شاخص دلار رکورد زد؛ اما بازار بیت‌کوین قرمز شد

بازار ارزهای دیجیتال صبح جمعه با موج تازه‌ای از فروش مواجه شد و بیت‌کوین پس از شکستن مرز روانی ۷۰ هزار دلار، تا محدوده‌ی ۶۹ هزار دلار سقوط کرد. این افت در شرایطی رخ داده است که شاخص ارزش دلار آمریکا به بالاترین سطح خود در ۱۹ ماه گذشته رسیده و نگرانی سرمایه‌گذاران درباره‌ی افزایش نرخ بهره و تنش‌های ژئوپلیتیکی شدت گرفته است.

بر اساس گزارش کوین‌دسک، قیمت بیت‌کوین در معاملات ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۲ آبان ۱۴۰۵) به حدود ۶۹ هزار دلار کاهش یافت؛ سطحی که از ۱۹ آگوست (۲۸ مرداد) تاکنون مشاهده نشده بود.

بزرگ‌ترین ارز دیجیتال جهان ازنظر ارزش بازار، از ابتدای سه‌ماهه‌ی جاری میلادی تاکنون حدود ۱۷ درصد از ارزش خود را از دست داده است. این کاهش، بخش قابل‌توجهی از رشد بیت‌کوین در سه‌ماهه‌ی قبلی را از بین برد.

ریزش اخیر تنها به بیت‌کوین محدود نماند و بسیاری از ارزهای دیجیتال دیگر نیز کاهش قیمت شدیدی را تجربه کردند. هم‌زمان، بیش از ۱٫۳ میلیارد دلار از موقعیت‌های معاملاتی اهرمی در بازار مشتقات ارز دیجیتال به‌ اجبار بسته شد.

هم‌زمان با کاهش قیمت بیت‌کوین، اتریوم نیز نتوانست سطح ۲ هزار دلار را حفظ کند.

دومین ارز دیجیتال بزرگ جهان برای نخستین‌بار از ماه آگوست به زیر این مرز سقوط کرد و هنگام انتشار گزارش کوین‌دسک، در محدوده‌ی ۱٬۹۲۰ دلار معامله می‌شد.

سایر ارزهای دیجیتال بزرگ نیز تحت‌تأثیر فشار فروش قرار گرفتند. قیمت XRP به نزدیکی یک دلار رسید و سولانا به زیر ۸۰ دلار کاهش یافت.

در میان ارزهای دیجیتال کوچک‌تر، توکن‌هایی مانند GT، استکس (STX) و مونرو (XMR) افت قیمت هفت درصدی یا بیشتر را تجربه کردند.

گستردگی کاهش قیمت‌ها نشان می‌دهد که فشار فروش به یک دارایی خاص محدود نبوده است. با افزایش نگرانی نسبت‌به وضعیت اقتصاد جهانی، سرمایه‌گذاران در بازار ارزهای دیجیتال تمایل بیشتری به کاهش موقعیت‌های پرریسک خود نشان داده‌اند.

یکی از مهم‌ترین عوامل مرتبط با افت اخیر بازار، تقویت دلار آمریکا است.

شاخص دلار یا DXY که ارزش دلار را در برابر سبدی از ارزهای معتبر جهان اندازه‌گیری می‌کند، از سطح ۱۰۳ واحد عبور کرده و به بالاترین مقدار خود در ۱۹ ماه اخیر رسیده است. این شاخص از ابتدای مرداد تاکنون نزدیک به دو درصد افزایش یافته است.

تقویت دلار در شرایطی رخ می‌دهد که سرمایه‌گذاران احتمال افزایش نرخ بهره از سوی بانک مرکزی آمریکا را بیشتر از گذشته ارزیابی می‌کنند.

گزارش تازه‌ی شاخص قیمت مصرف‌کننده‌ی آمریکا نشان می‌دهد که تورم ماه مرداد بالاتر از انتظار بوده است. براساس داده‌های رسمی، شاخص قیمت مصرف‌کننده در این ماه ۰٫۴ درصد افزایش یافت و تورم هسته رشد ماهانه‌ی ۰٫۳ درصدی را ثبت کرد.

