شمارش معکوس برای پرواز سیزدهم استارشیپ؛ آزمایش احتراق ثابت با موفقیت انجام شد

شنبه 20 تیر 1405 - 23:10
مطالعه 4 دقیقه
آزمایش احتراق ثابت بوستر سوپر هوی
اسپیس‌ایکس در آستانه پرواز سیزدهم موشک استارشیپ، ۳۳ موتور رپتور بوستر هوی را درجریان آزمایش احتراق ثابت با موفقیت روشن کرد.
تبلیغات

موشک استارشیپ اسپیس‌ایکس ظاهراً در آستانه پرواز بعدی‌اش است و احتمال دارد زودتر از آنچه تصور می‌شد، این کار را انجام دهد.

اسپیس‌ایکس جمعه ۱۹ تیر آزمایش احتراق ثابت را روی بوستر سوپر هوی استارشیپ که قرار است سیزدهمین پرواز آزمایشی این سامانه پرتاب غول‌پیکر را انجام دهد، با موفقیت به پایان رساند.

بوستر شماره ۲۰ سوپر هوی که جدیدترین بوستر خارج‌شده از خط تولید است، پنج‌شنبه ۱۸ تیر به سکوی پرتاب در مجموعه استاربیس اسپیس‌ایکس در تگزاس منتقل شد و با استفاده از چاپستیک یا همان بازوهای برج پرتاب مکازیلا روی پایه نگهدارنده خود قرار گرفت. سپس بامداد جمعه، اسپیس‌ایکس اقدامات لازم برای آزمایش موتور، از جمله بستن ساحل بوکاچیکا و انتقال سوخت به مخزن سکو پیش از بارگیری آن روی موشک را آغاز کرد.

این دومین بوستر نسخه ۳ (V3) با ۳۳ موتور ارتقایافته‌ی رپتور ۳ است که برای آزمایش به سکوی استاربیس منتقل می‌شود. موتورهای بوستر اندکی پیش از ساعت ۱۸:۳۰ به وقت ایران روشن شدند و حدود ۲۵ ثانیه به کار ادامه دادند؛ آزمایشی که مدت زمان و شرایط واقعی پرواز را روی سکوی پرتاب شبیه‌سازی می‌کرد.

پخش از رسانه

موفقیت در انجام آزمایش احتراق ثابت بوستر ۲۰، راه را برای سیزدهمین پرواز آزمایشی استارشیپ هموار می‌کند. براساس اطلاعیه اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA)، این پرواز ممکن است چهارشنبه ۱۵ ژوئیه (۲۴ تیر) انجام شود.

پرواز ۱۳ از نظر کلی همان اهداف پرواز ۱۲ را دنبال خواهد کرد

استارشیپ نسخه ۳ در مقایسه با نسخه ۲ (V2)، قدرتمندتر و توانمندتر است. این موشک به سامانه‌های الکترونیکی پروازی ارتقایافته برای کاهش جرم و افزایش ظرفیت حمل بار، مخزن سوخت بلندتر با حجم بیشتر و همچنین تجهیزات انتقال سوخت بین فضاپیماها مجهز شده است؛ فناوری پیشرفته‌ای که برای انجام اغلب مأموریت‌های استارشیپ، ضروری خواهد بود.

بخشی از این مأموریت‌ها مربوط به برنامه آرتمیس ناسا و تلاش این سازمان برای بازگرداندن انسان به ماه است. استارشیپ یکی از دو ماه‌نشینی محسوب می‌شود که ناسا برای انتقال فضانوردان به سطح ماه انتخاب کرده است. به همین دلیل، موفقیت این سامانه و نمایش به‌موقع فناوری‌های مورد نیاز آن، با نزدیک‌تر شدن زمان‌بندی مأموریت‌های آرتمیس، بیش از پیش زیر ذره‌بین قرار گرفته است.

پرواز ۱۳ از نظر کلی همان اهداف پرواز ۱۲ را دنبال خواهد کرد؛ مأموریتی که در اوایل خرداد انجام شد و نتایجی ترکیبی از موفقیت و ناکامی به همراه داشت. پرواز ۱۲ نخستین پرتاب استارشیپ نسخه ۳ بود و موجب شد اسپیس‌ایکس مأموریتی محافظه‌کارانه‌تر درمقایسه با اغلب آزمایش‌های قبلی اجرا کند.

