چرا اغلب گربه‌های خانگی غذایشان را کامل نمی‌خورند؟

بسیاری از صاحبان گربه با این مسئله دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند که حیوان خانگی‌شان پس از چند لقمه، خوردن غذا را متوقف می‌کند؛ حتی زمانی که به نظر می‌رسد بسیار گرسنه است. تحقیقات جدید نشان می‌دهد که دلیل اصلی این بی‌اشتهایی، ممکن است تکراری بودن رژیم غذایی و نقش حیاتی حس بویایی گربه باشد.

پژوهشگران برای بررسی دقیق‌تر این پدیده، ۱۲ گربه خانگی را به مدت ۱۶ ساعت از غذا محروم کردند تا سطح اشتهای آن‌ها به حداکثر برسد. پس از این دوره‌ی ناشتایی، یک وعده غذایی شامل ۶ ظرف غذا به آن‌ها ارائه شد و هر ظرف تنها ۱۰ دقیقه در دسترس بود.

نتایج نشان داد زمانی که تمام ۶ ظرف حاوی غذای یکسان بودند، گربه‌ها به‌تدریج میزان خوردن خود را کاهش دادند؛ حتی با وجود اینکه پس از ناشتایی طولانی، انتظار می‌رفت اشتهای آن‌ها بالا باشد. اما نکته‌ی قابل‌توجه این بود که وقتی انواع مختلفی از غذا به آن‌ها ارائه شد، هیچ‌گونه کاهش علاقه‌ای مشاهده نشد و میزان کل غذای مصرفی به‌طور چشمگیری افزایش یافت.

در یکی از آزمایش‌های تکمیلی، ابتدا ۵ ظرف غذای یکسان در اختیار گربه‌ها قرار گرفت و سپس یک ظرف غذای متفاوت به آن‌ها داده شد. حتی اگر ظرف غذای متفاوت حاوی غذایی بود که گربه کم‌تر دوست داشت، باز هم میل آن‌ها برای خوردن به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافت.

پژوهشگران در توضیح این پدیده به «خوگیری بویایی» اشاره می‌کنند؛ فرآیندی که در آن سیستم حسی گربه پس از مواجهه‌ی مکرر با یک محرک (که در اینجا بوی غذاست)، واکنش خود را کاهش می‌دهد. زمانی که غذای یکسان به‌طور مداوم ارائه می‌شود، خوگیری باعث کاهش تدریجی میزان غذا خوردن می‌شود.

پدیده‌ای مشابه در انسان‌ها نیز مشاهده شده است و به‌عنوان «سیری حسی بویایی خاص» شناخته می‌شود. مطالعات با تصویربرداری از مغز ما نشان داده‌اند که این اثر با کاهش فعالیت مدارهای پاداش در قشر پیش‌پیشانی مرتبط است؛ یعنی خوردن غذا دیگر لذت‌بخش نیست و انگیزه برای ادامه‌ی مصرف کاهش می‌یابد.

در حالی که مکانیسم‌های عصبی فرآیند مذکور در گربه‌ها هنوز به‌طور کامل مشخص نشده، پژوهشگران معتقدند که حساسیت سریع به بوها ممکن است ریشه در تکامل آن‌ها داشته باشد. سگ‌ها، بر خلاف گربه‌ها، معمولاً زمانی که غذا در دسترس است، مانند اجدادشان گرگ‌ها، به‌طور کامل غذا می‌خورند؛ اما گربه‌های خانگی از نسل گربه‌های وحشی هستند که به‌تنهایی شکار می‌کنند و بنابراین به وعده‌های غذایی کوچک‌تر و متعدد نیاز دارند.

تفاوت رفتاری می‌تواند توضیح دهد که چرا گربه‌های خانگی تمایل دارند وعده‌های غذایی سبک را به‌طور منظم مصرف کنند، تا اینکه تمام محتویات ظرف خود را یک‌باره بخورند. اکنون به نظر می‌رسد که خوگیری بویایی نقشی کلیدی در این رفتار ایفا می‌کند.

نتایج مطالعه می‌تواند پیامدهای عملی مهمی برای صاحبان گربه‌ها داشته باشد. مدیریت قرارگیری در معرض بوهای غذا می‌تواند به حفظ اشتها در هنگام بیماری و محدودیت پرخوری در گربه‌های مستعد اضافه‌وزن کمک کند. به عبارت دیگر، اگر می‌خواهید گربه بیشتر غذا بخورد، سعی کنید تنوع غذایی را افزایش دهید. اما اگر با گربه‌ای چاق سروکار دارید، ارائه‌ی رژیم غذایی یکنواخت ممکن است به تنظیم میزان مصرف کمک کند.

یافته‌ها در مجله‌ی Physiology & Behavior منتشر شده است.