شرکت آلمانی ایزار اروسپیس، شنبه پنجم سپتامبر، موشک ساخت خود به نام اسپکتروم را از مرکز فضایی آندویا در شمال نروژ به فضا پرتاب کرد. این پرتاب ساعت ۲۰:۱۲ به وقت گرینویچ (۲۳:۴۲ به وقت ایران) انجام شد. کمی بیش از هفت دقیقه بعد، اسپکتروم با قرارگیری در مداری بیضوی پیرامون زمین، نام خود را در کتاب‌های تاریخ ثبت کرد.

نیکولائوس پراکیس، مهندس ارشد اسپکتروم در ایزار، در پخش زنده پرتاب که با همکاری وب‌سایت «ناسااسپیس‌فلایت» تهیه شده بود، گفت: «ما دقیقاً در همین لحظه درحال تاریخ‌سازی هستیم؛ برای اسپکتروم، برای ایزار و برای اروپا تاریخ‌سازی می‌کنیم. به این دستاورد عظیم فوق‌العاده افتخار می‌کنم.»

این دومین تلاش اسپکتروم برای رسیدن به مدار بود. این موشک دومرحله‌ای با ارتفاع ۲۸ متر نخستین پرواز خود به نام «با تمام توان» را در مارس ۲۰۲۵ انجام داد؛ اما همان‌طور که اغلب در نخستین پرتاب موشک‌ها رخ می‌دهد، اسپکتروم در آن روز با یک ناهنجاری مواجه شد و کمتر از یک دقیقه پس از پرتاب، روی زمین سقوط کرد و منفجر شد.

پخش از رسانه

توضیح ویدئو: هایلایت پرواز دوم موشک اسپکتروم؛ از عزیمت به سکوی پرتاب تا استقرار محموله‌ها در مدار.

ایزار در گزارشی که سپتامبر ۲۰۲۵ منتشر کرد، نوشت: «تحقیقات جامع ظرف دو ماه پس از پرتاب به پایان رسید. یافته‌های تحقیق نشان داد که بازشدن ناخواسته شیر تخلیه و از دست‌رفتن کنترل وضعیت موشک در آغاز مانور چرخش حول محور طولی، رویدادهایی بودند که به شکست پرواز و انفجار موشک منجر شدند.»

پرواز دوم موشک اسپکتروم بارها به تعویق افتاد

شرکت آلمانی از درس‌هایی که در آن روز آموخته بود استفاده کرد و خود را برای دومین پرواز با نام «رو به جلو و رو به بالا»، آماده کرد؛ مأموریتی که در ابتدا قرار بود در ماه ژانویه انجام شود.

بااین‌حال، بروز مشکل در یکی از شیرهای سامانه تحت فشار، پرتاب را لغو و به ماه مارس موکول کرد. اما شرایط نامساعد جوی و ورود یک قایق به محدوده خطر، تلاش‌های چندین باره برای پرتاب در آن ماه را نیز ناکام گذاشت. تلاش بعدی در ۹ آوریل نیز به دلیل نشت در مخزن تحت فشار با پوشش کامپوزیتی لغو شد.

ایزار سپس در ۱۵ ژوئن تلاش کرد اسپکتروم را پرتاب کند؛ اما پس از آنکه «رفتاری خارج از حالت عادی در سامانه‌های سیال موشک» شناسایی شد، از ادامه‌ی تلاش برای پرتاب صرف‌نظر کرد. این شرکت همان روز در حساب خود در ایکس اعلام کرد که مشکل را شناسایی کرده است؛ اما رفع آن تا همین اواخر به‌طول انجامید تا آنکه اسپکتروم بالاخره روز شنبه آماده انجام دومین پرواز مورد انتظار خود شد.

پراکیس در جریان پخش زنده گفت: «بدیهی است که با چند تأخیر مواجه شدیم. چند شکست و عقب‌نشینی داشتیم، اما از آنها قوی‌تر بیرون آمدیم. این اتفاق حجم عظیم مهندسی انجام‌شده توسط تمام تیم‌ها را تأیید می‌کند و این چیزی است که ما را به مدار می‌رساند.»

بیشتر بخوانید

اسپکتروم در نخستین پروازش محموله‌ واقعی با خود حمل نکرد، اما این بار حامل چندین محموله بود: پنج کیوب‌ست و یک آزمایش علمی غیرقابل جداسازی. با وجود پرواز بدون نقص موشک، اگر استقرار محموله‌ها در مدار انجام نمی‌شد، ایزار نمی‌توانست موفقیت کامل مأموریت را اعلام کند.

موشک پس از رسیدن به فضا، در یک مدار بیضوی اولیه قرار گرفت؛ سپس با انجام مانور افزایش ارتفاع، مدار خود را به شکل دایره درآورد تا رهاسازی محموله‌ها امکان‌پذیر شود. برآورد می‌شد مدار اولیه اسپکتروم در نزدیک‌ترین نقطه، ۱۸۰ کیلومتر و در دورترین نقطه، ۵۰۰ کیلومتر با سطح زمین فاصله داشته باشد.

درنهایت، حدود دو ساعت پس از پرواز، ایزار در ایکس اعلام کرد که اسپکتروم توانسته است تمام نقاط عطف پرواز را با موفقیت پشت سر بگذارد و محموله‌ها را طبق برنامه در مدار مستقر کند.

بنابراین پنجم سپتامبر روزی بسیار مهم برای ایزار، آلمان و کل اروپا بود. این شرکت امیدوار است اسپکتروم با ظرفیت حمل حدود هزار کیلوگرم محموله به مدار نزدیک زمین، در آینده به پرتابگری پرکاربرد برای ماهواره‌های کوچک و متوسط تبدیل شود. زیرساخت‌های ایزار نیز برای تحقق این چشم‌انداز طراحی شده‌اند. این شرکت می‌گوید کارخانه تولیدش در نزدیکی مونیخ می‌تواند سالانه بیش از ۳۰ فروند از این موشک‌ها تولید کند.

ایزار ارواسپیس امیدوار است موشک اسپکتروم در آینده به پرتابگری پرکاربرد برای ماهواره‌های کوچک و متوسط تبدیل شود

پراکیس گفت: «پرواز دوم نقطه عطفی بسیار بزرگ و موفقیتی عظیم است. اما این تازه آغاز کار است. بنابراین واقعاً مشتاقم ببینم در گام‌های بعدی چه اتفاقی می‌افتد.»

اسپکتروم نخستین موشکی است که از اروپای غربی به مدار زمین رسیده است؛ بااین‌حال، موشک‌های دیگری مدت‌هاست از بخش دیگری از این قاره، یعنی قسمت اروپایی روسیه به مدار پرواز می‌کنند. برای مثال، پایگاه فضایی پلستسک حدود شش دهه است که از پرتاب‌های مداری میزبانی می‌کند.