وقتی طراح آیفون، فراری می‌سازد؛ اولین نگاه به کابین حیرت‌انگیز «لوچه»

شاید نام فراری را مترادف با غرش‌های سهمگین موتورهای ۱۲ سیلندر و لرزش‌های هیجان‌انگیزی بدانید که راننده را به صندلی می‌دوزد. اما در سال ۲۰۲۶، اسب رقصان ایتالیایی آماده می‌شود تا عصر جدیدی از طراحی خودروهایش را به جهان نشان دهد که در آن نور جایگزین صدا می‌شود.

فراری بالاخره از اولین تصاویر داخلی نخستین ابرخودروی تمام‌الکتریکی خود رونمایی کرد. اگرچه هنوز نمای بیرونی خودروی جدید در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و رونمایی نهایی آن به ماه مه ۲۰۲۶ موکول شده است.

این خودرو که پیش‌تر با نام التریکیا شناخته می‌شد، اکنون هویت واقعی خود را بازیافته است: فراری لوچه (Ferrari Luce). بندتو ویگنا مدیرعامل فراری در مراسم رونمایی باشکوهی که در ساختمان هرمی‌شکل ترانس‌آمریکا در سان‌فرانسیسکو برگزار شد، گفت: «التریکیا نام اشتباهی برای خودروی ما بود. لوچه که در زبان ایتالیایی یعنی نور، پروژه‌ای است که آینده و مسیر پیش روی ما را روشن خواهد کرد.»

مشخصاً فراری نمی‌خواهد این خودرو صرفاً به‌عنوان یک اتومبیل برقی شناخته شود، بلکه می‌خواهد آن را به‌عنوان منبع الهام آینده‌ی برند معرفی کند.

اما آنچه لوچه را به مهم‌ترین رویداد خودرویی سال تبدیل می‌کند، تنها پیشرانه الکتریکی آن نیست. این خودرو حاصل پیوند مهندسی ایتالیایی با مینیمالیسم کالیفرنیایی است. فراری برای طراحی فضای داخلی لوچه، دست به دامان مردی شد که چهره‌ی تکنولوژی مدرن را تراشیده است:

جانی آیو، طراح افسانه‌ای اپل که اثر انگشتش روی محصولاتی چون آیفون، آیپد و مک‌بوک دیده می‌شود، به همراه شریک قدیمی‌اش مارک نیوسون و استودیوی طراحی مشترکشان LoveFrom ، پنج سال را در سکوت کامل خبری صرف خلق کابین لوچه کردند.

وقتی تصاویر فضای داخلی این خودرو را می‌بینیم حس آشنای آزاردهنده و درعین‌حال شگفت‌انگیزی به سراغمان می‌آید. گوشه‌های گردِ نمایشگرها، آلومینیوم‌های برس‌خورده‌ی بی‌نقص و وسواس در جزئیات، همگی به ما می‌گویند که این کار خالق آیفون است.

بسیاری از تحلیلگران معتقدند این احتمالاً نزدیک‌ترین تصویری است که ما از خودروی اپل خواهیم دید. پروژه تایتان که پس از یک دهه تلاش نافرجام در سال ۲۰۲۴ متوقف شد، شاید هرگز به خیابان‌ها نیاید، مسلماً دی‌ان‌ای آن را در لوچه می‌بینیم.

آیو درمورد طراحی لوچه می‌گوید: «خودروها بسیار پیچیده‌اند. من هرگز در حوزه‌ای کار نکرده بودم که تا این حد تحت نظارت و قانون‌گذاری باشد. بخشی از آن عالی است، چون دلیلش را درک می‌کنید و به اهمیت ایمنی جان انسان‌ها واقفید، اما بخشی از آن واقعاً دیوانه‌کننده است.»

کارهای آیو در اپل همیشه بر مینیمالیسم صیقلی متمرکز بود، بنابراین دیدن انبوهی از دکمه‌ها در کابین لوچه کمی غافلگیرمان می‌کند.

درحالی‌که خودروسازانی مانند تسلا تمام کنترل‌های خودرو را در یک نمایشگر لمسی بزرگ خلاصه کرده‌اند، جانی آیو و فراری روی مسیر کاملاً متفاوتی دست گذاشته‌اند. فلسفه طراحی لوچه، بازگشت به دنیای واقعی و تجربه لمسی است.

او معتقد است که راننده نباید برای انجام کارهای ساده، درگیر منوهای تو در تو شود. آیو به تیم استیونز می‌گوید: «وقتی به این داشبورد نگاه می‌کنید، با خودتان نمی‌گویید چندلایه باید در منو پایین بروم تا چیزی را پیدا کنم که صندلی‌ام را گرم کند؟»

بااین‌حال اینجا خبری از دکمه‌های پلاستیکی نیست، آیو بر استفاده از موادی تأکید دارد که آن‌ها را صادق می‌نامد، یعنی موادی که محصول را متمایز و ممتاز می‌کنند. همه چیز یا از شیشه‌های فوق‌مقاوم گوریلا گلس شرکت کورنینگ، همان سازنده شیشه‌های آیفون ساخته شده، یا از آلومینیوم آنودایز شده و چرم طبیعی.

