صدای این پرنده کوچک می‌تواند از کنسرت راک هم بلندتر باشد

پرندگان برای پیدا‌کردن جفت، دفاع از قلمرو یا برقراری ارتباط با همنوعانشان صدا تولید می‌کنند، اما شدت این صداها بین گونه‌های مختلف تفاوت حیرت‌انگیزی دارد. پژوهشی تازه نشان می‌دهد در صدر این فهرست، زنگ‌مرغ گلوبرهنه قرار دارد که صدایش می‌تواند به محدوده‌ بیش از ۱۲۰ دسی‌بل برسد که با چکش بادی، اره‌زنجیری یا صدای کنسرت‌های بسیار بلند قابل مقایسه است.

پژوهشی تازه به سرپرستی ژوائو منزس و جفری پودوس از دانشگاه ماساچوست امهرست بررسی کرده است که چرا بعضی پرندگان می‌توانند چنین صداهای شدیدی تولید کنند. پژوهشگران شدت صدای ۱۲۳ گونه را در برزیل و آمریکا اندازه گرفتند و داده‌های به‌دست‌آمده را با ویژگی‌های بدنی و رفتاری پرندگان مقایسه کردند.

نتیجه نشان داد دو عامل بیش از بقیه با بلندی صدا ارتباط دارند: جثه‌ی بزرگ‌تر و منقار پهن‌تر. پرندگان بزرگ‌تر می‌توانند فشار و جریان هوای بیشتری تولید کنند و بازشدن بیشتر منقار نیز به انتشار مؤثرتر انرژی صوتی کمک می‌کند.

به‌گزارش دیسکاور وایلدلایف، زنگ‌مرغ گلوبرهنه (Procnias nudicollis) یکی از پرصداترین گونه‌های بررسی‌شده بود و در اندازه‌گیری‌های استانداردشده، صدای آن در فاصله‌ی یک متری به حدود ۱۲۲ دسی‌بل رسید. کاکل‌پیشانی پاسرخ نیز در همین محدوده قرار گرفت و در اوج از ۱۲۰ دسی‌بل عبور کرد؛ شدتی بیشتر از صدای چکش بادی. درمقابل، آرام‌ترین صدای ثبت‌شده به یک مرغ مگس تعلق داشت و فقط ۶۴ دسی‌بل شدت داشت؛ تقریباً هم‌سطح یک گفت‌وگوی معمولی. این اختلاف بزرگ، دامنه‌ای ۵۸ دسی‌بلی را میان گونه‌های بررسی‌شده نشان می‌دهد.

بااین‌حال، رکورد رسمی بلندصداترین آواز پرنده هنوز در اختیار زنگ‌مرغ سفید نر (Procnias albus) است که در سال ۲۰۱۹ صدای ۱۲۵٫۴ دسی‌بلی آن ثبت شد. جف پودوس یکی از نویسندگان پژوهش سال ۲۰۱۹ بود که رکورد ۱۲۵٫۴ دسی‌بلی زنگ‌مرغ سفید را ثبت کرد. بااین‌حال، پژوهش جدید با استفاده از تجهیزات دقیق‌تر و اندازه‌گیری هم‌زمان فاصله‌ی پرنده تا دستگاه ضبط انجام شده است؛ روشی که مقایسه‌ی مطمئن‌تری میان گونه‌ها فراهم می‌کند. به همین دلیل، پژوهشگران می‌گویند ثبت‌های تازه از زنگ‌مرغ گلوبرهنه و کاکل‌پیشانی پاسرخ ممکن است در بررسی‌های بعدی رکورد فعلی بلندصداترین پرنده‌ی جهان را جابه‌جا کند.

بااین‌حال، پرسش اصلی هنوز بی‌پاسخ است: چرا تکامل بعضی پرندگان را به سمت تولید چنین صداهای شدیدی سوق داده است؟ پژوهشگران عواملی مانند نوع زیستگاه، توانایی پرواز و رفتار جفت‌گیری را بررسی کردند، اما هیچ‌کدام نتوانستند به‌تنهایی این تفاوت را در میان گونه‌ها توضیح دهند.

بلندبودن صدا برای پرنده بی‌هزینه نیست. تولید چنین آواهایی انرژی زیادی می‌خواهد و می‌تواند محل حضور پرنده را برای شکارچیان آشکار کند. درعوض، صدای قوی‌تر ممکن است برای جذب جفت، دورکردن رقبا یا رساندن پیام در فاصله‌های بیشتر مفید باشد.

پژوهش جدید نشان می‌دهد که اندازه‌ی بدن و شکل منقار بخش مهمی از توانایی صوتی پرندگان را توضیح می‌دهند؛ اما اینکه چرا برخی گونه‌ها تا این اندازه بلند شده‌اند، همچنان یکی از پرسش‌های باز در زیست‌شناسی تکاملی است.

پژوهش در ژورنال Evolution منتشر شده است.