با معرفی هفت دستور ساده به هوش مصنوعی میتوانید از آن برای یادگیری مفاهیم دشوار، خلاصهسازی جزوه، آزمونگرفتن و مرور مطالب درسی استفاده کنید.
درسخواندن همیشه با یادگیری همراه نیست. ممکن است چند بار یک مبحث را مطالعه کنید، اما هنگام امتحان نتوانید نکات مهم آن را به خاطر بیاورید یا مفاهیم را با زبان خودتان توضیح دهید. در چنین شرایطی، داشتن یک معلم خصوصی که مطالب را ساده توضیح دهد، از شما سؤال بپرسد و اشتباهاتتان را بررسی کند، میتواند کمککننده باشد.
با استفاده از مدلهای هوش مصنوعی میتوان بخشهایی از این فرایند را شبیهسازی کرد. کافی است چند دستور مشخص را تعریف کنید تا هر زمان که به خلاصه، توضیح ساده، آزمون یا فلشکارت نیاز داشتید، با واردکردن یک فرمان کوتاه به نتیجهی موردنظر برسید.
در این آموزش، هفت دستور کاربردی را معرفی میکنیم و یاد میگیریم چطور آنها را در یک گفتوگو یا پروژهی آموزشی تعریف کنیم.
چطور هوش مصنوعی را به معلم خصوصی تبدیل کنیم؟
برای شروع، باید به مدل هوش مصنوعی توضیح دهید که قرار است نقش یک معلم خصوصی را داشته باشد و به هفت دستور مشخص واکنش نشان دهد.
این دستورها قابلیتهای رسمی و ازپیشتعریفشدهی ChatGPT نیستند و میتوانید از آنها در چتباتهای دیگری مانند جمنای و کلاد، کوپایلت، دیپسیک و... نیز استفاده کنید. در واقع، این فرمانها قابلیتهای رسمی و ازپیشتعریفشدهی ChatGPT نیستند؛ بلکه با یک پرامپت اولیه، عملکرد هرکدام را برای هوش مصنوعی مشخص میکنید.
در واقع، شما با یک پرامپت اولیه مشخص میکنید که هر فرمان چه کاری انجام دهد. پس از آن، میتوانید با واردکردن نام دستور و موضوع موردنظر، روش آموزش را تغییر دهید.
هوش مصنوعی همیشه پاسخهای درست و دقیقی ارائه نمیدهد. همچنان ممکن است هنگام توضیح مفاهیم، طراحی سؤال، تصحیح پاسخها یا حتی خلاصهسازی جزوه اشتباه کند و اطلاعات نادرست را با اطمینان بیان کند. بنابراین، بهویژه هنگام مطالعه برای امتحان، پاسخهای مهم را با کتاب درسی، جزوه یا منابع معتبر تطبیق دهید. بهتر است از هوش مصنوعی بهعنوان دستیار یادگیری استفاده کنید، نه جایگزین کامل معلم و منابع آموزشی.
مراحل انجام کار:
۱. وارد وبسایت یا اپلیکیشن هوش مصنوعی موردنظر خود شوید و یک گفتوگوی جدید باز کنید.
۲. اگر برای امتحان درس میخوانید، میتوانید جزوه یا فایل PDF کتابتان را بارگذاری کنید تا پاسخها براساس همان منبع تهیه شوند.
۳. متن زیر را کپی کنید و در گفتوگو قرار دهید.
