از عظمت استارشیپ شگفتزده هستید؟ نسخه چهارم موشک با ارتفاع ۱۵۰ متر در راه است
SpaceX
ایلان ماسک برای نسل بعدی استارشیپ رؤیایی بزرگتر در سر دارد؛ موشکی ۱۵۰ متری با موتورهای قدرتمندتر که سوخت بیشتری حمل خواهد کرد.
مثل همیشه، اسپیسایکس و بنیانگذارش ایلان ماسک، به اهدافی بزرگ فکر میکنند. این شرکت روز یکشنبه ۲۴ آبان برای نخستین بار موفق شد مرحله فوقانی موشک غولپیکر استارشیپ را بازیابی کند؛ دستاوردی که با مهار این مرحله از آسمان به کمک بازوهای «چاپستیک» برج پرتاب در تگزاس رقم خورد.
مهار استارشیپ لحظهای تاریخی برای اسپیسایکس بود و چشمانداز این شرکت برای استفاده مجدد کامل و سریع از موشکها را یک گام بزرگ به واقعیت نزدیکتر کرد. بااینحال، ایلان ماسک اهل درجازدن و دلخوشکردن به دستاوردهای گذشته نیست. به همین دلیل، او خیلی زود از آیندهای بهمراتب جاهطلبانهتر برای استارشیپ سخن گفت.
ماسک دوشنبه ۱۶ نوامبر در ایکس نوشت: «استارشیپ نسخه چهار (V4) حدود ۷۰ متر ارتفاع خواهد داشت که تقریباً ۴۰ درصد افزایش [نسبت به V3] محسوب میشود و توانایی حمل بیش از ۶۰ درصد سوخت بیشتر را خواهد داشت. تعداد موتورها نیز به ۹ عدد افزایش خواهد یافت؛ بهطوریکه سه موتور دیگر از نوع رپتور خلأ به آن اضافه میشود. این موتورها از نسخه V4 با رانش بیشتر خواهند بود.»
نسخه کنونی استارشیپ، یعنی همان موشکی که روز شنبه ۲۳ آبان در پانزدهمین پرواز آزمایشی پرتاب شد، نسخه V3 است. استارشیپ بزرگترین و قدرتمندترین موشک ساختهشده تاکنون محسوب میشود و هنگامی که مرحله اول با نام سوپر هوی و مرحله فوقانی با نام شیپ روی یکدیگر قرار میگیرند، ارتفاعش به ۱۲۴ متر میرسد.
مرحله فوقانی استارشیپ در نسخه سوم، ۵۲ متر ارتفاع دارد و به ۶ موتور رپتور V3 اسپیسایکس مجهز است. بوستر سوپر هوی نسخه سوم نیز که آن هم برای استفاده مجدد طراحی شده، از ۳۳ موتور رپتور نیرو میگیرد. بنابراین، همانطور که ماسک در پست خود اشاره کرد، نسخه V4 شیپ از نظر ابعاد و قدرت، ارتقای چشمگیری خواهد داشت.
ارتفاع شیپ در نسخه V4 با ارتفاع موشک فالکون ۹ در حالت کامل و سرهمشده برابر خواهد بود
برای درک بهتر ابعاد، کافی است بدانیم که ارتفاع شیپ در نسخه V4 با ارتفاع موشک فالکون ۹ در حالت کامل و سرهمشده برابر خواهد بود؛ موشکی دومرحلهای که ستون فقرات عملیات پرتاب این شرکت به شمار میرود. بااینحال، شیپ بسیار حجیمتر است: قطر بدنهاش به ۹ متر میرسد، درحالیکه قطر پوشش محموله فالکون ۹ فقط ۵٫۲ متر است.
این نخستین بار نیست که خبرهایی درباره استارشیپ V4 منتشر میشود. برای مثال، ماسک در اوت ۲۰۲۵ تصویری منتشر کرد که روند تکامل برنامهریزیشده استارشیپ را از نسخه V2 به V3 و سپس V4 نشان میداد. او در آن زمان گفته بود که نسخه چهارم احتمالاً در سال ۲۰۲۷ رونمایی خواهد شد.
در آن تصویر، ارتفاع کلی استارشیپ نسل بعدی ۱۴۲ متر در نظر گرفته شده بود که ۶۱ متر آن به مرحله فوقانی اختصاص داشت. بااینحال، ماسک در پست اخیرش تأکید کرد که این ارقام دیگر بهروز نیستند و ارتفاع نسخه V4 «احتمالاً به ۱۵۰ متر نزدیکتر خواهد بود».
بنابراین، اگر همهچیز طبق برنامه پیش برود، نسل بعدی استارشیپ تقریباً ۱۵۰ متر ارتفاع خواهد داشت؛ یعنی در حد ساختمانی ۵۰ طبقه یا بلندتر از هرم بزرگ جیزه خواهد بود.
تلاش ناموفق برای بازیابی همزمان دو مرحله
برنامه اولیه مأموریت پانزدهم استارشیپ شامل مهار هر دو مرحله موشک با بازوهای چاپستیک برج پرتاب بود؛ بدین ترتیب، هم بوستر سوپر هوی و هم مرحله فوقانی قرار بود برای بازیابی به برج پرتاب بازگردند.
اجرای چنین مانوری از نظر زمانی امکانپذیر بود؛ زیرا دو فرود با فاصله یک روز از یکدیگر برنامهریزی شده بودند. سوپر هوی قرار بود تنها ۶٫۵ دقیقه پس از پرتاب فرود بیاید، درحالیکه شیپ پس از ۱۴ بار گردش به دور زمین به مدت ۲۲٫۵ ساعت و استقرار مجموعهای از ماهوارههای اینترنتی استارلینک V3، به زمین بازمیگشت.
بااینحال، این بازیابی دوگانه انجام نشد. سوپر هوی با هشدار کمبود سوخت مواجه شد و در نتیجه، روز شنبه بهجای بازگشت به برج پرتاب، مسیر خود را به سمت فرود در آبهای خلیج مکزیک تغییر داد. البته این اتفاق ضربه بزرگی به برنامه اسپیسایکس نبود؛ زیرا این شرکت پیشتر در سه پرواز آزمایشی دیگر استارشیپ، موفق به مهار بوستر سوپر هوی با بازوهای برج پرتاب شده بود.
اما مهار مرحله فوقانی استارشیپ دستاوردی بیسابقه بود؛ زیرا انجام این مانور بهمراتب دشوارتر است. شیپ پس از گردش در مدار به زمین بازمیگردد و در نتیجه، با سرعت و دمای بسیار بالاتری وارد جو میشود. اسپیسایکس پیش از پرواز پانزدهم حتی تلاش نکرده بود چنین مانوری را انجام دهد؛ بنابراین، اجرای موفقیتآمیز آن در نخستین تلاش، دستاوردی بسیار مهم به شمار میرود.