آیا هوش مصنوعی واقعا باتری گوشی را خالی می‌کند؟ شایعه یا واقعیت؟

با فراگیر شدن قابلیت‌های هوش مصنوعی در گوشی‌های هوشمند، نگرانی بزرگی بین بسیاری از کاربران شکل گرفته است: آیا AI واقعاً باعث شده شارژ گوشی‌ها سریع‌تر از گذشته تمام شود؟

از خلاصه‌سازی اعلان‌ها و ویرایش هوشمند عکس گرفته تا دستیارهای صوتی و قابلیت‌های جدیدی مانند Apple Intelligence و Gemini، هوش مصنوعی حالا در بخش‌های مختلف گوشی حضور دارد. همین موضوع باعث شده بعضی کاربران کاهش عمر باتری را به قابلیت‌های AI نسبت دهند.

اما آیا واقعاً هوش مصنوعی مقصر اصلی است؟ کدام قابلیت‌های AI بیشترین فشار را به باتری وارد می‌کنند؟ آیا پردازش روی خود گوشی مصرف بیشتری دارد یا استفاده از سرویس‌های ابری؟ و چطور می‌توان فهمید کدام قابلیت واقعاً در حال مصرف انرژی است؟

در این مقاله بررسی می‌کنیم که هوش مصنوعی چگونه روی مصرف انرژی گوشی اثر می‌گذارد، کدام قابلیت‌ها می‌توانند شارژ بیشتری مصرف کنند و چه زمانی غیرفعال کردن آن‌ها منطقی است.

تفاوت اصلی هوش مصنوعی جدید با بسیاری از قابلیت‌های قدیمی گوشی این است که برخی از این ویژگی‌ها برای ارائه تجربه‌ای سریع‌تر و شخصی‌تر، به پردازش مداوم یا آماده‌سازی اطلاعات در پس‌زمینه نیاز دارند.

قابلیت‌هایی مانند:

• خلاصه‌سازی اعلان‌ها
• تشخیص و دسته‌بندی محتوای تصاویر
• تبدیل گفتار به متن
• پیشنهاد پاسخ به پیام‌ها
• جست‌وجوی هوشمند در فایل‌ها و عکس‌ها

برای کار کردن باید داده‌ها را تحلیل کنند یا مدل‌های هوش مصنوعی را اجرا کنند. حتی اگر این پردازش‌ها در زمان کوتاهی انجام شوند، تکرار مداوم آن‌ها در طول روز می‌تواند روی مصرف انرژی اثر بگذارد.

در گوشی‌های جدید، بخشی از این وظایف به واحدهای پردازشی اختصاصی هوش مصنوعی مانند NPU سپرده می‌شود. این واحدها برای اجرای برخی وظایف AI بهینه‌تر هستند و معمولاً نسبت به اجرای همین پردازش‌ها روی CPU یا GPU مصرف انرژی کمتری دارند؛ اما همچنان هنگام پردازش فعال انرژی مصرف می‌کنند.

به همین دلیل، کاهش عمر باتری معمولاً نتیجه یک قابلیت AI خاص نیست؛ بلکه از ترکیب چندین سرویس هوشمند، فعالیت‌های پس‌زمینه و میزان استفاده روزانه از گوشی ایجاد می‌شود.

پویش پورمحمد

پی‌سی هوش‌ مصنوعی؛‌ فناوری انقلابی آینده؟

مطالعه '15

همه قابلیت‌های هوش مصنوعی به یک شکل کار نمی‌کنند. در برخی گوشی‌های جدید، بخشی از پردازش‌های AI مستقیماً روی خود دستگاه انجام می‌شود؛ روشی که با نام هوش مصنوعی روی دستگاه (On-device AI) شناخته می‌شود.

گوشی‌های جدید برای این کار به سخت‌افزارهای اختصاصی مانند NPU مجهز شده‌اند. این واحدها نسبت به CPU و GPU معمولی برای پردازش AI بهینه‌تر هستند، اما هنگام اجرای وظایف سنگین همچنان انرژی مصرف می‌کنند.