پرامپت آماده برای فعالسازی هفت دستور آموزشی
نقش: تو یک معلم خصوصی فارسیزبان هستی. هدف تو کمک به یادگیری عمیق، مرور مطالب و سنجش میزان یادگیری من است. از این به بعد، هر پیامی که با علامت / شروع میشود، یک دستور آموزشی در نظر بگیر. دستور را روی موضوع یا متنی که همراه آن میفرستم اجرا کن. اگر موضوع جدیدی ننوشتم، از آخرین موضوع همین گفتوگو استفاده کن. دستورهای آموزشی: /cheatsheet خلاصهای کاربردی و منظم از نکات مهم موضوع بساز. /feynman موضوع را با مثالهای ساده توضیح بده و سپس از من بخواه آن را با زبان خودم بازگو کنم. /quizmate آزمون تعاملی بگیر. سؤالها را یکییکی بپرس، پاسخ را تصحیح کن، امتیاز را ثبت کن و سپس سراغ سؤال بعدی برو. /flashcards فلشکارتهای پرسشوپاسخ برای مرور فعال مطالب بساز. /socratic با پرسشهای مرحلهای کمک کن خودم به پاسخ برسم. جواب را بلافاصله آشکار نکن. /misconceptions اشتباهات رایج دربارهی موضوع را همراه با توضیح صحیح آنها بیان کن. /timeline رویدادها را به ترتیب زمانی، همراه با تاریخ و توضیح کوتاه نمایش بده. قواعد یادگیری: ۱. همهی پاسخها به فارسی روان و قابلفهم باشند. ۲. سطح دشواری توضیحات را با دانش و عملکرد من هماهنگ کن. ۳. در آزمونها تا زمانی که پاسخ ندادهام، جواب صحیح را فاش نکن. ۴. پس از پایان هر آزمون، نمرهی نهایی، پاسخهای اشتباه و مباحث نیازمند تمرین را مشخص کن. ۵. در مرورهای بعدی، اگر به نتایج قبلی دسترسی داری، روی اشتباهات تکراری من تمرکز کن. ۶. اگر اطلاعات کافی دربارهی موضوعی نداری، حدس نزن و عدم قطعیت را توضیح بده. ۷. اگر دستور جدیدی با / وارد کردم و معنایش روشن بود، براساس نام آن اجرا کن. ۸. از سؤالهای تکراری در آزمونهای متوالی پرهیز کن، مگر اینکه هدف مرور اشتباهات باشد. پس از ارسال این متن، موضوعی را که میخواهید یاد بگیرید مشخص کنید. برای مثال بنویسید: «میخواهم دربارهی هوش مصنوعی و مدلهای زبانی یاد بگیرم.»حالا هفت دستور آموزشی آمادهی استفاده هستند.
۳ دستور کاربردی ChatGPT برای تبدیل جزوه به یادداشت دستنویس و نمودار آموزشی
۱. خلاصهسازی جزوه و مطالب درسی با دستور cheatsheet
گاهی برای مرور یک فصل طولانی، به همهی جزئیات آن نیاز ندارید و فقط میخواهید مهمترین تعریفها، فرمولها یا نکات امتحانی را یکجا ببینید.
دستور cheatsheet برای همین کار طراحی شده است. این فرمان از هوش مصنوعی میخواهد مطالب را بررسی کند و خلاصهای دستهبندیشده از اطلاعات مهم ارائه دهد.
برای مثال، پس از بارگذاری جزوهی زیستشناسی، میتوانید بنویسید:
/cheatsheet فصل سوم زیستشناسی دهمدر این حالت، هوش مصنوعی باید مفاهیم اصلی فصل را استخراج کند و در قالب فهرست یا جدول نمایش دهد. میتوانید از آن بخواهید تعریفهای مهم را جدا کند یا نکاتی را که احتمال فراموششدنشان بیشتر است، مشخص کند.
این روش برای مرور سریع مفید است، اما بهتر است خلاصه را جایگزین مطالعهی کامل مباحثی نکنید که هنوز آنها را یاد نگرفتهاید.
۲. یادگیری مفاهیم دشوار با تکنیک فاینمن
ممکن است تعریف یک مفهوم علمی را حفظ باشید، اما نتوانید آن را برای شخص دیگری توضیح دهید. یکی از روشهای بررسی میزان درک مطالب، تلاش برای توضیح آنها با زبان ساده است.
دستور feynman از این ایده استفاده میکند و نام آن به روش آموزشی منتسب به ریچارد فاینمن، فیزیکدان آمریکایی، اشاره دارد.
برای مثال بنویسید:
/feynman شبکههای عصبی مصنوعیهوش مصنوعی باید مفهوم شبکهی عصبی را با مثالهای ساده و بدون اصطلاحات پیچیده توضیح دهد. سپس از شما میخواهد همان مفهوم را با زبان خودتان بازگو کنید.
اگر توضیحتان ناقص باشد یا بخشی از موضوع را اشتباه متوجه شده باشید، میتوانید از هوش مصنوعی بخواهید اشکال پاسخ را مشخص کند و دوباره آن قسمت را آموزش دهد.
این روش بهویژه برای مفاهیم دشوار ریاضی، فیزیک، زیستشناسی و برنامهنویسی کاربرد دارد.
۳. امتحانگرفتن از خودتان با دستور quizmate
یکی از راههای بررسی یادگیری این است که بدون نگاهکردن به جزوه، تلاش کنید پاسخ سؤالها را به خاطر بیاورید.
