رآکتور ناوهای جنگی درخدمت هوش مصنوعی؛ راهکار شرکتی آمریکایی برای بحران انرژی دیتاسنترها
شرکت تگزاسی اچجیپی اینتلجنت انرژی (HGP Intelligent Energy) قصد دارد با بازطراحی رآکتورهای هستهای ناوهای جنگی، چالش عظیم تأمین انرژی برای دیتاسنترهای هوش مصنوعی را در خشکی حل کند.
هوش مصنوعی بزرگترین تحول دنیای فناوری اطلاعات پس از ظهور اینترنت است؛ اما این فناوری هیجانانگیز، اشتهایی سیریناپذیر برای مصرف انرژی دارد. پیشبینی میشود دیتاسنترهای پشتیبان هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۵ بهتنهایی مسئول ۴۰ درصد از رشد تقاضای برق در ایالات متحده باشند.
حجم بسیار بالای تقاضا، غولهای فناوری را به تکاپو انداخته تا به دنبال منابع انرژی پایدار و شبانهروزی باشند. این نیاز مبرم، در تضاد کامل با سیاستهای انرژی بسیاری از کشورهاست که بر مبنای کاهش تقاضا یا استفاده از منابع تجدیدپذیر نوسانی تنظیم شدهاند. در نتیجه، شرکتهای تکنولوژی حالا به دنبال استقلال انرژی هستند و چه گزینهای مطمئنتر از نیروی هستهای؟
قرار نیست ناو هواپیمابر را در کنار دیتاسنتر پارک کنند
ساخت نیروگاههای هستهای مرسوم در غرب، به دلیل هزینههای سرسامآور و قوانین نظارتی بهشدت سختگیرانه، بسیار آهسته پیش میرود. برای دورزدن بنبستها، شرکت اچجیپی پروژهای با عنوان کورهلد را بهعنوان بخشی از مأموریت «جنسیس» کاخ سفید ارائه داده است. هدف پروژه، استفاده از رآکتورهای بهکاررفته در پیشرفتهترین ناوهای هواپیمابر کلاس جرالد آر. فورد برای تأمین زیرساختهای هوش مصنوعی است.
البته قرار نیست ناو هواپیمابر را در کنار دیتاسنتر پارک کنند. در طرح، دو رآکتور دریایی پس از اصلاحات فنی، در یک نیروگاه ساحلی نصب میشوند تا توان خیرهکنندهی ۵۲۰ مگاوات برق پایدار را تولید کنند. اولین نمونهی نمایشی این نیروگاه قرار است تا سال ۲۰۲۹ در آزمایشگاه ملی اوک ریج ساخته شود.
در حالی که گزارشهای اولیه به استفاده از رآکتورهای دستدوم ناوهای قدیمی اشاره داشت، آگهیهای استخدام اچجیپی نشان میدهد آنها به دنبال رآکتورهای مدرن A1B (رآکتورهای آبفشار کلاس فورد) هستند. این رآکتورها به دلیل طراحی ماژولار و اثباتشده در طول ۷۰ سال سابقه دریانوردی هستهای، بسیار سریعتر و ارزانتر از نیروگاههای سنتی ساخته میشوند. تخمین زده میشود هزینهی راهاندازی آنها بین ۱٫۸ تا ۲٫۱ میلیارد دلار باشد که در دنیای انرژی هستهای، رقمی بسیار رقابتی محسوب میشود.
چالشهای فنی: از سوخت تسلیحاتی تا دیوارهای امنیتی
ایدهی استفاده از تکنولوژی نظامی در بخش غیرنظامی، با چالشهای علمی و امنیتی بزرگی همراه است. رآکتورهای دریایی با همتایان غیرنظامی خود تفاوتهایی بنیادین دارند:
- انعطافپذیری در توان: رآکتورهای شهری برای تولید برق ثابت طراحی شدهاند، اما رآکتورهای دریایی در واقع موتور هستند و باید بتوانند بهسرعت توان خود را مطابق دستور کاپیتان تغییر دهند.
- غنیسازی سوخت: رآکتورهای غیرنظامی از اورانیوم با غنای کمتر از ۲۰ درصد (LEU) استفاده میکنند، اما رآکتورهای نظامی از اورانیوم با غنای ۹۳ درصد (HEU) بهره میبرند که غنای لازم برای ساخت سلاح هستهای را دارد. این امر نظارتهای امنیتی شدیدی را میطلبد، هرچند تلاشهایی برای تغییر سوخت این رآکتورها به غنای پایین تا سال ۲۰۳۰ در جریان است.
- هزارتوی قوانین: نیروگاههای عادی تحت نظارت NRC هستند که تأیید آنها گاهی ۱۰ سال طول میکشد. اچجیپی امیدوار است با حفظ نظارت وزارت انرژی (DOE) و نیروی دریایی بر رآکتورها، مسیر میانبری برای دریافت مجوزهای غیرنظامی پیدا کند.
از نظر امنیتی نیز دیتاسنترهای آینده شبیه به پایگاههای نظامی خواهند بود. نیواطلس گزارش میدهد به دلیل طبقهبندی محرمانهی رآکتورها، پرسنل دیتاسنتر حق دسترسی به بخش هستهای را نخواهند داشت و تعمیرات تنها توسط متخصصان دارای تأییدیه امنیتی سطح بالا یا کهنهسربازان واحد پیشران هستهای نیروی دریایی انجام خواهد شد. گرگوری فوررو، مدیرعامل اچجیپی، میگوید:
میدانیم که چگونه پروژه را بهصورت ایمن و در مقیاس بزرگ انجام دهیم و خوشبختانه سرمایهگذارانی داریم که در این چشمانداز بزرگ با ما همراه هستند.