آیو با لحنی فیلسوفانه درباره این رویکرد می‌گوید: «ما در دنیای دیجیتال خود بیشتر و بیشتر منزوی شده‌ایم. اشتیاق روبه‌رشدی برای منزوی نبودن و قطع ارتباط نشدن وجود دارد، چه از یکدیگر و چه از دنیای فیزیکی واقعی.»

لوچه تلاشی است برای اینکه راننده حس کند با یک خودروی مکانیکی و واقعی در تعامل است، نه کامپیوتری چرخ‌دار.

آیو در طراحی فرمان، از مدل‌های کلاسیک فراری در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۶۰ الهام‌گرفته، همان طراحی سه پره و دایره‌ای که در قسمت پایین کمی فشرده می‌شود (شبیه به یک دامپلینگ یا تایر پنچر!).

پره‌های آن از آلومینیوم ۱۰۰ درصد بازیافتی ساخته شده‌اند و طی یک فرآیند پیچیده CNC از ۱۹ قطعه جداگانه تراش خورده‌اند تا فرمانی را شکل دهند که ۴۰۰ گرم سبک‌تر از فرمان‌های استاندارد فراری است.

روی این فرمان هم برخلاف ترندهای روز، دکمه‌های فیزیکی واقعی جا خوش کرده‌اند. سمت چپ کنترل‌های مربوط به کروز کنترل، تنظیمات نورپردازی و حالت‌های رانندگی و سمت راست دکمه‌های برف‌پاک‌کن، تنظیم سیستم تعلیق و دکمه پاور به چشم می‌خورند.

و فراری اصالت خود را پشت فرمان به رخ می‌کشد. کنترل صدا و تعویض آهنگ به پشت فرمان منتقل شده و پدال‌های پشت فرمان در حرکتی معنادار؛ به مدیریت تحویل گشتاور اختصاص یافته‌اند. حتی در یک خودروی برقی، فراری نمی‌خواهد حس انتخاب از بین برود.

سپس به محفظه کیلومترشمار می‌رسیم که طراحی‌اش یادآور کابین خلبان هلیکوپتر است! صفحه آمپر همراه با ستون فرمان حرکت می‌کند تا همیشه در بهترین زاویه دید راننده باشد. این مجموعه از نمایشگرهای OLED فوق‌باریک استفاده می‌کند که توسط سامسونگ تأمین شده‌اند و ترکیبی از المان‌های دیجیتال و آنالوگ را ارائه می‌دهند.

تصور کنید یک آیفون بزرگ افقی که سه اپل‌واچ در دل آن جای گرفته‌اند. عقربه‌های سرعت‌سنج و کیلومترشمار کاملاً آنالوگ هستند و از آلومینیوم و پلی‌کربنات ساخته شده‌اند، اما روی یک پس‌زمینه دیجیتال سیاه شناورند.

وقتی خودرو خاموش است، عقربه‌ها در تاریکی مطلق گم می‌شوند؛ اما به‌محض روشن‌شدن، نمایشگرهای اولد زیرین روشن شده و با نورپردازی دقیق، عقربه‌ها را درخشان می‌کنند.

استفاده از لنزهای محدب و تکنیک پارالاکس (اختلاف منظر) باعث شده تا این ترکیب، عمق بصری خیره‌کننده‌ای پیدا کند. آیکون‌های هشداردهنده نیز تنها در زمان نیاز در گوشه‌های نمایشگر ظاهر می‌شوند تا تمرکز راننده به هم نریزد.

اگر چشمانتان را از پشت فرمان بردارید و به مرکز کابین نگاه کنید، با منظره‌ای روبرو می‌شوید که طرف‌داران قدیمی اپل را به وجد می‌آورد. نمایشگر مرکزی، تبلتی مستطیلی با گوشه‌های گرد و نرم است که تقریباً هیچ حاشیه‌ای ندارد؛ شباهتی انکارناپذیر به آیپد، اما با یک تفاوت بنیادین در مهندسی نصب.

صفحه‌نمایش روی یک مفصل توپی‌شکل سوار شده است که یکی از طراحی‌های مشهور صنعتی آیو در کوپرتینو، یعنی iMac G4 را در ذهن تداعی می‌کند. این مفصل به نمایشگر اجازه می‌دهد که به نرمی بچرخد؛ هم راننده می‌تواند آن را به سمت خود کج کند و هم سرنشین کناری می‌تواند کنترل موسیقی یا مسیریابی را در دست بگیرد.

وقتی نمایشگر در موقعیت خنثی قرار دارد، راننده می‌تواند کف دست خود را روی نوار آلومینیومی زیر صفحه قرار دهد؛ تکیه‌گاهی که اجازه می‌دهد بدون نگاه‌کردن مستقیم، با کنترل‌ها کار شود. این جزئیات کوچک، نشان می‌دهد لوچه برای استفاده در حرکت طراحی شده، نه برای ایستادن و تماشا.

