فضاپیمای پردردسر استارلاینر بوئینگ در سال ۲۰۲۸ فضانوردان را به فضا خواهد برد

فضاپیمای استارلاینر بوئینگ بار دیگر فرصت پیدا کرده است تا فضانوردان را به فضا ببرد؛ اما این اتفاق تا سال ۲۰۲۸ رخ نخواهد داد.

ناسا دوشنبه ۲۸ سپتامبر در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که اگر همه‌چیز طبق برنامه پیش برود، فضاپیمای استارلاینر در دسامبر امسال یا ژانویه سال آینده یک پرواز آزمایشی بدون سرنشین به مقصد ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS) انجام خواهد داد و سپس در سال ۲۰۲۸ بار دیگر فضانوردان را به فضا خواهد برد.

جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، دوشنبه در نشستی خبری گفت پرواز بدون سرنشین پیش‌رو که «استارلاینر-۱» نام دارد، برای بررسی تغییرات اعمال‌شده پس از مشکلات مأموریت قبلی انجام خواهد شد. به گفته او، در این مأموریت داده‌هایی جمع‌آوری می‌شود تا اقدامات اصلاحی اخیر اعتبارسنجی شوند.

استارلاینر از زمان مأموریت «آزمایش پرواز سرنشین‌دار» (CFT) در ژوئن ۲۰۲۴ دیگر پرواز نکرده است. در آن مأموریت، کپسول استارلاینر که «کالیپسو» نام داشت، دو فضانورد ناسا به نام‌های سونی ویلیامز و بوچ ویلمور را به ایستگاه فضایی برد. در ابتدا قرار بود اقامت آن‌ها حدود یک هفته به‌طول بینجامد، اما نشت هلیوم و ازکارافتادن چند پیشرانه، نگرانی‌هایی درباره بازگشت ایمن خدمه به‌وجود آورد.

ناسا درنهایت تصمیم گرفت که ویلیامز و ویلمور را با استارلاینر به زمین بازنگرداند. فضاپیمای بوئینگ در سپتامبر ۲۰۲۴ بدون سرنشین به زمین بازگشت و دو فضانورد در مجموع ۲۸۶ روز در ایستگاه فضایی ماندند تا سرانجام در مارس ۲۰۲۵ با کپسول کرو دراگون اسپیس‌ایکس به زمین بازگشتند.

گزارش ناسا درباره آن حادثه نشان داد که مشکلات مأموریت فقط به نقص‌های فنی محدود نمی‌شد. در این گزارش، به وجود برخی مشکلات طراحی و مهندسی، به‌ویژه در مورد پیشرانه‌ها اشاره شده بود؛ اما ناسا همچنین به نظارت ناکافی بر بوئینگ، شفاف‌نبودن داده‌های حیاتی برای برخی کارکنان و تصمیم‌گیری‌های نامناسب اشاره کرد.

پس از مأموریت CFT، تغییرات متعددی در استارلاینر اعمال شد. یکی از مهم‌ترین موارد به نشت هلیوم مربوط می‌شود. مهندسان بوئینگ علت نشت را مشکلات مربوط به شیرها و فرسایش آب‌بندها پس از تماس با تتراکسید نیتروژن، اکسیدکننده سامانه پیشرانش، شناسایی کردند. در نتیجه، جنس آب‌بندها تغییر کرده و طراحی آن‌ها نیز به‌گونه‌ای اصلاح شده است که در بخش بزرگ‌تری از محدوده‌ی تحمل ابعادی قرار بگیرند.

مشکل دیگر به پیشرانه‌های سامانه کنترل واکنش (RCS) مربوط بود. در مأموریت CFT، پنج پیشرانه از مجموع ۲۸ پیشرانه RCS از کار افتادند. ناسا بعداً علت این مشکل را خوردگی ناشی از باقی‌ماندن هیدرازین و واکنش آن با دی‌اکسیدکربن موجود در جو اعلام کرد. بوئینگ برای جلوگیری از تکرار این مشکل، رویه‌هایی برای تخلیه هیدرازین و ایجاد جریان مداوم گاز پاک‌کننده در اطراف پیشرانه‌ها ایجاد کرده است.

بااین‌حال، تمام اصلاحات در پرواز استارلاینر-۱ آزمایش نخواهند شد. پس از این مأموریت، ناسا و بوئینگ تغییرات بیشتری در طراحی شیرهای پیشرانه‌ی ماژول سرویس اعمال خواهند کرد. بوئینگ همچنین قرار است پیشرانه‌های جدید برای ماژول خدمه و باتری‌های جدید نصب کند و تغییرات جزئی در سامانه چترهای نجات اعمال کند تا عملکرد و اطمینان‌پذیری فضاپیما افزایش یابد.

در صورت موفقیت آزمایش‌ها، فضانوردان می‌توانند در مأموریت استارلاینر-۲ در سال ۲۰۲۸ به ایستگاه فضایی اعزام شوند. فرماندهی این پرواز بر عهده وودی هابورگ، فضانورد ناسا خواهد بود. هنوز دیگر اعضای خدمه معرفی نشده‌اند.

استارلاینر همچنین در آینده با موشک متفاوتی پرتاب خواهد شد. مأموریت‌های قبلی با موشک اطلس ۵ از شرکت ائتلاف پرتاب‌های متحد (ULA) انجام شدند؛ اما تولید اطلس ۵ اکنون متوقف شده است. در نتیجه، استارلاینر-۱ تا استارلاینر-۴ همچنان با اطلس ۵ پرتاب خواهند شد؛ اما مأموریت‌های استارلاینر-۵ و استارلاینر-۶ به موشک جدید ولکان قنطورس منتقل خواهند شد.

احیای استارلاینر برای ناسا اهمیت زیادی دارد، زیرا در حال حاضر تنها کپسول کرو دراگون اسپیس‌ایکس از توانایی اعزام فضانوردان آمریکایی به مدار و بازگرداندن آن‌ها به زمین برخوردار است. اسپیس‌ایکس نیز در حال برنامه‌ریزی برای بازنشسته‌کردن تدریجی کرو دراگون و فالکون ۹ و جایگزینی آن‌ها با استارشیپ است.

آیزاکمن تأکید کرده است که وجود بیش از یک سامانه سرنشین‌دار برای ناسا اهمیت دارد. او گفت اسپیس‌ایکس در حال حاضر نیازهای ناسا را به‌خوبی برآورده می‌کند، اما این سازمان همچنان متعهد است گزینه دوم، یعنی استارلاینر را نیز به مرحله عملیاتی برساند.

قرارداد کنونی ناسا با بوئینگ تا مأموریت استارلاینر-۶ ادامه دارد و در صورت موفقیت برنامه، این فضاپیما می‌تواند سرانجام به دومین فضاپیمای عملیاتی آمریکا برای اعزام فضانوردان به ایستگاه فضایی بین‌المللی تبدیل شود.