کند شدن رشد درآمد تبلیغات موتور جست‌وجو در پی تغییر رفتار کاربران با هوش مصنوعی، افت ۱۰ درصدی سهام شرکت آلفابت را به دنبال داشت.
با وجود افزایش چشمگیر تعداد جست‌وجوهای گوگل، درآمدزایی این شرکت از تبلیغات با چالش مواجه شده است؛ چالشی که هوش مصنوعی یکی از عوامل اصلی آن به شمار می‌رود.
هوش مصنوعی که قرار بود آینده موتور جست‌وجوی گوگل را تضمین کند، حالا به یکی از چالش‌های درآمدی این شرکت تبدیل شده است. انتشار گزارش مالی جدید آلفابت نشان می‌دهد با وجود افزایش استفاده کاربران از موتور جست‌وجوی گوگل، رشد درآمد تبلیغاتی این بخش کندتر شده است. اتفاقی که در کنار نگرانی از هزینه‌های سنگین توسعه هوش مصنوعی، به سقوط نزدیک به ۱۰ درصدی سهام آلفابت در معاملات پس از بسته‌شدن بازار منجر شد.
براساس گزارش مالی سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ آلفابت، درآمد بخش جست‌وجو و خدمات مرتبط گوگل با رشد سالانه ۱۲ درصدی به ۶۳٫۳۵ میلیارد دلار رسید. هرچند این رقم همچنان نشان‌دهنده رشد کسب‌وکار جست‌وجو است، سرعت رشد درآمد آن در مقایسه با سه‌ماهه‌های گذشته کاهش یافته؛ به‌طوری‌که رشد این بخش در سه‌ماهه اول و دوم سال جاری به‌ترتیب ۱۹ و ۱۷ درصد بود.
نکته جالب اینکه کاهش سرعت رشد درآمد در شرایطی اتفاق افتاده که تعداد جست‌وجوهای کاربران با سرعت بیشتری افزایش پیدا می‌کند. ساندار پیچای، مدیرعامل گوگل، اعلام کرده است که نرخ رشد سالانه تعداد جست‌وجوها به بالاترین سطح خود در پنج سال گذشته رسیده است.
به بیان ساده‌تر، کاربران بیش از گذشته از گوگل استفاده می‌کنند، اما این افزایش استفاده به همان نسبت به درآمد بیشتر تبدیل نمی‌شود.
چرا هوش مصنوعی درآمد گوگل را تحت فشار قرار داده است؟
مدل درآمدی موتور جست‌وجوی گوگل تا حد زیادی بر تبلیغات مبتنی بر کلیک استوار است. کسب‌وکارها برای نمایش تبلیغات خود در نتایج جست‌وجو رقابت می‌کنند و گوگل از کلیک کاربران روی این تبلیغات درآمد به دست می‌آورد.
بااین‌حال، هوش مصنوعی در حال تغییر شیوه جست‌وجوی کاربران است. قابلیت AI Mode به کاربران اجازه می‌دهد به‌جای بررسی فهرستی از لینک‌ها، سؤال خود را به زبان طبیعی مطرح کنند، پاسخ مستقیم بگیرند و با پرسیدن سؤال‌های تکمیلی، اطلاعات بیشتری به دست آورند.
چنین تجربه‌ای می‌تواند نیاز کاربران به کلیک روی لینک‌های نتایج جست‌وجو را کاهش دهد و الگوی سنتی درآمدزایی گوگل از تبلیغات را با چالش مواجه کند.
فیلیپ شیندلر، مدیر ارشد کسب‌وکار گوگل، در نشست بررسی نتایج مالی شرکت تأیید کرد که درآمدزایی کمتر AI Mode در مقایسه با ظرفیت درآمدی جست‌وجوی سنتی، یکی از عواملی است که رشد درآمد بخش جست‌وجو را تحت فشار قرار داده است.
البته هوش مصنوعی تنها عامل کاهش سرعت رشد درآمد نیست. به گفته مدیران گوگل، نوسان نرخ ارز و تغییر الگوی هزینه‌کرد تبلیغ‌دهندگان در برخی صنایع نیز در این اتفاق نقش داشته‌اند.
آمار سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ هم تصویر جالبی از تحولات کسب‌وکار تبلیغاتی گوگل ارائه می‌دهد. در آن دوره، تعداد کلیک‌های پولی روی تبلیغات ۱۳ درصد افزایش یافت؛ درحالی‌که میانگین هزینه هر کلیک تنها ۳ درصد رشد کرد. این آمار به‌تنهایی اثر هوش مصنوعی را اثبات نمی‌کند، اما نشان می‌دهد افزایش تعامل کاربران لزوماً به رشد درآمد به همان نسبت منجر نمی‌شود.
گوگل به‌دنبال راهی برای درآمدزایی از AI Mode است
گوگل برای جبران این شکاف، نمایش تبلیغات در قابلیت AI Mode را آغاز کرده و در حال گسترش آن به بازارهای جدید است.
این شرکت به‌تازگی اعلام کرده که تبلیغات AI Mode را به ۱۰ کشور دیگر گسترش می‌دهد و در آمریکا نیز نمایش تبلیغات در جریان سؤال‌های تکمیلی کاربران را آزمایش می‌کند.
هدف گوگل این است که تبلیغات را با ساختار مکالمه‌محور جست‌وجوی هوش مصنوعی هماهنگ کند؛ به‌گونه‌ای که کاربران بتوانند بدون خروج از تجربه جست‌وجوی جدید، با محصولات و خدمات مرتبط آشنا شوند.
با وجود این تلاش‌ها، هنوز مشخص نیست گوگل چه زمانی می‌تواند از هر تعامل کاربر با AI Mode به‌اندازه جست‌وجوهای سنتی درآمد کسب کند.
در همین حال، عملکرد کلی آلفابت همچنان قدرتمند است. درآمد مجموع شرکت در سه‌ماهه سوم با رشد ۲۵ درصدی به ۱۲۷٫۶ میلیارد دلار رسید و درآمد گوگل کلاد نیز با جهش ۱۰۳ درصدی از ۳۰ میلیارد دلار عبور کرد. بااین‌حال، عملکرد ضعیف‌تر از انتظار تبلیغات و افزایش چشمگیر هزینه‌های سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی، نگرانی سرمایه‌گذاران را برانگیخته است.
چالش اصلی گوگل اکنون ایجاد تعادل میان دو هدف است: گسترش استفاده از هوش مصنوعی در موتور جست‌وجو و حفظ سودآوری کسب‌وکاری که سال‌ها یکی از مهم‌ترین منابع درآمد این شرکت بوده است.
گوگل باید راهی پیدا کند که هوش مصنوعی نه‌تنها کاربران بیشتری جذب کند، بلکه بتواند از رفتار جدید آن‌ها نیز درآمدی متناسب به دست آورد؛ در غیر این صورت، فناوری‌ای که قرار است آینده جست‌وجو را بسازد، ممکن است بخشی از درآمد مدل سنتی آن را از بین ببرد.