این نمایشگر که باز هم از نوع OLED سامسونگ است، اطلاعات مختص خودروهای برقی را نمایش می‌دهد: وضعیت باتری، الگوی مصرف انرژی و این‌که کدام چرخ‌ها بیشترین انرژی را می‌گیرند. داده‌ها حاضرند، اما هرگز مسلط نیستند.

در گوشه‌ی بالای نمایشگر مرکزی، بریدگی کوچکی قرار دارد که به یک مولتی‌گراف مکانیکی اختصاص یافته است. این قطعه با سه موتور مستقل کار می‌کند و بسته به نیاز راننده، تغییر کاربری می‌دهد، یعنی می‌تواند نقش ساعت کلاسیک، کرنوگراف (برای ثبت رکوردهای پیست)، قطب‌نما یا نشانگر لانچ کنترل را ایفا کند.

پس‌زمینه‌ی مولتی‌گراف دیجیتال است، اما عقربه‌ها واقعی‌اند و بسته به حالت انتخاب‌شده حرکت می‌کنند. دیدن حرکت فیزیکی عقربه‌ها که با فرمان‌های دیجیتال تغییر وضعیت می‌دهند، حسی از زنده‌بودن ماشین را القا می‌کند.

پایین‌تر از داشبورد، در کنسول مرکزی، بخشی قرار دارد که شاید بحث‌برانگیزترین و درعین‌حال زیباترین قطعه‌ی کابین باشد: انتخاب‌گر دنده که در ساخت آن از گوریلاگلاس استفاده کرده‌اند. کورنینگ می‌گوید تکنسین‌هایش تست‌های تصادف بی‌شماری انجام داده‌اند تا مطمئن شوند این شیشه در تصادفات خرد نمی‌شود و امنیت سرنشینان را به خطر نمی‌اندازد.

 این دسته دنده شیشه‌ای، با دقتی میکروسکوپی پرداخت شده است. دقیقاً ۱۳,۰۰۰ حفره‌ی ریز که هر کدام نصف عرض یک تار موی انسان قطر دارند، با لیزر در سراسر بدنه شیشه‌ای آن ایجاد شده‌اند. برای اینکه نور بتواند به شکلی جادویی از درون آن عبور کند و در شب، این قطعه را به یک مجسمه‌ی نورانی تبدیل نماید.

در اطراف کابین، دریچه‌های هوا نیز داستانی مشابه دارند. آن‌ها دارای سپرهای آلومینیومی چرخشی هستند که باز و بسته کردنشان، حسی مکانیکی و رضایت‌بخش دارد؛ آن‌قدر جذاب که خبرنگاران حاضر در مراسم نمی‌توانستند دست از بازی‌کردن با آن‌ها بردارند!

اینجا خبری از دکمه‌ی استارت پلاستیکی نیست. ریموت کنترل (Key Fob) خودرو خود یک اثر هنری است؛ قطعه‌ای مستطیلی شبیه به یک آیفون مینیاتوری با پشتی شیشه‌ای و لوگوی فراری که توسط جوهر الکترونیکی (E-Ink) زرد احاطه شده است.

وقتی وارد خودرو می‌شوید، این ریموت را درون شکاف مخصوصی در کنسول مرکزی قرار می‌دهید. با یک صدای کلیک مغناطیسی دلنشین، ریموت در جای خود قفل می‌شود و آنگاه اتفاق جالبی می‌افتد:

جوهر الکترونیکی زرد روی ریموت به آرامی محو شده و سیاه می‌شود، همزمان دسته دنده‌ی شیشه‌ای کنار آن با درخششی زرد روشن می‌شود و عقربه‌های روی داشبورد به حالت آماده‌باش می‌پرند.

این انتقال رنگ و نور، استعاره‌ای است که آیو و تیمش با دقت طراحی کرده‌اند. انگار آن رنگدانه زرد امضای فراری، مایعی حیاتی که از کلید به بدنه‌ی خودرو تزریق می‌شود و آن را از خواب بیدار می‌کند. آیو در توصیف این لحظه می‌گوید: «شما این حس را دارید که این کلید واقعاً دارد به بقیه سیستم جان می‌بخشد.»

اگرچه تمرکز اصلی این رونمایی بر طراحی داخلی بود، اما فراری نمی‌تواند بدون صحبت از سرعت، صحنه را ترک کند. طبق اطلاعات منتشر شده، فراری لوچه یک جی‌تی چهاردرب و چهارنفره خواهد بود.

این خودروی تمام‌الکتریکی قادر است تنها در ۲٫۵ ثانیه از حالت سکون به‌سرعت ۹۶ کیلومتر بر ساعت برسد؛ شتابی که گردن سرنشینان را به عقب پرتاب می‌کند. همچنین با یک‌بار شارژ، بردی در حدود ۵۳۰ کیلومتر خواهد داشت که برای سفرهای طولانی مناسب است. جزئیات کامل فنی و نمای بیرونی خودرو در ماه مه ۲۰۲۶ رونمایی خواهد شد.