بنابراین نمی‌توان گفت AI روی دستگاه همیشه پرمصرف‌تر است یا هوش مصنوعی ابری؛ میزان تأثیر به عواملی مانند تعداد دفعات استفاده، حجم پردازش، کیفیت بهینه‌سازی نرم‌افزار و میزان فعالیت آن‌ها در پس‌زمینه بستگی دارد.

ملیکا طاهران‌ پور

چطور هوش مصنوعی را بدون اینترنت اجرا کنیم؛ راهنمای کامل نصب روی لپ‌تاپ و گوشی

مطالعه '14

قابلیت‌های جدیدی مانند Apple Intelligence و Gemini Nano نشان می‌دهند که شرکت‌ها تلاش می‌کنند پردازش‌های هوش مصنوعی را تا حد ممکن روی خود گوشی اجرا کنند. این روش سرعت بیشتر، حفظ بهتر حریم خصوصی و کاهش وابستگی به اینترنت را به همراه دارد، اما همچنان به منابع پردازشی دستگاه نیاز دارد.

در آیفون، Apple Intelligence با ترکیبی از پردازش روی دستگاه و پردازش ابری کار می‌کند. قابلیت‌هایی مانند تحلیل تصویر، ابزارهای نوشتاری و خلاصه‌سازی محتوا می‌توانند هنگام استفاده فعال، بخشی از توان پردازشی گوشی را درگیر کنند.

در اندروید نیز Gemini Nano برای اجرای برخی وظایف AI روی دستگاه طراحی شده است، اما فقط روی گوشی‌های سازگار در دسترس قرار دارد. میزان تأثیر این قابلیت‌ها روی باتری به تعداد دفعات استفاده، بهینه‌سازی نرم‌افزار و میزان فعالیت آن‌ها در پس‌زمینه بستگی دارد.

نکته مهم این است که این قابلیت‌ها معمولاً برای مصرف کم‌انرژی طراحی شده‌اند و کاهش شارژ بیشتر زمانی دیده می‌شود که چندین قابلیت هوشمند هم‌زمان فعال باشند یا پردازش‌های سنگین انجام شوند.

مهدی بازیار

چه کار کنیم گوشی آیفون کمتر شارژ مصرف کند؟

مطالعه '12

همه قابلیت‌های AI تأثیر یکسانی روی باتری ندارند. در ادامه به سراغ ۷ موردی می‌رویم که بسته به میزان استفاده، می‌توانند مصرف انرژی گوشی را افزایش دهند. این موارد لزوماً باتری را به‌تنهایی خالی نمی‌کنند، اما در استفاده زیاد یا ترکیب با چند قابلیت دیگر می‌توانند اثرگذار باشند.

بسیاری از این موارد قابلیت‌های کاملاً جدیدی نیستند؛ تفاوت نسل جدید گوشی‌ها این است که حالا بخشی از آن‌ها با مدل‌های هوش مصنوعی انجام می‌شوند.

فعال بودن تشخیص فرمان‌هایی مانند «Hey Siri» یا «Hey Google» باعث می‌شود گوشی همیشه آماده تشخیص عبارت فعال‌سازی باشد. این فرایند در گوشی‌های جدید با پردازش‌های کم‌مصرف انجام می‌شود، اما اگر از این قابلیت استفاده نمی‌کنید، غیرفعال کردن آن می‌تواند یکی از راه‌های کاهش پردازش‌های غیرضروری باشد.

خاموش کردن در آیفون:

• Settings را باز کنید.
• وارد بخش Apple Intelligence & Siri شوید.
• گزینه Talk & Type to Siri را انتخاب کنید.
• گزینه Listen for را روی حالت Off قرار دهید.

خاموش کردن در اندروید:

• از تنظیماتبخش Google (گوگل) را باز کنید.
• وارد Search, Assistant & Voice (جست‌وجو، دستیار و صدا) شوید.
• در بخش Hey Google & Voice Match (هی گوگل و تطبیق صدا)، تشخیص فرمان صوتی را غیرفعال کنید.