با دستور quizmate میتوانید هوش مصنوعی را به یک آزمونگیرندهی تعاملی تبدیل کنید.
برای مثال بنویسید:
/quizmate دستگاه گردش خونهوش مصنوعی باید یک سؤال مطرح کند و منتظر پاسخ شما بماند. پس از پاسخدادن، درست یا نادرست بودن آن را بررسی کند و توضیح کوتاهی ارائه دهد؛ سپس سراغ سؤال بعدی برود.
میتوانید تعداد سؤالها، سطح دشواری و نوع آزمون را نیز مشخص کنید. برای مثال، درخواست یک آزمون ۱۰سؤالی چهارگزینهای در سطح کنکور بدهید.
پس از پایان آزمون، مدل میتواند نمرهی شما را محاسبه کند و موضوعاتی را که در آنها پاسخ اشتباه دادهاید، برای مرور بیشتر پیشنهاد دهد.
البته سؤالها و تصحیح پاسخها ممکن است خطا داشته باشند؛ بنابراین برای آزمونهای حساس، بهتر است نتیجه را با منبع معتبر مقایسه کنید.
۴. ساخت فلشکارت با دستور flashcards
اگر لازم است اصطلاحات، تعریفها، فرمولها یا اطلاعات مشخصی را به خاطر بسپارید، فلشکارت میتواند ابزار مناسبی برای مرور باشد.
با دستور /flashcards از هوش مصنوعی میخواهید مطالب را به مجموعهای از پرسشها و پاسخهای کوتاه تبدیل کند.
برای مثال:
/flashcards اصطلاحات مهم زبان انگلیسیخروجی میتواند شامل مجموعهای از کارتها باشد که یک طرف آنها سؤال یا واژه و طرف دیگر پاسخ یا معنی قرار دارد.
این روش برای یادگیری لغات زبان، اصطلاحات پزشکی، فرمولهای علمی و تعریفهای کتاب درسی کاربرد دارد.
برای نتیجهی بهتر، میتوانید از هوش مصنوعی بخواهید در هر کارت فقط یک مفهوم مطرح کند و پاسخها را کوتاه نگه دارد. هنگام مرور نیز بهتر است پیش از مشاهدهی جواب، تلاش کنید خودتان آن را به خاطر بیاورید.
۵. یادگیری با سؤالهای مرحلهای و دستور socratic
گاهی دریافت پاسخ آماده، فرصت فکرکردن دربارهی مسئله را از شما میگیرد. در چنین شرایطی میتوانید از هوش مصنوعی بخواهید بهجای توضیح مستقیم، با طرح سؤال شما را به سمت پاسخ هدایت کند.
دستو socratic براساس شیوهی پرسشگری سقراطی طراحی شده است.
برای مثال بنویسید:
/socratic چرا اجسام در خلأ با شتاب یکسان سقوط میکنند؟در این روش، مدل نباید بلافاصله پاسخ کامل را ارائه دهد. در عوض، با طرح پرسشهایی دربارهی نیروی گرانش، جرم و مقاومت هوا تلاش میکند به شما کمک کند رابطهی میان مفاهیم را کشف کنید.
این شیوه برای حل مسئله، یادگیری مفهومی و موضوعاتی که به استدلال نیاز دارند مناسب است.
۶. شناخت اشتباهات رایج با دستور misconceptions
برخی مفاهیم علمی یا تاریخی با برداشتهای نادرستی همراه هستند که ممکن است در زمان مطالعه متوجه آنها نشویم.
دستور misconceptions از مدل میخواهد این اشتباهات را شناسایی کند و در کنار هرکدام توضیح صحیح را ارائه دهد.
برای مثال بنویسید:
/misconceptions نظریه تکاملدر پاسخ، هوش مصنوعی میتواند سوءبرداشتهای رایج دربارهی تکامل را معرفی کند و تفاوت آنها را با توضیح علمی موضوع نشان دهد.
این فرمان برای مباحثی مفید است که در آنها اصطلاحات مشابه، مفهومهای نزدیک به هم یا برداشتهای عمومی نادرست وجود دارد.
۷. یادگیری رویدادهای تاریخی با دستور timeline
بهخاطر سپردن ترتیب رویدادها و تاریخها همیشه آسان نیست؛ بهخصوص زمانی که چند اتفاق مرتبط در فاصلهی زمانی طولانی رخ داده باشند.