انتشار این آمار باعث شده است احتمال افزایش شدیدتر نرخ بهره در نشست ماه آذر فدرال رزرو موردتوجه فعالان بازار قرار بگیرد.

حتی احتمال افزایش نیم واحد درصدی نرخ بهره نیز مطرح شده است؛ اقدامی که می‌تواند هزینه‌ی استقراض را افزایش و جذابیت دارایی‌های پرریسک را کاهش دهد.

افزایش نرخ بهره معمولاً می‌تواند با کاهش نقدینگی در بازارهای مالی همراه شود. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران ممکن است بخشی از سرمایه‌ی خود را از دارایی‌های پرنوسانی مانند ارزهای دیجیتال خارج کنند و به سمت دارایی‌های دلاری حرکت دهند.

البته رابطه‌ی میان شاخص دلار و قیمت بیت‌کوین همیشه مستقیم و قابل‌پیش‌بینی نیست و نمی‌توان تمام افت اخیر را تنها به سیاست پولی آمریکا نسبت داد.

در کنار تحولات اقتصادی آمریکا، انتشار خبرهایی از افزایش تنش‌های نظامی در خاورمیانه نیز هم‌زمان با تشدید فشار فروش در بازار ارزهای دیجیتال بوده است.

یکی از مهم‌ترین پیامدهای سقوط اخیر بیت‌کوین، بسته‌شدن اجباری حجم بزرگی از معاملات اهرمی در بازار ارزهای دیجیتال بوده است.

براساس داده‌های پلتفرم تحلیلی کوین‌گلس، در بازه‌ی ۲۴ ساعته‌ی منتهی به انتشار گزارش، بیش از ۱٫۳ میلیارد دلار از موقعیت‌های معاملاتی بازار آتی ارزهای دیجیتال لیکویید شد. از این مقدار، حدود ۶۷۷ میلیون دلار به معاملات بیت‌کوین اختصاص داشت.

همچنین نزدیک به ۵۰۰ میلیون دلار از موقعیت‌های معاملاتی هم‌زمان با سقوط بیت‌کوین به زیر ۷۰ هزار دلار بسته شد.

لیکوییدشدن زمانی اتفاق می‌افتد که معامله‌گر با استفاده از اهرم مالی، موقعیتی بزرگ‌تر از سرمایه‌ی اولیه‌ی خود باز کرده باشد و حرکت نامطلوب قیمت باعث شود وثیقه‌ی او دیگر برای حفظ معامله کافی نباشد.

در این وضعیت، صرافی برای جلوگیری از افزایش زیان و کاهش خطر بدهی، موقعیت معاملاتی را به‌اجبار می‌بندد.

براساس داده‌های کوین‌گلس، بزرگ‌ترین موقعیت معاملاتی لیکوییدشده در موج اخیر، بیش از ۳۱ میلیون دلار ارزش داشته است.

این معامله در پلتفرم غیرمتمرکز Hyperliquid ثبت شده بود و به یک موقعیت خرید بیت‌کوین تعلق داشت؛ به این معنا که معامله‌گر روی افزایش قیمت این ارز دیجیتال حساب کرده بود. سقوط قیمت بیت‌کوین باعث بسته‌شدن اجباری این موقعیت شد.

ارزش بالای چنین معاملاتی نشان می‌دهد که بخشی از فعالان بازار با استفاده از اهرم‌های مالی، سرمایه‌ی قابل‌توجهی را در معرض نوسان قیمت قرار داده بودند.

البته مجموع ارزش موقعیت‌های لیکوییدشده لزوماً برابر با زیان خالص معامله‌گران نیست؛ زیرا ارزش اسمی معاملات اهرمی می‌تواند چندین برابر سرمایه‌ی واقعی اختصاص‌یافته به آن‌ها باشد.

سقوط بیت‌کوین به زیر ۷۰ هزار دلار اکنون توجه معامله‌گران را به وضعیت نقدینگی بازار، تصمیم بعدی فدرال رزرو و تحولات خاورمیانه معطوف کرده است.