شرکت آمریکایی جابی اوییشن (Joby Aviation) موفق شد برای نخستین بار یک هواپیمای مجهز به سامانه پرواز خودران را در مسیری طولانی از یک سوی ایالات متحده به سوی دیگر هدایت کند؛ پروازی که بدون هیچ ورودی کنترلی از سوی خلبان ایمنی داخل کابین انجام شد.
هواپیمای مورد استفاده، یک فروند سسنا کاروان تغییریافته بود که به فناوری پرواز خودران J208 جابی مجهز شده بود. این هواپیما مسافت ۵۱۴۸ کیلومتر را از کالیفرنیا تا کارولینای شمالی پیمود و سفرش حدود یک هفته طول کشید.
در طول مأموریت، هواپیما باید با شرایط واقعی هوانوردی، ازجمله پرواز در فضای هوایی شلوغ، مسیرهای طولانی، فرودگاههای مختلف و تغییرات محیطی روبهرو میشد. چند توقف برنامهریزیشده در مسیر نیز در نظر گرفته بود تا توانایی سامانه خودران در مدیریت موقعیتهای مختلف بررسی شود.
با اینکه خلبان ایمنی برای رعایت مقررات اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) در هواپیما حضور داشت، طبق اعلام شرکت، او در هیچ مرحلهای از پرواز دخالتی نکرد و کنترل هواپیما را به دست نگرفت.
به گزارش گیزمودو، سفر در ۷ سپتامبر از فرودگاه بوکانن فیلد در شهر کانکورد ایالت کالیفرنیا آغاز شد. هواپیما در مسیر خود در چند نقطه ازجمله فرودگاه فینیکس دیر ولی در آریزونا، فرودگاه فورت ورث الاینس در تگزاس و پایگاه هوایی شاو در کارولینای جنوبی توقف کرد.
سامانه خودران تمام مراحل پرواز از برخاستن و اوجگیری گرفته تا دنبالکردن مسیر، تنظیم پرواز و فرود را مدیریت کرد. همزمان، تیم جابی از مراکز خود در کالیفرنیا و پایگاه هوایی شاو در کارولینای جنوبی، عملکرد هواپیما را از راه دور زیر نظر داشت.
هواپیما در ۱۴ سپتامبر به مقصد نهایی خود، فرودگاه منطقهای دار کانتی در منطقه آوتربنکس ایالت کارولینای شمالی رسید. بااینحال، آزمایش هنوز تمام نشده است؛ زیرا هواپیما باید مسیر بازگشت به کالیفرنیا را نیز انجام دهد و در این مسیر در فرودگاههایی در واشینگتن دیسی، کنتاکی، کانزاس، اوکلاهما، یوتا و اورگن توقف خواهد داشت.
جابی اوییشن بیشتر بهدلیل توسعه تاکسیهای هوایی تمامبرقی خود شناخته میشود. هواپیماهای برقی این شرکت برای جابهجایی چهار مسافر در مسیرهای کوتاه و باارزش طراحی شدهاند و میتوانند به سرعتی حدود ۳۲۲ کیلومتر بر ساعت برسند.
اما فناوری خودران J208 مسیر متفاوتی را برای این شرکت باز میکند. جابی میگوید این فناوری فقط برای حملونقل شهری طراحی نشده و میتواند در حوزههایی مانند حملونقل بار، انتقال تجهیزات پزشکی، عملیات امداد و نجات، و مأموریتهای دفاعی نیز استفاده شود.
جوبن بیورت، بنیانگذار و مدیرعامل جابی اوییشن، این پرواز را نشانهای از کاربردهای آینده سامانههای خودران در هوانوردی دانست. او گفت چنین فناوریهایی میتوانند برای ارتباط بهتر مناطق دورافتاده، ارسال تجهیزات ضروری، واکنش سریعتر به بحرانها، پشتیبانی از عملیات نظامی و کاهش خطر برای خلبانان به کار گرفته شوند.
جابی در ماههای اخیر تلاش کرده حضور خود را در حوزه دفاعی نیز گسترش دهد. این شرکت بهتازگی کسبوکاری به نام «رزننت ساینسز» را در اوهایو را تصاحب کرد که روی سامانههای فرکانس رادیویی و فناوریهای حسگر کار میکند. جابی همچنین در اوت ۲۰۲۵ با شرکت دفاعی «ال۳هریس تکنالوجیز» توافقی امضا کرد تا فرصتهای ساخت هواپیماهای هیبریدی با موتور توربین گازی، قابلیت برخاست و فرود عمودی و توانایی پرواز خودران را بررسی کند.
پرواز اخیر هنوز به معنی ورود فوری هواپیماهای کاملاً بدون خلبان به پروازهای تجاری مسافربری نیست؛ اما نشان میدهد شرکتهای فعال در حوزه هوانوردی خودران در حال آزمایش فناوریهایی هستند که میتوانند در آینده برای کاربردهای مختلف مورد استفاده قرار گیرند.