیعی بدون مار است، در بین مردم علاقه‌ی زیادی به نگهداری آن‌ها به‌عنوان حیوان خانگی وجود دارد. کالِی اِنیز، مامور پژوهش‌های علمی انجمن خزنده‌شناسی ایرلند و مسئول تنوع زیستی در کالج تریتی دوبلین، می‌گوید که در طول زندگی او، از زمانی که تنها مارها را می‌شد در باغ‌وحش دید، به وضعیتی رسیده‌ایم که افراد بسیاری در هر سنی آن‌ها را به‌عنوان حیوان خانگی نگهداری می‌کنند.

در حال حاضر، باغ‌وحش دوبلین و باغ‌وحش ملی خزندگان در کیلکنی میزبان چندین گونه‌ی مار هستند و هر ساله هزاران بازدیدکننده دارند.