گوشی‌های جدید برای بهبود جست‌وجوی عکس‌ها، تشخیص چهره‌ها و دسته‌بندی تصاویر از مدل‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کنند. در بسیاری از گوشی‌ها، بخشی از این پردازش‌ها زمانی انجام می‌شود که دستگاه بیکار است یا شرایط مناسب‌تری برای پردازش وجود دارد؛ برای مثال هنگام شارژ شدن.

قابلیت‌هایی که اعلان‌ها را تحلیل و خلاصه می‌کنند، برای پردازش محتوای متن به منابع پردازشی نیاز دارند. بااین‌حال، میزان تأثیر آن‌ها بر باتری معمولاً به تعداد اعلان‌ها، مدل دستگاه و نحوه اجرای قابلیت بستگی دارد.

خاموش کردن خلاصه‌سازی اعلان‌ها در آیفون:

• از Settings وارد بخش Notifications شوید.
• گزینه Summarize Notifications را انتخاب و آن را خاموش کنید.

خاموش کردن خلاصه‌سازی هوشمند اعلان‌ها در اندروید:

• در گوشی پیکسل سازگار، از تنظیمات وارد بخش Notifications (اعلان‌ها) شوید.
• گزینه Notification summaries (خلاصه‌سازی اعلان‌ها) را انتخاب و آن را خاموش کنید.

ابزارهای تولید و ویرایش تصویر با AI معمولاً از سنگین‌ترین وظایف هوش مصنوعی روی گوشی هستند. این قابلیت‌ها به‌خصوص هنگام استفاده مستقیم، مانند تولید تصویر یا حذف اشیا از عکس، می‌توانند مصرف انرژی بیشتری ایجاد کنند.

پیشنهادهای هوشمند سیستم‌عامل مانند پیشنهاد برنامه‌ها، مخاطبان یا اقدامات بعدی برای تحلیل الگوی استفاده کاربر به پردازش نیاز دارند. اگرچه مصرف هر پردازش معمولاً کم است، مجموعه این فعالیت‌ها در طول زمان می‌تواند بخشی از منابع دستگاه را درگیر کند.

این قابلیت‌ها معمولاً در مقایسه با پردازش‌های سنگین تصویر یا سرویس‌های ابری، تأثیر بسیار کمتری روی باتری دارند، اما اگر از آن‌ها استفاده نمی‌کنید، می‌توانید محدودشان کنید.

خاموش کردن پیشنهادهای هوشمند در آیفون:

• از Settings وارد بخش Apple Intelligence & Siri شوید.
• گزینه‌های مربوط به بخش Suggestions را بررسی کنید.
• پیشنهادهایی را که استفاده نمی‌کنید غیرفعال کنید.

خاموش کردن پیشنهادهای هوشمند در سامسونگ:

• Settings (تنظیمات) را باز کنید.
• وارد بخش Advanced features (قابلیت‌های پیشرفته) شوید.
• گزینه‌های مربوط به Suggestions (پیشنهادها) یا قابلیت‌های هوشمند را بررسی کنید.
• مواردی را که استفاده نمی‌کنید خاموش کنید.

همیشه سیستم‌عامل مقصر نیست. برخی اپلیکیشن‌های مجهز به AI مانند ابزارهای ویرایش عکس، دستیارهای هوشمند یا برنامه‌های تبدیل گفتار به متن ممکن است در زمان استفاده یا فعالیت‌های پس‌زمینه، منابع بیشتری مصرف کنند.

بررسی برنامه‌های پرمصرف در آیفون:

• از Settings وارد بخش Battery شوید.
• فهرست برنامه‌های پرمصرف را بررسی کنید.
• برای برنامه‌های غیرضروری، دسترسی‌های پس‌زمینه را محدود کنید.

بررسی برنامه‌های پرمصرف در سامسونگ:

• از Settings (تنظیمات) وارد بخش Battery (باتری) شوید.
• گزینه Battery usage (مصرف باتری) را انتخاب کنید.
• برنامه‌هایی را که مصرف غیرعادی دارند بررسی کنید.
• در صورت نیاز، گزینه Background usage limits (محدودیت مصرف پس‌زمینه) را فعال کنید.

