تماشا کنید؛ دوربین‌های اول شخص راز تغذیه کوسه‌نهنگ‌ها را آشکار کردند

تا پیش از این، دانشمندان برای مطالعه‌ی کوسه‌‌نهنگ‌ها، بزرگ‌ترین ماهیان اقیانوس، تنها به مشاهده از روی قایق، هواپیما یا همراهی با شناگران بسنده می‌کردند. اما این روش‌ها فقط زمانی کارآمد بودند که کوسه به سطح آب نزدیک می‌شد. حالا برای اولین بار، پژوهشگران با نصب دوربین بر پشت ۱۰ کوسه‌ی نهنگ در صخره‌های نینگالو در غرب استرالیا، موفق شده‌اند بیش از ۲۲ ساعت فیلم از زاویه‌ی دید خود این غول‌های آرام ثبت کنند.

کوسه‌‌نهنگ بزرگ‌ترین ماهی اقیانوس است و طول آن به ۱۸ متر می‌رسد. اما این موجود عظیم‌الجثه از موجودات ریزی مثل کریل، تخم ماهی و پلانکتون تغذیه می‌کند؛ آن هم در آب‌های گرمسیری که از نظر مواد غذایی بسیار فقیر هستند. همین تناقض، سال‌ها ذهن دانشمندان را درگیر کرده بود که این ماهی غول‌پیکر چطور می‌تواند در چنین محیطی زنده بماند.

به نوشته لایوساینس، پژوهشگران با نصب دوربین روی ۱۰ کوسه‌‌نهنگ در صخره‌های نینگالو در غرب استرالیا، موفق شدند بیش از ۲۲ ساعت فیلم از زاویه‌ی دید خود کوسه‌ها ضبط کنند. آن‌ها سپس این تصاویر را با اطلاعات ۱۰۶ مطالعه‌ی علمی پیشین ترکیب کردند تا جامع‌ترین گزارش از رفتار این موجودات را تهیه کنند. نتیجه، شناسایی ۳۶ رفتار مجزا بود که ۱۲ مورد از آنها مربوط به تغذیه می‌شد و از این میان، ۶ رفتار قبلاً هرگز دیده نشده بود.

فیلم‌ها نشان می‌دهند کوسه‌‌نهنگ‌ها برای به دست آوردن غذا، شیوه‌های مختلفی را به کار می‌برند. مثلاً گاهی در آب‌های باز و هنگام شنا، غذا را از آب می‌گیرند و صاف می‌کنند. گاهی هم با دهان باز به سمت پایین شیرجه می‌زنند و در مسیر بازگشت به سطح، همچنان دهانشان باز است. حتی دیده شده که درست بالای کف دریا به دنبال غذا می‌گردند. اما رایج‌ترین کاری که این کوسه‌ها انجام می‌دهند، تغذیه‌ی آهسته و پیوسته در زیر آب است.

پژوهش‌های قبلی تخمین زده بودند که کوسه‌‌نهنگ‌ها ممکن است تا ۲۰ درصد از روز را در اعماق آب به تغذیه بپردازند و کمتر از یک درصد زمانشان را در سطح سپری کنند. اما فیلم‌های جدید نشان دادند این نسبت، احتمالاً بسیار بیشتر است و کوسه‌ها زمان خیلی بیشتری را در اعماق صرف تغذیه می‌کنند.

فیلم‌های ضبط‌شده فقط بخشی از ماجرا را نشان می‌دهند. کوسه‌‌نهنگ‌ها گاهی تا جایی در آب پایین می‌روند که دیگر نور خورشید به آن نمی‌رسد و دوربین‌های معمولی توانایی ضبط تصویر را از دست می‌دهند. به گفته‌ی فیلیپ موتا، شاید مهم‌ترین کشفیات درباره‌ی این غول‌های آرام، مربوط به همان شیرجه‌های بسیار عمیقی باشد که هنوز کسی ندیده است.

یافته‌ها نشان می‌دهد کوسه‌نهنگ‌ها با استفاده از روش‌های گوناگون تغذیه‌ای، توانسته‌اند خود را با شرایط دشوار آب‌های گرمسیری سازگار کنند. همین انعطاف‌پذیری در رفتار، راز اصلی بقای آنها در محیطی است که پیدا کردن غذا در آن کار آسانی نیست.

جزئیات کامل این پژوهش در ژورنال Marine Biology منتشر شده است.