پژوهشگران مؤسسهی پژوهشی آکواریوم خلیج مونتری (MBARI) موجودی عجیب و شبحوار را بهطور زنده، برای نخستینبار در شمالشرق اقیانوس آرام مشاهده کردند. این جانور عجیب در عمق ۳٬۲۷۷ متری، در ناحیهی ژرف دریایی که بهعنوان منطقهی «نیمهشب» شناخته میشود، در حال شنا برفراز بستر گِلی دریا دیده شد.
ماهی مرکب بالهبلند که با نام علمی مگناپینا (Magnapinna) شناخته میشود، برای دانشمندان جستوجوگر اقیانوس حکم جام مقدس را دارد. آنها با شاخکهای فوقالعاده بلند (همراه با خمیدگیهای عجیب و غریب آرنجمانند) و رفتار گریزان، موجوداتی نیستند که همیشه درمعرض دید باشند؛ اما هر بار که سروکلهشان پیدا میشود، بسیار تماشایی از آب درمیآید.
پخش از رسانه
مشاهدهی مگناپینا و ثبت ویدیو از آن در ۷ اوت، هنگام بررسی کوه زیردریایی دیویدسون در نزدیکی سواحل مرکزی کالیفرنیا انجام شد. پژوهشگران با کشتی پژوهشی اصلی مؤسسهی پژوهشی آکواریوم خلیج مونتری به نام دیوید پاکارد، مشغول مطالعهی بومشناسی کوههای زیردریایی و بررسی بستر ژرفدریا بودند که ناگهان، ماهی مرکب بزرگی مقابل دوربین ظاهر شد.
مگناپینا نخستین بار براساس نمونهای نابالغ توصیف شد که در حاشیه جنوبی کالیفرنیا جمعآوری شده بود
ماهی مرکب بالهبلند بهدلیل بازوها و شاخکهای بسیار بلند و ظریفش شناخته میشود؛ اندامهایی که در بخشهایی از طول خود خمشی شبیه آرنج دارند. اولیویا سوارس پریرا، پژوهشگر پسادکتری در MBARI، میگوید آنچه بیش از همه توجهش را جلب کرد، توانایی جانور در شناوری بسیار آسان بالای بستر دریا بود، درحالیکه بازوها و شاخکهای بلندش را کاملاً کشیده نگه میداشت.
بهگفتهی سوارس پریرا، حالت آرنجی بازوها بسیار غیرمعمول و مشخصهی سردهی مگناپینا است؛ مشاهده مستقیم آن نشان میدهد جانوران اعماق دریا تا چه اندازه تخصصیافته و منحصربهفرد هستند. بااینحال، دانشمندان هنوز دقیقاً نمیدانند وضعیت خاص بازوها چه کاربردی دارد. یکی از فرضیهها این است که نگهداشتن رشتههای بلندی با این شکل، به ماهی مرکب کمک میکند طعمه را بهتر شکار کند و درعینحال احتمال گرهخوردن اندامهایش نیز کاهش یابد؛ اما این موضوع همچنان فقط فرضیه است.
عمق ۳٬۲۷۷ متری محل مشاهده، در محدودهای قرار دارد که ناحیهی ژرفدریا نامیده میشود و به «منطقهی نیمهشب» معروف است؛ نور خورشید به آنجا نمیرسد و جانوران در تاریکی دائمی زندگی میکنند. با وجود دههها اکتشاف و استفاده از کشتیهای تحقیقاتی و زیردریاییهای کنترل از راه دور، بخش بزرگی از زیستبوم اعماق اقیانوس همچنان ناشناخته است.
- 11 خرداد 05مطالعه '4
- 29 آبان 03مطالعه '5
- 11 مرداد 04مطالعه '2
مشاهدهی مگناپینا از یک جهت دیگر نیز اهمیت دارد: نخستین مشاهدهی زندهی تأییدشده از مگناپینا در شمالشرق اقیانوس آرام محسوب میشود. سوارس پریرا میگوید مشاهدهی این جانور اتفاقی نادر و غافلگیرکننده است، اما حضورش در این بخش از اقیانوس کاملاً غیرمنتظره هم نیست. مگناپینا نخستین بار براساس نمونهای نابالغ توصیف شد که در حاشیهی جنوبی کالیفرنیا جمعآوری شده بود.
ثبت مگناپینا حاصل همکاری MBARI و ادارهی ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) بود؛ دو مجموعهای که با استفاده از فناوریهای مختلف، این منطقهی غنی از تنوع زیستی را بررسی میکنند. گروه پژوهشگران در واقع ویژگیهایی خاص از بستر دریا را بررسی میکردند که احتمال میدادند در اثر تغذیهی نهنگهای نوکدار ایجاد شده باشند، اما در جریان بررسی با جانوری روبهرو شدند که مشخصاً در جستوجوی آن نبودند. همچنین، پژوهشگران هنوز اطلاعات اندکی دربارهی این موجود دارند.
در مجموع، سوارس پریرا میگوید برخورد با مگناپینا یادآوری میکند که هر بار کاوش در محیط اعماق دریا میتواند به کشفهایی غیرمنتظره منجر شود و درک ما از حیات در بزرگترین فضای زیستی زمین را تغییر دهد. او میافزاید هرچه شناخت از محیط اعماق دریا و جانوران ساکن در آن بیشتر باشد، محافظت از اکوسیستمها نیز بهتر صورت میگیرد.