در آخرین پرواز، مرحله فوقانی استارشیپ به نام شیپ در یک مسیر زیرمداری قرار گرفت و در نهایت با فرود نرم در اقیانوس هند روی آب نشست. بااین‌حال، اسپیس‌ایکس با مشکلاتی نیز روبه‌رو شد. بوستر سوپر هوی ۱۹ نتوانست مانور لازم را برای فرود نرم روی آب انجام دهد. همچنین وقوع ناهنجاری در عملکرد موتور شیپ ۳۹، موجب شد اسپیس‌ایکس از اجرای آزمایش روشن‌سازی دوباره موتور در فضا صرف‌نظر کند.

شیپ ۴۰ و بوستر ۲۰ که در پرواز ۱۳ به کار گرفته خواهند شد، همان اهداف پرواز قبلی را دنبال می‌کنند تا اشکالات باقی‌مانده در استارشیپ نسخه ۳ برطرف شود. اسپیس‌ایکس امیدوار است این مأموریت زمینه را برای آزمایش فناوری‌های پیشرفته‌تری که استارشیپ پیش از ورود به مرحله عملیاتی کامل باید پشت سر بگذارد، فراهم کند. از جمله این فناوری‌ها می‌توان به بازگرداندن هر دو مرحله موشک به سکوی پرتاب استاربیس برای تعمیر، آماده‌سازی و استفاده دوباره در پروازهای آینده اشاره کرد.

پخش از رسانه

استارشیپ به گونه‌ای طراحی شده که به‌طور کامل چندبارمصرف باشد و بتواند بیش از صد تن محموله را به مدار نزدیک زمین منتقل کند. هنگامی که این موشک به طور منظم مأموریت‌های حمل محموله را آغاز کند، هم مرحله فوقانی و هم بوستر سوپر هوی قادر خواهند بود به استاربیس بازگردند و توسط بازوهای مکازیلا روی هر یک از دو برج پرتاب این پایگاه بازیابی شوند.

اسپیس‌ایکس تاکنون موفق شده است چندین بار بوسترهای سوپر هوی نسخه ۲ را با موفقیت بازیابی کند و حتی دو بوستر بازیابی‌شده را در مأموریت‌های بعدی دوباره به پرواز درآورد. بااین‌حال، هنوز تلاش نکرده است مرحله فوقانی را نیز به همین روش بازیابی کند؛ زیرا فرودآوردن شیپ بسیار پیچیده‌تر از فرود بوستر سوپر هوی است.

هرچند سوپر هوی برخلاف فالکون ۹ که اسپیس‌ایکس استاد بازیابی آن شده است، پایه‌های فرود ندارد، نحوه بازگشتش به زمین شباهت زیادی به این موشک کارکشته دارد. از این رو، از نظر مهندسی، حل چالش فرود آن نسبت به مرحله فوقانی استارشیپ ساده‌تر است.

فرودآوردن شیپ بسیار پیچیده‌تر از فرود بوستر سوپر هوی است

اما مرحله شیپ هنگام بازگشت به زمین به روی شکم وارد جو می‌شود تا کاشی‌های شش‌ضلعی سیاه‌رنگ سپر حرارتی که نیمی از بدنه آن را پوشانده‌اند، گرمای بسیار شدید ورود دوباره به جو را جذب کنند. شیپ در بیشتر زمان سقوط، تقریباً به صورت افقی حرکت می‌کند و باله‌های نزدیک دماغه و انتهای فضاپیما، جهت‌گیری و وضعیت آن را کنترل می‌کنند.

شیپ وقتی به سطح دریا نزدیک شود، با انجام مانور «چرخش و احتراق»، به‌طور کامل به حالت عمودی درمی‌آید و با روشن‌کردن موتورها، سرعت نزول خود را کاهش می‌دهد تا به صورت نرم فرود بیاید. در آینده قرار است این فرود روی سکوی استاربیس انجام شود، اما در مأموریت پیش‌رو، شیپ بار دیگر در اقیانوس هند روی آب فرود خواهد آمد.

پرواز ۱۳ به اسپیس‌ایکس فرصت می‌دهد تا بار دیگر الگوی فرود توصیف شده را با استفاده از شیپ ۴۰ آزمایش کند و هم‌زمان مشکلات مربوط به بوستر و موتورها را که در پرواز ۱۲ مشاهده شده بود، برطرف کند. اگر همه‌چیز طبق برنامه پیش برود، پرواز بعدی استارشیپ نسخه ۳، این موشک را گامی دیگر به آزمایش‌های جاه‌طلبانه‌تر، مانند قرارگیری در مدار زمین، انتقال سوخت در فضا و بازیابی هر دو مرحله در استاربیس نزدیک‌تر خواهد کرد.

نظرات