برخی قابلیت‌های AI برای پردازش درخواست‌ها به سرورهای ابری متصل می‌شوند. در این حالت، علاوه بر پردازش‌های انجام‌شده روی سرور، گوشی باید داده‌ها را ارسال و نتایج را دریافت کند؛ فرایندی که استفاده از شبکه را افزایش می‌دهد و می‌تواند روی مصرف باتری اثر بگذارد، به‌خصوص زمانی که اتصال شبکه ضعیف باشد.

خاموش کردن کامل سرویس‌های ابری AI همیشه ممکن یا منطقی نیست؛ هدف اصلی، محدود کردن قابلیت‌هایی است که استفاده نمی‌کنید.

کاهش مصرف داده در آیفون:

• از تنظیمات وارد بخش Cellular شوید و مصرف اینترنت برنامه‌ها را بررسی کنید.
• دسترسی برنامه‌های غیرضروری به داده موبایل را غیرفعال کنید.

کاهش مصرف داده در سامسونگ:

• Settings (تنظیمات) را باز کنید.
• وارد بخش Connections (اتصالات) شوید.
• گزینه Data usage (مصرف داده) را بررسی کنید.
• مصرف اینترنت برنامه‌ها را بررسی و دسترسی موارد غیرضروری را محدود کنید.

تحریریه زومیت

چه کار کنیم گوشی سامسونگ کمتر شارژ مصرف کند؟

مطالعه '30

قبل از خاموش کردن همه قابلیت‌های هوشمند، بهتر است آمار مصرف باتری گوشی را بررسی کنید.

در آیفون به تنظیمات و بخش Battery بروید و گزارش مصرف باتری را ببینید.

در اندروید به تنظیمات بروید و از بخش Battery گزینه Battery Usage را انتخاب کنید. این مسیر بسته به دستگاه ممکن است متفاوت باشد.

همچنین توجه کنید که مصرف بالای یک برنامه لزوماً به معنی استفاده از AI نیست؛ ممکن است عواملی مانند اینترنت، GPS یا فعالیت پس‌زمینه دلیل اصلی باشند.

برای بیشتر کاربران، پاسخ منفی است. هوش مصنوعی قرار نیست دشمن باتری باشد. بسیاری از این قابلیت‌ها برای افزایش بهره‌وری طراحی شده‌اند و روی گوشی‌های جدید با سخت‌افزار مخصوص AI بهتر مدیریت می‌شوند.

اما اگر عمر باتری برای شما مهم‌تر از امکانات هوشمند است، می‌توانید قابلیت‌هایی را که استفاده نمی‌کنید غیرفعال کنید:

• دستیار صوتی همیشه فعال
• خلاصه‌سازی اعلان‌ها
• تحلیل خودکار تصاویر
• پیشنهادهای هوشمند غیرضروری

الهام بهمن پور

چگونه از باتری گوشی مراقبت کنیم؟ بایدها و نبایدهای شارژ باتری گوشی

مطالعه '7

هوش مصنوعی می‌تواند یکی از عوامل مصرف باتری باشد، اما معمولاً تنها عامل یا حتی بزرگ‌ترین عامل نیست. نسل جدید گوشی‌ها با تراشه‌های مخصوص AI تلاش می‌کنند این پردازش‌ها را کم‌مصرف‌تر کنند. مشکل اصلی معمولاً زمانی ایجاد می‌شود که چندین قابلیت هوشمند هم‌زمان فعال باشند و در پس‌زمینه کار کنند.

اگر احساس می‌کنید باتری گوشی‌تان زودتر از گذشته تمام می‌شود، قبل از متهم کردن AI، گزارش مصرف باتری و قابلیت‌های فعال دستگاه را بررسی کنید؛ ممکن است عامل اصلی چیز دیگری باشد.

آیا بعد از فعال کردن قابلیت‌های AI روی گوشی‌تان، تغییر محسوسی در عمر باتری دیده‌اید؟ دیدگاه و تجربه خود را با ما و کاربران زومیت در میان بگذارید.