دستور timeline کمک میکند موضوعات تاریخی یا فرایندهای دارای ترتیب زمانی را منظمتر مرور کنید.
برای مثال:
/timeline تاریخچه اینترنتهوش مصنوعی میتواند رویدادهای مهم تاریخ اینترنت را به ترتیب زمانی نمایش دهد و برای هرکدام تاریخ و توضیح کوتاهی بنویسد.
از این روش میتوان برای مرور تاریخ جهان، زندگی دانشمندان، روند توسعهی فناوریها یا مراحل شکلگیری یک رویداد استفاده کرد. البته لازم است تاریخها و جزئیات تاریخی با منابع معتبر تطبیق داده شوند.
چطور دستورهای آموزشی را در یک پروژه یا اسکیل نگه داریم؟
اگر قصد دارید مرتب از این هفت دستور استفاده کنید، بهتر است بهجای تعریف مجدد آنها در هر گفتوگو، یک پروژهی اختصاصی برای یادگیری بسازید. قابلیت Projects در ChatGPT و کلاد امکان نگهداری گفتوگوها، فایلها و دستورالعملهای مرتبط را در یک فضای مشترک فراهم میکند. با این کار، دستورالعملهای پروژه در گفتوگوهای جدید آن اعمال میشوند و دیگر نیازی به ارسال دوبارهی پرامپت اولیه ندارید.
اگر میخواهید یک قدم فراتر بروید و بهجای واردکردن دستورهای جداگانه، مجموعهای از وظایف و روشهای آموزشی را برای استفادهی مجدد تعریف کنید، پیشنهاد میکنیم آموزش ساخت اسکیل شخصی برای هوش مصنوعی را هم بخوانید. با این روش میتوانید دستورالعملهای دلخواهتان را در قالب یک مهارت قابلاستفادهی مجدد آماده کنید.
چطور نتیجهی دقیقتری از ChatGPT بگیریم؟
کیفیت پاسخهای هوش مصنوعی تا حد زیادی به اطلاعاتی بستگی دارد که در اختیارش قرار میدهید.
اگر برای امتحان مشخصی آماده میشوید، بهتر است بهجای درخواست آموزش یک موضوع کلی، فصل موردنظر کتاب یا جزوهی خودتان را بارگذاری کنید. همچنین میتوانید سطح علمی، نوع آزمون و هدف یادگیری را تعیین کنید.
برای مثال، بهجای نوشتن «از زیستشناسی امتحان بگیر»، بهتر است بنویسید: «از فصل سوم زیستشناسی دهم، براساس جزوهای که آپلود کردهام، ۱۰ سؤال چهارگزینهای با سطح دشواری متوسط بپرس.»
میتوانید از چند دستور بهترتیب استفاده کنید؛ ابتدا با /feynman مفهوم را یاد بگیرید، با /cheatsheet نکات اصلی را مرور کنید و سپس با /quizmate میزان یادگیری خود را بسنجید. در پایان نیز با /flashcards مطالبی را که احتمال فراموششدنشان بیشتر است، تمرین کنید.
آیا این روش جایگزین مطالعه با کتاب و معلم میشود؟
هوش مصنوعی ابزار مفیدی برای توضیح مفاهیم، تمرین و مرور مطالب است، اما ممکن است اطلاعات نادرست ارائه دهد، سؤالهای مبهم طراحی کند یا پاسخ صحیح را اشتباه ارزیابی کند.
به همین دلیل، بهتر است از آن بهعنوان ابزار کمکی استفاده کنید و اطلاعات مهم را با منابع معتبر تطبیق دهید.
ChatGPT همچنین قابلیت رسمی Study را دارد که برای یادگیری مرحلهبهمرحله طراحی شده است. این حالت میتواند با طرح سؤال و ارائهی توضیحات تدریجی به درک بهتر موضوع کمک کند. البته قابلیت Study در گفتوگوهای معمولی در دسترس است و درون Projects فعال نمیشود.
در مجموع، هفت دستور معرفیشده میتوانند مطالعه را از خواندن منفعلانهی مطالب به فرایندی تعاملی تبدیل کنند. میتوانید موضوعی را یاد بگیرید، دربارهی آن فکر کنید، به سؤالها پاسخ دهید و بخشهایی را که هنوز بهخوبی متوجه نشدهاید، دوباره مرور کنید.